Oba hojalygynda täze döwür: Adam we daşky gurşawyň saglygyna howp salýan 3 möhüm zat düýbünden gadagan edilýär

Oba hojalygynda durnukly önümçiligi, adam saglygyny we ekologiki deňagramlylygy goramak üçin düýpli ädim ädildi. Oba we tokaý ministrliginiň Azyk we gözegçilik müdirligi oba hojalygy önümçiliginde giňden ulanylýan üç möhüm aktiw maddanyň ulanylmagyny doly ýatyrmak kararyna geldi. Weterinariýa hyzmatlary, ösümlik saglygy, iýmit we iýmit kanuny 5996-nyň çäginde geçirilen gözleglere laýyklykda himiki gözegçilikde ulanylýan bu maddalaryň getirilmegi, öndürilmegi we ulanylmagy üçin kesgitli bir senenama kesgitlenildi.

Europeanewropa Bileleşigi we G8 ölçeglerine esaslanýar

Türkiýedäki ösümlikleri goramak önümleriniň ygtyýarlandyryş işlerinde halkara ülňüleri içgin ulanylýar. Resmi habara görä, biziň ýurdumyzda ilkinji gezek ygtyýarlandyryljak ösümlikleri goramak önümleriniň işjeň maddalary Europeanewropa Bileleşiginde (EUB) ýa-da G8 ýurtlarynda hasaba alynmalydyr. Adamyň saglygyna we daşky gurşawyň howpsuzlygyna howp salýan maddalar; Ekwiwalent önümleriň barlygy ýerli aksiýa ýagdaýyny, import we önümçilik maglumatlaryny seljermek arkaly bahalandyrylýar. Bu bahalandyrmalaryň netijesinde töwekgelçilikli hasaplanýan himiki serişdeleriň ulanylmagy belli bir geçiş tertibi bilen çäklenýär ýa-da doly ýatyrylýar.

Gadaganlyk karary kabul edilen 3 işjeň maddanyň zyýany näme?

Iň soňky gözlegleriň netijesinde, oba hojalygynda giňden ulanylýan işjeň maddalary THIOPHANATE METHYL , INDOXACARB we PHOSMET gadagan etmek kararyna gelindi. Howpsuz toksikologiki salgylanma bahalaryny kesgitläp bilmezlik, sarp edijiler üçin ýiti töwekgelçiligi we endokrin ulgamynyň bozujy täsirleri sebäpli EUB-niň THIOPHANATE METHYL tassyklamagynyň ýatyrylandygy mälim edildi. Beýleki bir madda, INDOXACARB , sarp edijiler üçin ýiti howp sebäpli sanawdan aýryldy, arylar, ownuk ösümlik süýdemdirijiler we ýerasty jandarlar üçin ýokary howp döredýär. Netijede, gorag çärelerine garamazdan oba hojalygynyň işgärlerine we praktikantlaryna çynlakaý howp döredýän we suw durmuşyna we sarp edijilere ýokary hroniki howp döredýän PHOSMET ulanylmagyny bes etmek kararyna gelindi.

Gadagan etmegiň meýilnamasy yglan edildi: Haçan import, önümçilik we ulanyş gutarar?

Ministrlik geçiş etabynyň meýilnamasyny yglan etdi we gadagan edilen işjeň maddalaryň ýerine ulanyp boljak ösümlikleri goramak üçin ýeterlik mukdarda ygtyýarnamanyň bardygyny aýtdy. Alnan karara görä; Bu maddalaryň hakyky importy 2026-njy ýylyň 13-nji noýabry -dan başlap, önümçilik amallary 2026-njy ýylyň 18-nji dekabry çenli doly togtadylýar. Daýhanlaryň we öndürijileriň aksiýalaryny ýatyrmagy üçin bu maddalary öz içine alýan dermanlaryň möhleti 2027-nji ýylyň 31-nji dekabry hökmünde kesgitlenildi. Häkimiýetler adamyň saglygyny we daşky gurşaw howpsuzlygyny goramak boýunça gözlegleriň we düzgünleriň tutanýerlilik bilen dowam etjekdigini mälim etdi.