Ministr Bolat hoş habary berdi: Aýal-gyzlar kooperatiwleri üçin uly goldaw we eksport ýazgysy

Söwda ministri Ömer Bolat Aýal-gyzlar we demokratiýa gaznasynyň (KADEM) çäginde durmuşa geçirilýän Aýal-gyzlar kooperatiwlerine goldaw we utgaşdyrmak merkezi taslamasynyň (KooPro) ýapylyş dabarasynda möhüm çykyş etdi. Taslamanyň maksatly üstünlige ýetendigine ünsi çeken ministr Bolat, Hyzmatdaşlyk goldaw maksatnamasynyň (KOOP-DES) çägindäki hyzmatdaşlygyň diýseň netijeli netije berendigini we bu üstünlikli modelleriň Türkiýäniň hemme ýerinde ýaýradyljakdygyny aýtdy.

Türkiýe boýunça hyzmatdaşlygyň üç dürli ministrligiň utgaşdyrylmagynda geçirilýändigini ýatladýan ministr Bolat, Söwda ministrliginiň jogapkärçiliginde 34 dürli görnüşli takmynan 12 müň kooperatiwiň bardygyny we bu gurluşlaryň 1 million 900 müň hyzmatdaşyň bardygyny mälim etdi. Ministrlik hökmünde kooperatiwleriň habardarlygyny ýokarlandyrmak maksady bilen Anadolyda we Frakiýada intensiw okuw we habarlylyk çärelerini geçirýändiklerini aýtdy.

Aýal-gyzlar kooperatiwleri üçin hukuk desgalary we maliýe ýeňillikleri

Zenanlaryň we kemçilikli toparlaryň ykdysady durmuşa gatnaşmagyny aňsatlaşdyrmak maksady bilen Hyzmatdaşlyk Kanunynda düýpli üýtgeşmeleriň edilendigini ýatladyp, ministr Bolat hasaba alyş, bildiriş, hasaba alyş ýygymlary we ýyllyk we goşmaça tölegler ýaly maliýe ýükleriniň ýatyrylandygyny aýtdy. Söwda ministrligi, Maşgala we durmuş hyzmatlary ministrligi bilen Oba hojalygy we tokaý ministrliginiň arasynda gol çekilen Zenan kooperatiwlerini güýçlendirmek boýunça Hyzmatdaşlyk teswirnamasynyň çäginde üznüksiz okuw we ýolbelet hyzmatlarynyň berilýändigini aýtdy.

Bolat, Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan yglan edilen Türkiye Hyzmatdaşlyk Strategiýasy we Hereket meýilnamasynyň bu pudaga uly itergi berendigini we işjeň aýal-gyzlar kooperatiwleriniň sanynyň şu günki güne çenli 1342-e ýetendigini habar berdi. Bu kooperatiwleriň azyk, senetçilik, dokma, dokma, kosmetika, ýadygärlik sowgatlary we oba hojalygy ýaly möhüm pudaklarda öndürilýändigini we ministrlik tarapyndan ýakyndan goldanýandygyny aýtdy.

KOOP-DES goldawynda köpçülikleýin ösüş: Garaşmagyň wagty azaldy, grantlar iki esse artdy

Zenan telekeçileriň maliýe elýeterliligini ýeňilleşdirmek maksady bilen KOOP-DES maksatnamasyna möhüm täzelenmeleriň girizilendigini habar beren ministr Ömer Bolat, goldawlardan peýdalanmak üçin garaşylýan möhletiň 5 ýyldan 4 ýyla çenli gysgaldylandygyny habar berdi. Şeýle hem, adalatly we sergä gatnaşmak üçin berilýän grant goldaw çäginiň 60 müň TL-den 150 müň TL-e çenli ýokarlandyrylandygyny mälim etdi.

Işe höweslendirmek maksady bilen, Bolat 1 işgär işleýän aýal-gyzlar kooperatiwlerine her ýyl 420 müň TL goldaw berilýändigini we her ýyl 2 işgär işleýänlere 840 müň TL berilýändigini we 2020-2025-nji ýyllar aralygynda jemi 848 kooperatiwiň 907 taslamasyna geçirilendigini aýtdy. Şeýle hem, karz kepillendiriş gaznasy (KGF) we TESKOMB bilen hyzmatdaşlykda aýallar kooperatiwlerine 4,5 milliard TL uly karz bukjasynyň berlendigini ýatlatdy. Türkiýäniň 5 öňdebaryjy elektron söwda platformasy bilen baglaşylan şertnamanyň netijesinde aýallar kooperatiwleriniň bu platformalara mugt agza bolup biljekdigini we ilkinji 6 aýda nol komissiýa bilen, indiki 4,5 ýyl üçin bary-ýogy 1 göterim komissiýa satyp biljekdigini aýtdy.

Zenan telekeçiler eksportda we işde taryh ýazýarlar

Ministr Bolat aýal-gyzlar kooperatiwlerini dünýä bazaryna açmak üçin görülýän çäreleriň öz miwesini berýändigini aýtdy we 2025-nji ýylda aýal kooperatiwlerini eksport edýänleriň sanynyň 55-e çenli ýokarlanjakdygyny aýtdy. Aýal-gyzlar kooperatiwleriniň eksport mukdarynyň 2025-nji ýylda 96 million dollara ýetendigini, 2019-njy ýylda 61 million dollardan geçendigini we şu ýylyň ilkinji 8 aýynda 74 million dollardan geçendigini mälim etdi.

Türkiýäniň umumy eksport görkezijisine ünsi çekip, Bolat awgust aýyna çenli soňky 8 aýda eksportyň 185 milliard dollara ýetendigini we ýyllyk esasda 280,3 milliard dollar a ýetendigini aýtdy. Jemi eksportda aýal işgärleriň paýynyň 2013-nji ýylda 20.5 göterimden 2025-nji ýyla çenli 23,5 göterime çenli ýokarlandygyny we ýokary we orta tehnologiýa önümleriniň eksportynda aýal işgärleriň gatnaşygynyň 20,2 göterime ýetendigini mälim etdi.