Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır Açıkladı: Türkiye Yapay Zekada Dünya Liderliğine Oynuyor!

Türkiye, küresel teknoloji ve yapay zeka arenasındaki konumunu güçlendirmek için devasa bir atılıma hazırlanıyor. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi ev sahipliğinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının stratejik ortaklığıyla İstanbul Fuar Merkezi'nde düzenlenen GITEX Ai Türkiye etkinliğinde konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ülkenin yüksek teknoloji vizyonunu ve gelecek hedeflerini kamuoyuyla paylaştı. Bakan Kacır, Türkiye'yi yapay zeka alanında dünyanın lider ülkeleri arasına sokmakta kararlı olduklarını vurgularken, teknoloji girişimciliğini bu kalkınmanın en büyük motoru olarak tanımladı.

İnovasyonun küresel rekabetin kurallarını kökten değiştirdiğini belirten Bakan Kacır, ileri teknolojileri geliştirme ve ölçeklendirme kabiliyetinin artık ülkeler için bir stratejik bağımsızlık mücadelesi olduğunu ifade etti. Son 20 yılda inşa edilen güçlü inovasyon ekosisteminin bu küresel dönüşüme verilen en net yanıt olduğunu söyleyen Kacır; bugün Türkiye genelinde 1700 AR-GE ve tasarım merkezi ile 115 teknoparkta faaliyet gösteren 13 binden fazla şirketin bu başarının temelini oluşturduğunu kaydetti. Savunma sanayisindeki askeri İHA liderliğinin yanı sıra tamamen elektrikli milli otomobil Togg'un bu vizyonun en somut örneklerinden biri olduğunu hatırlatan Bakan, yollardaki Togg sayısının yaklaşık 120 bine ulaştığını bildirdi.

Küresel Girişimcilik Liginde Hedef 100 Milyar Dolar ve 8 Turcorn

Türkiye'nin girişimcilik ekosisteminde son yıllarda yaşanan büyük sıçramaya dikkat çeken Bakan Mehmet Fatih Kacır, 2019 yılında ülkede tek bir unicorn dahi bulunmazken, bugün küresel ölçekte 8 Turcorn (Türk unicorn) bulunduğunu müjdeledi. Hükümetin yeni hedefinin ise Türkiye'den tam 100 bin teknoloji girişiminin çıkması ve bu Turcorn'ların toplam değerlemesinin 100 milyar dolara ulaşması olduğunu açıkladı. Türkiye'yi dünyanın en büyük ilk 10 girişimcilik ekosisteminden biri yapmayı amaçladıklarını belirten Kacır, İstanbul'u ise küresel teknoloji yatırımlarında ilk 20 merkez arasına sokmak için çalıştıklarını aktardı.

Girişimlerin finansmana erişimini kolaylaştırmak adına 2007 yılından bu yana uygulanan fon mekanizmalarıyla ekosisteme 130 milyon dolarlık kamu kaynağı aktarıldığını dile getiren Kacır, bu sayede toplamda 2,8 milyar dolarlık bir fon hacminin harekete geçirildiğini söyledi. Yakın zamanda girişim sermayesi fonlarına tahsis edilen 300 milyon dolarlık yeni kaynağın, ekosisteme 750 milyon doların üzerinde ek katkı sağlayacağını belirten Bakan, Turcorn 100 Programı ve uluslararası yetenekleri ülkeye çeken Türkiye Tech Visa Programı gibi kritik projelere değindi. Ayrıca, Atatürk Havalimanı terminalinin dönüştürülmesiyle hayata geçirilecek olan Terminal İstanbul projesinin, dünyanın en büyük girişimcilik merkezi olarak küresel yatırımcıların yeni buluşma noktası olacağını müjdeledi.

Milli Yapay Zeka Hamlesi ve TRUBA Altyapısı

Yapay zeka teknolojilerinin küresel pazarda bu yıl 2,7 trilyon dolarlık bir büyüklüğe ulaşmasının beklendiğini ifade eden Bakan Kacır, veri merkezlerinin küresel doğrudan yabancı yatırımlardan 270 milyar doların üzerinde pay aldığını belirtti. Yapay zekanın sunduğu fırsatların yanı sıra güvenlik, emniyet ve kültürel uyum gibi zorlukları da beraberinde getirdiğini söyleyen Kacır, Türkiye'nin bu sürece sorumluluk bilinciyle yaklaştığını vurguladı. Bu kapsamda TÜBİTAK bünyesinde kurulan Yapay Zeka Enstitüsü ve Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları ile yerli ve Türkçe tabanlı çözümlerin desteklendiği ifade edildi.

Yapay zekanın en kritik bileşeni olan işlem gücü konusunda Türkiye'nin çok ciddi yatırımlar yaptığını belirten Kacır, 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 grafik işlemcisi (GPU) ve 26 petabayt veri depolama kapasitesine sahip ulusal süper bilgisayar kümesi TRUBA'nın aktif olarak kullanıldığını söyledi. Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimi (EuroHPC) üyeliği sayesinde Türk araştırmacıların ve yapay zeka girişimlerinin, dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarından biri olan MareNostrum 5'in işlem kapasitesine ücretsiz erişim sağlayabildiği açıklandı. Ayrıca yapay zeka odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu finansmanı ayrıldığı duyuruldu.

2030 Vizyonu: 10 Milyar Dolarlık Yatırım ve 100 Bin Profesyonel

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan, 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye'nin Yapay Zeka Eylem Planı'nın detaylarını paylaşan Bakan Kacır, planın "Aware", "Benefit", "Construct" ve "Direct" olmak üzere dört temel sütun üzerine inşa edildiğini belirtti. Bu kapsamda, eylem planının ilk iki yılında 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırılması, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka profesyonelinin yetiştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca kamu yatırım programlarının en az yüzde 2'sinin yapay zeka projelerine ayrılacağı ve stratejik alanlardaki 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden paylaşıma açılacağı bildirildi.

Bakan Kacır, 2030 yılına kadar veri merkezi kapasitesini 1 gigavata çıkarmayı ve yapay zeka, bulut teknolojileri ile dijital altyapı alanlarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını harekete geçirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Türkiye'nin bu yeni teknoloji çağında genç nüfusu, derin sanayi tecrübesi ve güçlü dijital altyapısıyla büyük avantajlara sahip olduğunu belirten Kacır, 30 milyar dolarlık devasa destek programı HIT-30 kapsamındaki 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zeka Çağrısı, HIT-Veri Merkezi Çağrısı ve HIT-Kuantum Çağrısı ile Türkiye'nin küresel bir yüksek teknoloji üssü haline geleceğini vurgulayarak sözlerini tamamladı.