Savaş Suçlusu Ratko Mladic’in Ölümü Sonrası Sırp Provokasyonları Tansiyonu Yükseltti

Bosna Hersek'te gerçekleştirilen soykırımın baş mimarlarından biri olan ve insanlığa karşı işlediği suçlar nedeniyle müebbet hapis cezasına çarptırılan 84 yaşındaki eski Sırp general Ratko Mladic, cezaevinde hayatını kaybetti. Hollanda’nın Lahey kentindeki cezaevinde yaşamını yitiren Mladic'in ölüm haberi, Balkanlar'da yeni bir gerilimin fitilini ateşledi. Sırp milliyetçilerinin savaş suçlusunu kahramanlaştırma çabaları ve düzenledikleri provokatif eylemler, Bosna Hersek başta olmak üzere uluslararası kamuoyunda sert tepkilere yol açtı.

Bosna Hersek Sokaklarında Provokatif Eylemler ve Tepkiler

Savaş döneminde en ağır yıkımların ve katliamların yaşandığı Zvornik kentinde toplanan yüzlerce Sırp milliyetçisi, Sırbistan bayrakları ve Mladic’i yücelten pankartlarla gövde gösterisi yaptı. Çocukların da alet edildiği bu provokasyona en sert tepki, Sırp Cumhuriyeti'nin (RS) Başkan Yardımcısı Camil Durakovic’ten geldi. Zvornik’in Boşnak kurbanların toplu mezarlarıyla dolu bir acı coğrafyası olduğunu hatırlatan Durakovic, "Burası Belgrad değil. Burası tam da Mladic'in kanlı katliam emirlerinin harfiyen uygulandığı yer. Bu hadsiz toplanmalara dur diyecek kimse yok mu?" diyerek yetkilileri göreve çağırdı. Benzer şekilde, Srebrenitsa yakınlarındaki Bratunac’ta duvarlara "Hepimiz Mladic'in askerleriyiz" yazısı yazılırken, Brcko'da ise Sırp gruplar savaş suçlusu için mum yakma törenleri düzenledi.

Sırbistan'dan "Devlet Töreni" Kararı ve Siyasi Tepkiler

Gerilimi tırmandıran en büyük adımlardan biri de Sırbistan hükümetinden geldi. Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic, Mladic’in ailesinin belirleyeceği bir noktada üst düzey devlet töreniyle defnedileceğini duyurdu. Bu karara sert tepki gösteren Boşnak akademisyen Esad Durakovic, bir savaş suçlusunun kahraman gibi törenle toprağa verilmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Durakovic, Sırbistan’ın bu resmi adımla kendisini açıkça "soykırımcı bir devlet" olarak tescilleyeceğini belirtti. Karadağ Cumhurbaşkanı Jakov Milatovic ise Mladic'in uluslararası mahkemelerce tescillenmiş bir savaş suçlusu olduğunu hatırlatarak, "Bu durum siyasi bir tartışma konusu değil, kesinleşmiş bir yargı kararıdır ve çarpıtılamaz" dedi. Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grlic Radman da Mladic'in geride kanlı bir miras bıraktığını ifade ederek, tarihin en karanlık figürlerinden birinin daha eksildiğini kaydetti.

Yeşil Sahalara Taşınan Skandal: UEFA'ya Men Başvurusu

Sırp holiganlar, savaş suçlusunu anma provokasyonunu Avrupa arenalarına da taşıdı. UEFA Avrupa Ligi play-off turunda Çekya ekibi Viktoria Plzen'e konuk olan Sırbistan temsilcisi Kızılyıldız'ın "Delije" adlı taraftar grubu, deplasman tribününde "General, ebedi şan ve şükran" yazılı dev bir pankart açtı. Yaklaşık 1200 kişilik taraftar grubunun dakikalarca "Ratko Mladic" tezahüratı yaptığı bu skandal eylem, Kızılyıldız kulübünün resmi sosyal medya hesaplarından da paylaşıldı. Yaşanan skandalın ardından harekete geçen Srebrenitsa Anıt Merkezi, UEFA’ya resmi bir şikayet mektubu göndererek Kızılyıldız’ın Avrupa kupalarından kalıcı olarak menedilmesini talep etti. Açıklamada, kulübün daha önce de benzer ırkçı ve nefret içerikli eylemler nedeniyle disiplin cezaları aldığı hatırlatıldı.

Srebrenitsa Soykırımı'nın Baş Sorumlusunun Kanlı Geçmişi

1942 yılında Bosna Hersek'in doğusundaki Kalinovik yakınlarında bulunan Bozanovici köyünde doğan Ratko Mladic, askeri eğitimini Belgrad'da tamamlayarak Yugoslav Halk Ordusu'nda (JNA) göreve başladı. Mayıs 1992'de yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığına getirilen Mladic, 1996 yılına kadar bu görevi sürdürdü. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından ilk kez 24 Temmuz 1995'te hakkında iddianame hazırlanan Mladic, savaştan sonra Sırbistan'a kaçarak tam 16 yıl boyunca saklandı. Sırbistan hükümetinin "bulamıyoruz" iddialarına rağmen, Mladic'in devlet içerisindeki bazı yapılar tarafından korunduğu, hatta arandığı dönemde kalabalık ortamlarda rahatça eğlendiği görüntüler basına sızmıştı. 26 Mayıs 2011'de Lazarevo köyünde yakalanan ve 31 Mayıs 2011'de Lahey'e sevk edilen "Bosna Kasabı", yargılama süreci 16 Mayıs 2012'de başlamış olmasına rağmen suçlamaları reddetmişti. Mladic, Temmuz 1995'te 8 bin 372 Boşnak sivilin katledildiği Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlusu ve azmettiricisi olarak müebbet hapse mahkum edilmişti.