Sayıştay denetim süreçlerinde yapay zeka destekli SayBot dönemi başladı

Sayıştay, kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik gerçekleştirdiği denetim faaliyetlerini daha hızlı, verimli ve kapsamlı bir yapıya kavuşturmak amacıyla yapay zeka teknolojisini süreçlerine dahil etti. Bu kapsamda geliştirilen "Yapay Zekâ Destekli Dijital Mevzuat Sistemi" (SayBot), 2024 yılı itibarıyla kamu kurumlarındaki denetimlerde etkin bir şekilde kullanılmaya başlandı.

SayBot sistemi denetim süreçlerini nasıl hızlandırıyor?

Yapay zeka destekli SayBot, kamu kurumlarının mevzuata uyumunu ve mali işlemlerini dijital ortamda analiz ederek denetim süreçlerini optimize ediyor. Sayıştay Başkanı Metin Yener, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kurum bütçesine ilişkin yaptığı sunumda, yeni teknolojinin denetim kapasitesini artırdığını vurguladı. Yener, sistemin özellikle karmaşık mevzuat süreçlerinde hata payını düşürdüğünü ve denetçilerin daha geniş veri setlerini kısa sürede incelemesine olanak tanıdığını belirtti.

Hangi mahalli idareler denetim kapsamına alındı?

Sayıştay, usulsüzlük iddialarıyla gündeme gelen belediyelere yönelik denetimlerini de sıkılaştırdı. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki sunumunda güncel verileri paylaşan Metin Yener, bu süreçte 30 büyükşehir belediyesinin tamamının, 33 belediye şirketinin, 23 il belediyesinin ve 290 ilçe belediyesinin denetlendiğini açıkladı. Toplam 460 mahalli idareyi kapsayan bu geniş çaplı denetimler, SayBot teknolojisinin sağladığı dijital altyapı ile daha şeffaf bir şekilde yürütülüyor.

Sayıştay, kamu kaynaklarının kullanımında verimliliği artırmak amacıyla geliştirdiği SayBot sistemini bu yıl devreye alarak, 30 büyükşehir belediyesi dahil toplam 460 mahalli idarede denetimlerini gerçekleştirdi. Kurum, hem dijitalleşme hamlesiyle denetim hızını artırmayı hem de usulsüzlük iddialarına karşı daha etkin bir gözetim mekanizması oluşturmayı hedefliyor.

Kamu kurumlarının mali hesaplarının denetimi, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu çerçevesinde yürütülmektedir. Kurum, denetim sonuçlarını hazırladığı raporlarla TBMM'ye sunmakta olup, tespit edilen bulgulara ilişkin idari ve hukuki süreçler ilgili mevzuat hükümleri uyarınca işletilmektedir. Kurumların denetim raporlarına ve Sayıştay'ın güncel faaliyetlerine, kurumun resmi internet sitesi üzerinden erişim sağlanabilmektedir.

Çıkarılacak sonuç

Sayıştay'ın yapay zeka teknolojisine geçişi, kamu mali yönetiminde dijitalleşmenin zorunlu hale geldiğini göstermektedir. SayBot sistemi, denetimlerin sadece hızlanmasını sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda veriye dayalı objektif bir denetim modelinin yerleşmesine olanak tanımaktadır.

Özellikle belediyeler gibi yerel yönetim birimlerinde yoğunlaşan denetimler, kamu kaynağının korunması noktasında Sayıştay'ın denetim yetkisini daha etkin kullandığını ortaya koymaktadır. Bu teknolojik dönüşüm, kamu kurumlarında mali disiplinin sağlanması adına önemli bir adım olarak değerlendirilebilir.

Muhtemel etkiler

Yapay zeka destekli denetimlerin, kamu kurumlarında usulsüzlük iddialarını azaltması ve mali şeffaflığı artırması beklenebilir. SayBot'un sunduğu hızlı analiz imkanı, denetçilerin daha derinlemesine inceleme yapmasına olanak tanıyarak, kamu harcamalarında daha dikkatli bir yaklaşımın benimsenmesini teşvik edebilir.

Belediyeler ve diğer kamu kuruluşları, dijital denetim sisteminin getirdiği bu yeni standartlara uyum sağlamak adına iç denetim mekanizmalarını güçlendirmek zorunda kalabilir. Bu durum, uzun vadede kamu kurumlarının dijital dönüşüm süreçlerini hızlandırabilir ve hesap verebilirlik kültürünü pekiştirebilir.