Tarımda Yeni Dönem: İnsan ve Çevre Sağlığını Tehdit Eden 3 Kritik Madde Tamamen Yasaklanıyor

Tarım sektöründe sürdürülebilir üretim, insan sağlığı ve ekolojik dengenin korunması amacıyla radikal bir adım atıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, tarımsal üretimde yaygın olarak kullanılan üç kritik aktif maddenin kullanımını tamamen sonlandırma kararı aldı. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yürütülen çalışmalar doğrultusunda, kimyasal mücadelede kullanılan bu maddelerin ithalat, üretim ve kullanım süreçlerine yönelik kesin bir takvim belirlendi.

Avrupa Birliği ve G8 Kriterleri Esas Alındı

Türkiye'de bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması süreçlerinde uluslararası standartlar titizlikle uygulanıyor. Yapılan resmi açıklamaya göre, ülkemizde ilk defa ruhsat alacak bitki koruma ürünlerinin aktif maddelerinin mutlaka Avrupa Birliği (AB) veya G8 ülkelerinde tescilli olması şartı aranıyor. İnsan sağlığı ve çevre güvenliği açısından risk teşkil eden maddeler; muadil ürünlerin varlığı, yerel stok durumları, ithalat ve imalat verileri analiz edilerek değerlendiriliyor. Bu değerlendirmeler sonucunda, riskli görülen kimyasalların kullanımı belirli bir geçiş takvimiyle sınırlandırılıyor ya da tamamen sonlandırılıyor.

Yasak Kararı Alınan 3 Aktif Maddenin Zararları Neler?

Yapılan son incelemeler neticesinde, tarımda yoğun olarak kullanılan THIOPHANATE METHYL, INDOXACARB ve PHOSMET aktif maddelerinin taşıdığı riskler nedeniyle yasaklanmasına karar verildi. THIOPHANATE METHYL maddesinin güvenli toksikolojik referans değerlerinin belirlenememesi, tüketiciler için akut risk oluşturması ve endokrin sistemi bozucu etkileri nedeniyle AB onayının iptal edildiği belirtildi. Bir diğer madde olan INDOXACARB ise arılar, küçük otçul memeliler ve toprak altı canlıları için yüksek risk taşırken, tüketiciler üzerindeki akut tehlikesi nedeniyle listeden çıkarıldı. Son olarak, tarım işçileri ve uygulayıcılar için koruyucu önlemlere rağmen ciddi tehdit oluşturan, sucul yaşam ile tüketiciler üzerinde yüksek kronik risk barındıran PHOSMET maddesinin de kullanımına son verilmesi kararlaştırıldı.

Yasak Takvimi Açıklandı: İthalat, İmalat ve Kullanım Ne Zaman Bitecek?

Bakanlık, yasaklanan aktif maddelerin yerine kullanılabilecek yeterli sayıda alternatif bitki koruma ürününün halihazırda ruhsatlandırılmış olduğunu vurgulayarak geçiş sürecinin takvimini duyurdu. Alınan karara göre; söz konusu maddelerin fiili ithalatı 13 Kasım 2026, imalat süreçleri 18 Aralık 2026 tarihi itibarıyla tamamen durdurulacak. Çiftçilerin ve üreticilerin ellerindeki stokları eritebilmesi amacıyla bu maddeleri içeren ilaçların son kullanım tarihi ise 31 Aralık 2027 olarak belirlendi. Yetkililer, insan sağlığı ve çevre güvenliğini korumaya yönelik denetim ve düzenlemelerin kararlılıkla süreceğini ifade etti.