Sudan'da Kritik Eşik: Çatışmaların El Ubeyd'e Sıçraması Büyük Bir İnsani Felaketi Tetikleyebilir

Sudan'da devam eden iç savaşta çatışmaların stratejik öneme sahip El Ubeyd kentine doğru kayması, hem askeri dengeleri sarsıyor hem de bölgedeki yüz binlerce sivili büyük bir insani felaketin eşiğine getiriyor. Uzmanlar, kentin kontrolünün Sudan'ın toprak bütünlüğü açısından hayati bir rol oynadığına dikkat çekiyor. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) Araştırmacısı Dr. Tunç Demirtaş ve Meşad İnsan Hakları Örgütü Başkanı Dr. Ahmed Abdullah, ülkedeki son gelişmeleri ve tırmanan gerilimi detaylıca analiz etti.

El Ubeyd’in Stratejik Konumu ve Askeri Dengeler

SETA Araştırmacısı Dr. Tunç Demirtaş, Sudan'daki çatışmalarda askeri sahada elde edilecek sonuçların göz ardı edilemeyeceğini vurguladı. Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) sivilleri hedef alan sistemli saldırılar gerçekleştirdiğini belirten Demirtaş, bu grubun devletin kurumsal yapısını tamamen çökertmeyi amaçladığını ifade etti. Sudan ordusunun HDK'nin ilerleyişini durdurmasının ve stratejik bölgeleri korumasının önemine değinen Demirtaş, "Askeri baskı olmadan HDK'nin sivillere yönelik saldırılarının sınırlandırılması, paralel yönetim girişimlerinin engellenmesi ve ülkenin egemenliğinin korunması oldukça zor olacaktır" uyarısında bulundu.

Savaşın Faşir'den sonra yeni bir safhaya geçtiğini belirten Demirtaş, askeri hareketliliğin artık Kurdufan bölgesine ve özellikle El Ubeyd çevresine yoğunlaşmasının beklendiğini dile getirdi. El Ubeyd'in sadece bir şehir olmadığını, Hartum, Darfur ve ülkenin güneyini birbirine bağlayan hayati bir lojistik kavşak olduğunu hatırlatan Demirtaş, HDK'nin enerji altyapısı, yakıt depoları ve ulaşım ağlarını hedef alarak kentleri yaşanamaz hale getirmeyi amaçlayan bir strateji izlediğini kaydetti.

HDK'nin Dış Destek Kanalları ve Yaptırım İhtiyacı

Askeri başarıların kalıcı olabilmesi için diplomatik ve ekonomik adımların da atılması gerektiğini savunan Demirtaş, HDK'nin askeri gücünün arkasında dışarıdan sağlanan silah, finansman, lojistik destek ve paralı asker ağlarının yattığına dikkat çekti. Bu dış desteklerin kesilmemesi durumunda sahadaki kazanımların kalıcı olamayacağını ve savaşın uzamasının Sudan'ın fiilen bölünmesi senaryolarını tetikleyebileceğini belirtti.

Uluslararası topluma çağrıda bulunan Demirtaş, silah ambargoları uygulanırken meşru devlet güçleri ile devlet dışı silahlı yapıların bir tutulmaması gerektiğini ifade etti. Yaptırımların doğrudan HDK'yi, ona finansman sağlayan şirketleri, altın ticaretinden gelir elde eden yapıları ve lojistik ağları hedef alması gerektiğini vurgulayan SETA araştırmacısı, kalıcı barış için devlet kurumlarının güçlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Darfur’daki İnsani Trajedi ve El Ubeyd’deki Büyük Risk

Meşad İnsan Hakları Örgütü Başkanı Dr. Ahmed Abdullah ise Sudan genelinde insani durumun kritik eşiği çoktan aştığını belirtti. Milyonlarca sivilin zorunlu göç, temel hizmetlerin çökmesi, açlık, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişememe gibi devasa sorunlarla boğuştuğunu aktaran Abdullah; kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engellilerin bu krizden en ağır şekilde etkilendiğini söyledi. Çatışma bölgelerinde sivilleri koruyacak mekanizmaların kalmadığını belirten Abdullah, "Sudanlı siviller birçok bölgede çatışmanın tarafları arasında sıkışmış durumda ve en ağır bedeli canları, onurları, güvenlikleri ve gelecekleriyle ödüyor" dedi.

Darfur bölgesinde yaşanan ağır insan hakları ihlallerini belgelediklerini belirten Abdullah; kasıtlı cinayetler, cinsel şiddet, zorla göç ettirme, köy ve kampların yakılması gibi eylemlerin uluslararası hukukun açık birer ihlali olduğunu vurguladı. Bağımsız raporların da Darfur'da savaş suçu ve insanlığa karşı suç teşkil edebilecek bulgular içerdiğini söyleyen Abdullah; Faşir, Zemzem ve Ebu Şuk kampları ile Kuzey ve Batı Darfur'un en çok zarar gören yerler olduğunu ifade etti. El Ubeyd'deki sivillerin de benzer bir felaketle yüz yüze olduğunu belirten Abdullah; Birleşmiş Milletler (BM), Afrika Birliği (AfB) ve uluslararası ortakları Kuzey Kurdufan'da yeni bir insani trajediyi önlemek adına acilen harekete geçmeye çağırdı.