Sakarya'daki Darbe Girişimi Davasında Karar Kesinleşti: 144 Sanığa Hapis Cezası

Türkiye'nin yakın tarihine kara bir leke olarak geçen 15 Temmuz hain darbe girişiminin Sakarya ayağına ilişkin yargılama süreci tamamlandı. Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yürütülen ve 224 sanığın yargılandığı dev davada, adaletin tecelli etmesiyle birlikte nihai bilanço netleşti. Nisan 2017'de başlayan ve Ocak 2024'te son bulan uzun soluklu yargılama maratonu sonucunda, darbe teşebbüsüne katılan rütbeli askerler ve erlerin de aralarında bulunduğu toplam 144 sanık ağır hapis cezalarına çarptırıldı.

Ferizli'de Başlayan Tarihi Yargılama Süreci

Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) darbe girişimine yönelik Sakarya'daki faaliyetleri mercek altına alan dava, 3 Nisan 2017 tarihinde başladı. Ferizli ilçesinde bu dava için özel olarak hazırlanan geniş katılımlı duruşma salonunda görülen davada, ilk etapta 224 sanık hakim karşısına çıktı. Yargılama süresince mahkeme heyeti, davanın seyrini etkileyecek kritik kararlara imza attı. Bu kapsamda, terör örgütü elebaşı Fetullah Gülen hakkındaki dosyanın Ankara 17. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki davayla, FETÖ'nün sözde "TSK imamı" Adil Öksüz hakkındaki dosyanın ise Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki ana davayla birleştirilmek üzere ayrılmasına ve ilgili mahkemelere gönderilmesine karar verildi.

İlk Karar, Yargıtay Süreci ve Bozma Kararları

Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi, ilk hükmünü 15 Ağustos 2018 tarihinde açıkladı. Mahkeme, davanın bir numaralı sanığı olan eski 1. Motorlu Piyade Tugay Komutan Vekili Piyade Kurmay Albay Uğur Coşkun'u "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı. Coşkun ayrıca, 13 mağdura yönelik "kasten öldürmeye teşebbüs" suçundan 95 yıl 7 ay 15 gün ve "silahlı terör örgütü yöneticiliği" suçundan 15 yıl hapis cezası aldı. Eski Merkez Komutanı Albay Ahmet Üzer de benzer şekilde ağırlaştırılmış müebbet hapis, 13 mağdur için 95 yıl 7 ay 15 gün hapis, genel güvenliği tehlikeye sokmaktan 1 yıl ve örgüt üyeliğinden 6 yıl hapis cezasına mahkum edildi. Eski Kurmay Albay Bahri Gürhan ise darbe girişimine yardımdan 12 yıl 6 ay, örgüt üyeliğinden ise 3 yıl 9 ay hapis cezası aldı. Mahkeme, diğer sanıklardan 49'una 12 yıl 6'şar ay, 5'ine ise 13 yıl 4'er ay hapis cezası verirken, 164 sanığın beraatine hükmetti. Ateşli silah kullanmak suretiyle genel güvenliği tehlikeye sokan 9 sanık hakkında ise 5 ay hapis cezası verilerek hükmün açıklanması geri bırakıldı.

Kararın temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Uğur Coşkun ve Ahmet Üzer'e verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarını onadı. Ancak yüksek mahkeme, bazı sanıklar hakkındaki beraat ve mahkumiyet kararlarını bozarak dosyayı yerel mahkemeye geri gönderdi. Yargıtay ayrıca, Coşkun ve Üzer'e "örgüt yöneticiliği ve üyeliği" suçlarından verilen cezaları, asıl suç olan "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçunun zaten gerçekleşmiş olması nedeniyle "ceza verilmesine yer olmadığı" gerekçesiyle bozdu. Coşkun ve Üzer'in "kasten öldürmeye teşebbüs" suçundan aldıkları 95 yıl 7 ay 15'er günlük hapis cezaları ise istinaf aşamasında kesinleşti.

Yeniden Yargılamada Kartlar Yeniden Dağıtıldı

Yargıtay'ın bozma ilamının ardından gerçekleştirilen yeniden yargılamada, toplam 138 sanık hakkında ilk davada verilen hükümler değişti. 3 Ocak 2024 tarihinde açıklanan yeni kararla birlikte cezalar yeniden şekillendi. Mahkeme heyeti, daha önce haklarında beraat hükmü verilen 61 sanığı, bu kez "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım" suçundan 12 yıl 6'şar ay hapis cezasına çarptırdı. İlk yargılamada beraat eden 24 sanık ile daha önce yardım suçundan ceza alan 52 sanık ise bu kez doğrudan "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan müebbet hapis cezası aldı. Yeniden yargılama sürecinde 73 sanık müebbet hapis cezasına çarptırılırken, 1 sanığa örgüt üyeliğinden 6 yıl 3 ay hapis cezası verildi. Firari durumda olan 6 sanıktan 3'ü yargılama sürecinde yakalanarak müebbet hapis cezasına mahkum edilirken; vefat eden 1 sanık ile kalan 3 firari sanığın dosyası ayrıldı.

Yedi Yıllık Dev Davanın Genel Bilançosu

Nisan 2017'den Ocak 2024'e kadar uzanan 7 yıllık hukuki sürecin sonunda, 224 sanıklı dev davada toplam 144 sanık çeşitli oranlarda hapis cezası aldı. Genel bilançoya göre, "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan 2 sanık ağırlaştırılmış müebbet, 76 sanık ise müebbet hapis cezası ile cezalandırıldı. "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım" suçundan 64 sanık 12 yıl 6'şar ay hapis cezası alırken, "silahlı terör örgütü üyeliği" suçundan 2 sanığa 6 yıl 3'er ay hapis cezası verildi. Aralarında örgüt üyeliğinden ceza alan 1 sanığın da bulunduğu toplam 75 sanık ise darbe teşebbüsü suçlamasından beraat etti. Elebaşı Fetullah Gülen, firari imam Adil Öksüz ve hakkında yakalama kararı süren 3 sanık ile vefat eden 1 sanık olmak üzere toplam 6 sanığın dosyası ise ana davadan ayrılmış durumda bulunuyor.