Tahran'dan Dönüş: ABD'nin Pilot Kurtarma Operasyonu Detaylandı

HABER MERKEZİ / İran hava sahasında düşen ABD'ye ait F-15E savaş uçağının mürettebatını kurtarma operasyonu, son zamanlarda gündemdeki en sıcak konulardan biri haline geldi. The Guardian'da yer alan bir analize göre, kurtarılan personelin yanı sıra operasyonun masrafları da oldukça yüksek oldu; iki nakliye uçağı imha edildi ve bir helikopter hasar gördü. İşte ABD'nin kara harekâtı planlarını etkileyen kritik ayrıntılar...

TAHRAN'IN CEVABI

Donald Trump, F-15 uçağının ikinci mürettebatının kurtarılmasını bir propaganda zaferi olarak lanse edecek. Ancak iki gün süren operasyon, İran'ın pes etmediğini ve ABD'ye kayıplar verdirebileceğini gözler önüne serdi.

Analizde, bu durumun özellikle İran'ın yeraltında zenginleştirilmiş uranyumunu çıkarmak gibi ciddi hedefler söz konusu olduğunda, Beyaz Saray'ın kara harekâtı kararlarını gözden geçirmesi gerektiğinin altı çiziliyor.

HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ TARTIŞMALI

ABD-İsrail'in İran'a yönelik hava saldırıları, beşinci haftasında tek bir uçağın düşmesiyle stratejik bir hale büründü. Amerikalılar için bu olay, önemli bir problem haline geldi. ABD'nin düşman ateşiyle bir savaş uçağı kaybetmesi, 2003 Irak savaşından bu yana ilk kez yaşandı.

F-15E'nin nasıl düşürüldüğü kesin olarak bilinmiyor, ancak bu olay, ABD ve İsrail hava kuvvetlerinin İran'a yaptığı yoğun saldırılara rağmen hava üstünlüklerinin kesin olmadığını hatırlatıyor.

OPERASYONUN FİNANSAL YÜKÜ

F-15E Strike Eagle'ın maliyeti 31 milyon dolar iken, kurtarma operasyonunun riskleri ve maliyeti çok daha yüksekti. İsfahan'ın güneyindeki bir İran havaalanının operasyon üssü olarak kullanılması sırasında iki C-130 Hercules nakliye uçağı yere saplandı ve imha edildi. Uçakların İranlıların eline geçmemesi için ABD tarafından yok edildiği bildirildi.

Yaralı mürettebatın tahliyesi için daha fazla nakliye uçağı gönderildi. Her bir modifiye edilmiş Hercules uçağının maliyeti yaklaşık 115 milyon dolar olarak biliniyor.

Kurtarma operasyonunda kullanılan bir HH-60 Pave Hawk helikopteri de çatışmada hasar gördü. Operasyonda kaybedilen ve zarar gören hava araçlarının toplam maliyetinin 250 milyon doları aştığı tahmin ediliyor.

'GERİDE BIRAKILMAZ' VAADİNİN BEDELİ

Trump, bir sosyal medya paylaşımında, ABD'nin askerlerini asla geride bırakmayacağını belirtti. Bu vaadini her seferinde daha fazla maliyet ve riskin takip ettiği görülüyor.

İran güçleri, F-15E mürettebatına ulaşamadı. İsfahan'daki hava üssünün ABD tarafından kullanımına da engel olamadılar. Bu durumun sebebi, ABD'nin brifinglerine göre, üsse yaklaşmaya çalışan İranlıların Reaper insansız hava araçları tarafından etkisiz hale getirilmesiydi.

KARA HAREKÂTI İÇİN UYARI

C-130 nakliye uçaklarının kaybedilmesi, İran'da potansiyel bir ABD kara harekâtının içerdiği riskleri gözler önüne seriyor. ABD özel kuvvetlerinin İsfahan'da saklanan 440 kg yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirip geçiremeyeceği belirsizliğini koruyor.

15.000'in üzerinde hava saldırısına maruz kalan İran, ABD ve İsrail'in saldırılarıyla yıpratılmış durumda. Ancak Tahran, ABD veya İsrail'in nadir kayıplarını propaganda zaferine dönüştürme kabiliyetine sahip.

Analiz, dikkat çekici bir cümle ile sona eriyor: Asimetrik bir çatışmada, zayıf taraf yalnızca bir kez şanslı olmalıdır.

ÖNCEKİ OLAYLAR

ABD, İran'a yönelik saldırılarda bugüne kadar toplamda 7 uçak kaybetmiş durumda.

ABD, 28 Şubat'ta başlattığı saldırılarda ilk kaybını 2 Mart'ta verdi. Üç adet F-15, Kuveyt'in "dost ateşi" sonucu düştü. Uçaklardaki 6 pilot sağ olarak kurtuldu.

12 Mart'ta KC-135 tipi bir yakıt ikmal uçağı Irak'ta düştü. ABD yönetimi, bu olayın kaza sonucu meydana geldiğini açıkladı. Uçaktaki 6 mürettebat hayatını kaybetti.

27 Mart'ta ise ABD'ye ait bir E-3 Sentry, Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nde İran saldırısı sonucu pistte hasar aldı. Olayda 10 ABD askeri yaralandı.

ABD askerlerinin daha önceki benzer olaylarda da sağ kurtulması akıllara geldi.

Wall Street Journal'a göre, 2011'de Libya'da bir F-15E uçağı mekanik sorunlar nedeniyle düştüğünde, pilot paraşütle atlayarak kurtuldu.

Ayrıca 1999 Kosova Savaşı ve 1991 Körfez Savaşı'nda düşen ABD uçaklarında da pilotlar paraşütle atlayarak hayatta kalmayı başardı.