Teknoloji Şirketlerine Vergi Baskısı: Avustralya'nın Yeni Hamlesi

İsmail Şahin / İSTANBUL - Avustralya, dijital dünyayı düzenleme konusunda cesur adımlar atarak, teknoloji devlerini yerel yasalar ve vergi yükümlülükleri altına sokma çalışmalarına devam ediyor. Meta, Google ve TikTok gibi dev şirketlerin yerel haber kuruluşlarına ödeme yapmaları ya da gelirlerinin yüzde 2.25’i oranında vergi ödemeleri için yasa tasarısı hazırlayan Avustralya, medya şirketleri için yaklaşık 200-250 milyon Avustralya Doları (144-179 milyon dolar) gelir hedefliyor. Teknoloji devleri anlaşmaya yanaşmazsa, 267 milyon dolar ‘cezalı vergi’ ile karşı karşıya kalacaklar. Bu gelişmelerin ardından bankacılık sektörü de teknoloji devlerini vergi adaleti konusunda eleştiren bir rapor yayımladı.

Avustralya Bankacılık Birliği'nin raporuna göre, Alphabet, Apple ve Meta gibi teknoloji şirketleri yalnızca 366 milyon dolar vergi öderken, Avustralya'nın dört büyük bankası 7 milyar dolar vergi katkısı sağladı.

Piyasa değeri açısından bakıldığında, bu üç teknoloji devinin toplam değeri 10 trilyon dolar civarındayken, dört büyük Avustralya bankası ise sadece 500 milyar dolar değerinde. Ancak, vergi ödemelerindeki bu büyük fark dikkat çekiyor.

Vergi Eşitliği Talebi

Avustralya Bankacılık Birliği CEO’su Simon Birmingham, teknoloji devlerinin bankacılık faaliyetlerine benzer hizmetler sunmasına rağmen vergi yükümlülüklerinden muaf olduklarını belirtti. Yerel bankalar ise geçen yıl 11.3 milyar dolar vergi öderken, finansal suçlarla mücadele ve toplumsal projelere büyük yatırımlar yaptıkları vurgulandı. Bu nedenle, yabancı teknoloji şirketlerinin de aynı vergi ve denetim koşullarına tabi tutulması talep ediliyor.

Avustralya'nın bu sıkı duruşu, Avrupa Birliği ve ABD gibi diğer gelişmiş ülkeler için de örnek teşkil edebilir.

Vergiden Kaçan Milyarlar

Avustralya medyasına göre, teknoloji devleri geçen yıl Avustralya’dan elde ettikleri 10 milyar dolardan fazla geliri offshore hesaplara taşıyarak vergiden kaçırdı. Devasa veri merkezleri ve yapay zeka yatırımları yapan bu şirketlerin, kârlarını düşük vergili bölgelere yönlendirmesi eleştiriliyor ve bu durum, “AI çağında vergi adaleti” tartışmalarını alevlendiriyor.

Türkiye'de Altyapı Var, Kullanım Kısıtlı

Apple Pay ve Google Pay, dünya genelinde çeşitli sektörlerde bankacılık benzeri ödeme hizmetleri sunuyor. Bu sistemler, banka hesapları ya da kredi kartlarıyla ilişkilendirilerek temassız ödeme yapılmasına olanak sağlıyor. Ancak Türkiye'de bu hizmetler resmi olarak henüz kullanılmıyor. Bu hizmetlerin Türkiye'ye gelmesi için yerel bankalar ve BDDK ile anlaşmalar yapılması gerekiyor. Yine de, Türkiye'yi ziyaret eden turistler bu sistemleri kullanabiliyor. Öte yandan, Revolut gibi dijital bankacılık uygulamaları Türkiye pazarına girmeye hazırlanıyor. Türkiye'de altyapı hazır olsa da, Türk banka kartlarının bu sistemlerde kullanılabilmesi için düzenlemeler gerekiyor.