Şarköy Sahilinde Nadir Keşif: Kum Zambakları Koruma Altına Alındı, Koparmanın Cezası Dudak Uçuklatıyor

Tekirdağ'ın Şarköy ilçesinde, nesli küresel ölçekte tükenme tehdidi altında bulunan ve uluslararası sözleşmelerle korunan kum zambakları, gerçekleştirilen bilimsel çalışmaların ardından koruma çemberine alındı. Yazlığının önündeki sahilde yürüyüş yaparken bu nadide türü fark eden emekli bir bilim insanının dikkati, bölge biyoçeşitliliği açısından tarihi bir keşfe vesile oldu.

Bilimsel İnceleme Şarköy'deki Kum Zambağı Popülasyonunu Kanıtladı

İstanbul Üniversitesi’nden emekli hidrobiyolog Levent Artüz, Şarköy ilçesine bağlı Cumhuriyet Mahallesi 17 Kasım Caddesi üzerinde yer alan yazlık konutunun önündeki kumsal alanda kum zambaklarını fark ederek kayıt altına aldı. Durumu vakit kaybetmeden İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tamer Özcan'a ileten Artüz, bilimsel bir inceleme sürecinin başlamasını sağladı.

Prof. Dr. Özcan tarafından hazırlanan akademik raporda, Şarköy kıyılarında sınırlı sayıda da olsa doğal bir kum zambağı popülasyonunun varlığı resmen belgelendi. Raporda, Marmara Denizi'nin akıntı mekanizmaları ile bitkinin bu bölgedeki coğrafi dağılımı arasında doğrudan bir ilişki olabileceğine dikkat çekildi. Bu durumun, Şarköy kıyılarının ekolojik yapısının araştırılması adına bilimsel açıdan büyük bir değer taşıdığı ifade edildi.

Hazırlanan bilimsel raporda ayrıca, kum zambaklarının deniz akıntılarıyla taşınan tohumlar vasıtasıyla bölgede yeni bir yaşam alanı kurmuş olabileceği ya da bugüne kadar keşfedilememiş yerel, mikro bir popülasyonun parçası olabileceği öngörüldü. Konunun bilimsel netliğe kavuşması amacıyla; kıyı jeomorfolojisi, deniz akıntı haritaları, popülasyon genetiği ve tohumların tuzlu su ortamında canlı kalabilme sürelerine yönelik disiplinler arası kapsamlı araştırmaların yürütülmesinin önemine vurgu yapıldı.

Kum Zambağı Koparmanın Cezası Adeta Servet Değerinde

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan kırmızı listede "Hassas" kategorisinde sınıflandırılan kum zambaklarının doğal yaşam alanları; kıyı bölgelerindeki hızlı yapılaşma, yoğun plaj aktiviteleri ve ağır iş makineleriyle yapılan kumsal temizliği çalışmaları nedeniyle ciddi tehdit altında bulunuyor. Türün doğal habitatından sökülmesi, tahrip edilmesi veya ticari amaçlarla toplanması ise kanunen çok ağır yaptırımlara tabi tutuluyor.

Doğal yaşamı koruma kanunları kapsamında, 2026 yılı itibarıyla koruma altındaki kum zambağını koparmanın veya zarar vermenin cezası 699 bin 245 TL idari para cezası olarak uygulanıyor. Yetkililer, vatandaşları bu konuda son derece duyarlı olmaya davet ediyor.

Yerel Yönetim ve Bilim Dünyası El Ele Verdi

Şarköy'ün en yoğun kullanılan plaj kesimlerinden birinde sekiz adet kum zambağından oluşan küçük ama kritik bir popülasyon tespit ettiklerini belirten emekli hidrobiyolog Levent Artüz, "Durumu hızlıca yerel yönetime bildirdik. Çok kısa bir süre içerisinde bölgenin etrafı bariyerlerle çevrilerek koruma tedbirleri alındı. Bu gelişme Şarköy’ün doğal zenginliği adına son derece sevindirici ve önemli bir bulgudur" dedi.

Şarköy Belediye Başkanı Alpay Var ise kum zambaklarının varlığının tescillenmesinin ardından vakit kaybetmeden ilgili çevre müdürlüklerine ve kurumlara resmi bildirimleri gerçekleştirdiklerini ifade etti. Belediye Başkanı Var, "Zambakların bulunduğu alanı güvenlik çemberine alarak koruma altına aldık. Şimdi ilgili devlet kurumlarımızın ve bilim insanlarımızın yapacağı detaylı incelemeleri bekliyoruz. Şarköy Belediyesi olarak ilçemiz sınırları içindeki tüm doğal mirasları, nadir bitki türlerini ve çevre değerlerini korumak için tüm gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz" açıklamasında bulundu.