Tarımda Destekler Artırıldı Ancak Çiftçinin Gözü Ödeme Takviminde: İşte Yeni Rakamlar

Tarım ve Orman Bakanlığı, küresel gıda krizinin kapıda olduğu bir dönemde üreticilerin girdi yükünü hafifletmek adına bitkisel ve hayvansal üretim desteklerini önemli ölçüde artırdı. Jeopolitik gerilimler, bölgesel çatışmalar ve küresel ekonomik daralma gıda güvenliğinin önemini bir kez daha ortaya koyarken, açıklanan yeni destek paketleri tarım sektöründe memnuniyet yarattı. Ancak çiftçiler, artan desteklerin enflasyon karşısında erimemesi için ödeme takviminin hasat ve ekim dönemlerine göre öne çekilmesini talep ediyor.

Tarımsal Üretimde Katsayılar ve Destek Oranları Güncellendi

Yeni düzenleme kapsamında bitkisel üretimde temel destek katsayı değerleri revize edildi. 2026 üretim yılı için daha önce dekar başına 310 TL olarak planlanan katsayı değeri 367 TL’ye yükseltildi. Bu artışla birlikte, 2025 yılındaki 244 TL’lik dekar başına katsayı değeri yüzde 50.4 oranında artırılmış oldu. 2027 üretim yılı için ise bu değer 442 TL olarak belirlendi. Söz konusu bütçe planlamasında, 2026 yılı güncellemelerinin 2027 yılı bütçesinden, 2027 yılı desteklerinin ise 2028 bütçesinden karşılanacağı bildirildi.

Hayvansal Üretim ve Çoban Desteklerine Yüzde 43 Zam

Hayvancılık sektörünün canlandırılması amacıyla 2026 yılı büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık desteklerinde de ciddi artışlar yapıldı. Karara göre, büyükbaş hayvancılıkta hayvan başına ödenen buzağı temel desteği 1.400 TL’den 2.000 TL’ye çıkarıldı. Küçükbaş hayvancılıkta ise kuzu ve oğlak başına verilen temel destek yüzde 43 artırılarak 300 TL’den 430 TL’ye ulaştı. Sektörün en büyük ihtiyaçlarından biri olan çoban istihdam desteği de aynı oranda artırılarak 81 bin TL’den 116 bin 100 TL seviyesine yükseltildi.

Ürün Bazında En Yüksek Destek Mercimek ve Nohuda

Ürün bazlı destek ödemelerinde en dikkat çekici artış mercimek ve nohut üretiminde gerçekleşti. Bu ürünleri yetiştiren üreticilere 2026 yılı için dekar başına 734 TL, 2027 yılı için ise 1.326 TL destek sağlanacak. Diğer stratejik ürünlerdeki güncel destek rakamları ise şu şekilde şekillendi:

Buğday, arpa ve mısırda destek tutarı 954 TL’ye güncellenirken, 2027 yılı için bu rakam 1.149 TL’ye çıkarıldı. Ayçiçeği, fasulye, soya ve kanola üreticilerine 2026’da dekar başına 1.101 TL, 2027’de ise 1.326 TL ödeme yapılacak. Pamuk üreticileri için destek tutarı 1.395 TL’den 1.652 TL’ye revize edilirken, 2027 hedefi 1.989 TL olarak belirlendi. Patates, soğan ve aspir destekleri ise 620 TL’den 734 TL’ye (2027 için 884 TL) yükseltildi.

Sektör Temsilcilerinden "Ödeme Takvimi" ve Avans Önerisi

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Soylu, yapılan destek artışlarının kritik önemde olduğunu belirtirken ödeme zamanlamasına dikkat çekti. Soylu, "Üreticinin en büyük sıkıntısı ödeme takvimiyle ilgili. Ekim döneminden önce veya acil ihtiyaç anında yapılmayan ödemeler enflasyon karşısında eriyor. Çiftçilerimizin beklentisi, bu desteklerin bir avans hesabı mantığıyla erken dönemde kullanılabilmesidir" dedi.

Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım da dünyadaki farklı destek modellerine değinerek, bütçe dışı acil fonların bu tür destekler için kullanılabileceğini ifade etti. Yıldırım, Türkiye'de de benzer bir sistemin kurulması gerektiğini vurgulayarak, "Desteğin amacına ulaşabilmesi için ödemelerin üreticiye fayda sağlayacak şekilde erken yapılması şart" açıklamasında bulundu.

Rekor Rekolteye Rağmen Kuru Üzüm Üreticisi Endişeli

Türkiye, bu yıl iklimsel olumsuzluklara rağmen bitkisel üretimde yüksek rekoltelere imza attı. Dünya kuru üzüm ihracatının yüzde 40'ından fazlasını elinde bulunduran ülkemizde, üreticiler ise açıklanan fiyatlardan memnun değil. Tariş'in kuru üzüm avans fiyatını 80 TL olarak açıklaması hayal kırıklığı yarattı. Geçen sezon 120 TL olan fiyatın ardından, bu yıl maliyetlerini kilogram başına 95 TL olarak hesaplayan üreticiler, en az 150 TL'lik bir fiyat beklentisi içindeydi.