Smyrna Antik Kenti'ne Ait Heykel Başı ABD'den Türkiye'ye Döndü

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı bir açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri'nin Denver kentinde bulunan Denver Sanat Müzesi'nde sergilenen Smyrna Antik Kenti kökenli mermer heykel başının Türkiye’ye iade edildiğini duyurdu. Bakan Ersoy, "1934 yılında hazırlanan raporlar ve uzman incelemeleri, bu eserin Smyrna Agora kazılarından çıktığını ve Theodosius Dönemi'ne ait olduğunu doğruladı. Eser, yasa dışı yollarla ülke dışına çıkarılmıştı. Denver Sanat Müzesi ile kurduğumuz yapıcı diyalog sayesinde eserimizi anavatanına geri getirdik. Milattan sonra 5. yüzyıla tarihlenen bu eser artık İzmir Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor. Bu süreçte emeği geçen Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerimize teşekkür ediyorum. Kültürel mirasımızı koruma kararlılığımız devam edecek" dedi.

'ESERİN YASA DIŞI YOLLARLA ÇIKARILDIĞI TESPİT EDİLDİ'

Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Denver Sanat Müzesi, Anadolu kökenli olduğu belirlenen mermer heykel başını Türkiye’ye iade etme niyetlerini Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'ne iletti. Müze tarafından verilen bilgilere göre, eser Smyrna Agora kazılarından elde edilmişti. Heykel başı, 1989 yılında Marie Thérèse Macy'nin bağışıyla müzenin koleksiyonuna katıldı ve Macy'nin İstanbul'da 1946-1948 yılları arasında ABD Başkonsolosu olarak görev yapan Clarence Edward Macy'nin eşi olduğu belirtildi. Bakanlık uzmanlarının yaptığı incelemeler, bu bilgileri doğruladı ve eserin Smyrna Agora kazılarından geldiği, 1934 yılında Türk Tarih, Arkeologya ve Etnografya Dergisi’nde yayımlanan raporla da belgelenmişti. Eserin Anadolu kökenli olduğu ve yasa dışı olarak yurt dışına çıkarıldığı, bakanlığın bilimsel incelemeleri ve arşiv kayıtlarıyla kesinleştirildi. Bu doğrultuda Türkiye, eserin iadesi için resmi talepte bulundu ve süreç uluslararası iş birliği ile sonuçlandırıldı.

'GÖZLERDE VE YÜZ HATLARINDA BELİRGİN İFADELER BULUNUYOR'

Heykel başının Theodosius Dönemi heykel sanatıyla bağlantılı olduğu ve Efes-Smyrna bölgesindeki bir atölyeden çıktığı, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Akın Ersoy ve Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi uzmanlarının hazırladığı raporlarla da doğrulandı. 25 santimetre yüksekliğindeki mermer heykel, milattan sonra 5. yüzyılın ikinci yarısına tarihleniyor. Erkek portresi olarak tanımlanan eserde boyun kısmı kırık ve eksiktir. Heykeldeki saç ve kaş kıvrımları keskiyle işlenmişken, göz bebekleri matkap darbeleriyle belirginleştirilmiştir. Kısa sakallı portrede gözlerin izleyiciye dönük olduğu ve yüz hatlarında güçlü ifade unsurlarının bulunduğu tespit edilmiştir. Eser, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Türkiye’ye getirildi ve kökeni ile tarihsel bağlamı göz önünde bulundurularak İzmir Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmeye başladı.