Süveyş Kanalı, Bölgesel Çatışmalardan Etkilenmeye Devam Ediyor

Mısır'ın stratejik öneme sahip Süveyş Kanalı, Yemen'deki Husi milislerinin Kızıldeniz'deki İsrail bağlantılı gemilere saldırıları ve ABD-İsrail'in İran'a karşı gerçekleştirdiği askeri hamleler nedeniyle ekonomik olarak zor günler geçiriyor.

Hint Okyanusu'nu Akdeniz'e bağlayan Süveyş Kanalı, Mısır için önemli bir döviz kaynağı olarak biliniyor. Ancak bölgedeki çatışmalar kanalın işleyişini olumsuz etkiliyor.

2023 yılının Ekim ayından itibaren Yemen'deki İran destekli Husilerin, İsrail'e ait olduğu iddia edilen ticaret gemilerini Babu'l Mendeb Boğazı'nda hedef alması sonucu Süveyş Kanalı'ndan geçen gemi sayısında ciddi bir azalma gözlendi.

Mısırlı yetkililer, 2023 yılında Süveyş Kanalı'nın 10,25 milyar dolar olan yıllık gelirinin, 2024 yılında 7 milyar dolara düştüğünü duyurdu.

Mart 2025'te Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, kanaldan elde edilen gelirlerin her ay yaklaşık 800 milyon dolar kayıpla karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Ekim 2025'te Gazze'de varılan ateşkesle Husilerin saldırıları durdu ve Süveyş Kanalı toparlanma sürecine girdi. Ancak ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaş ve Husilerin İsrail'e yönelik yeni saldırıları, kanal için belirsiz bir döneme işaret ediyor.

AA muhabirinin Süveyş Kanalı İdaresi ve açık kaynaklardan derlediği verilere göre, 2023 yılında 26 binden fazla gemiyle rekor kıran kanalın gemi geçişleri, Kızıldeniz'deki kriz nedeniyle üç yıldır azalmaya devam ediyor.

2024 yılında 13.213 gemi geçiş yaparken, bu sayı 2025 yılında 12.758'e düştü.

28 Şubat'ta İsrail ile birlikte İran'a hava saldırıları başlatan Donald Trump liderliğindeki ABD, 13 Nisan'da Hürmüz Boğazı ve İran limanlarına abluka uygulamaya başladı.

Bu saldırılar Süveyş Kanalı'ndan geçen gemi sayısını da olumsuz etkiledi. Hürmüz Boğazı'na uygulanan abluka ve bölgedeki istikrarsızlık, kanalın daha da az gemi geçişine tanık olacağına işaret ediyor.

Körfez'deki Arap ülkeleri ile Avrupa arasındaki petrol ve doğal gaz sevkiyatı ve konteyner gemi seferleri, Hürmüz Boğazı krizi nedeniyle neredeyse durma noktasına geldi.

Süveyş Kanalı'na önemli gelir getiren büyük konteyner gemileri ve petrol tankerleri, bu süreçte Ümit Burnu'ndan geçmeyi tercih edebiliyor veya operasyonlarını durdurabiliyor.

Süveyş Kanalı İdaresi Başkanı Usame Rabi, 26 Nisan'da, dünyadaki en büyük yolcu gemilerinden biri olan "MSC Euribia"nın Süveyş Kanalı'ndan Akdeniz'e geçtiğini belirtti.

"MSC Euribia" kruvaziyer gemisinin Ümit Burnu yerine Babu'l Mendeb Boğazı'ndan geçerek Avrupa'ya doğru ilerlediğini aktaran Rabi, bu geminin BAE'den geldiğini söyledi.

BAE'den gelen "Celestyal Journey" adlı kruvaziyer gemisinin de Süveyş Kanalı'ndan Türkiye'ye doğru yola çıktığını belirten Rabi, "Yolcu gemilerinin geçişi, Süveyş Kanalı'nın doğudan batıya geçiş için önemli bir rota olmaya devam ettiğini gösteriyor." dedi.

Rabi, 26 Nisan Pazar günü Süveyş Kanalı'ndan her iki yöne 45 geminin geçtiğini kaydetti.

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, 25 Nisan'da Sina Yarımadası'nın İsrail işgalinden kurtarılmasının 44. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı konuşmada, bölgedeki gerilimin Mısır üzerindeki etkilerini dile getirdi.

Sisi, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının ardından ABD-İsrail'in İran'a başlattığı saldırılarla Orta Doğu'da artan gerilimden bahsederek, "Gazze ve İran savaşının bölgeye ağır etkileri oldu. Mısır, Babu'l Mendeb Boğazı'nda gemilerin hedef alınması nedeniyle Süveyş Kanalı'nın gelirlerinde 10 milyar dolar zarar etti." dedi.

Sisi, bölgesel krizlerin yanı sıra küresel gıda ve enerji fiyatlarındaki artışın ve Mısır'a sığınan 10 milyon kişinin neden olduğu baskılara da dikkat çekti.

Orta Doğu'nun geleceği için işbirliği, barış ve istikrarın önemini vurgulayan Sisi, bölgenin hassas ve kader belirleyici bir dönemden geçtiğini belirtti.