Tomahawk Füzeleri Tükenme Tehlikesiyle Karşı Karşıya: Ukrayna ve Çin Endişesi

Haber: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Son günlerde Amerikan medyasında çıkan haberlere göre, ABD ve İsrail'in İran'a karşı gerçekleştirdiği "Epic Fury" operasyonunda, ABD donanması en az 850 Tomahawk seyir füzesi fırlattı. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından yapılan analizlere göre bu operasyon, 1998'den bu yana en yoğun Tomahawk kullanımı olarak kaydedildi. Detaylı incelemeler, İran'a yönelik bu saldırılarda kullanılan Tomahawk seyir füzesi sayısının, 2003 yılındaki Irak işgalinde ateşlenen 802 füzelik rekoru geride bıraktığını gösteriyor.

ABD Savunma Bakanlığı, donanmanın elinde kaç adet Tomahawk seyir füzesi bulunduğuna dair kesin bir bilgi paylaşmasa da CSIS'in tahminlerine göre ABD ordusunun envanterinde yaklaşık 3.000 Tomahawk seyir füzesi mevcut. Bu füzelerin menzili, varyantlarına ve taşıdıkları harp başlıklarına göre değişiklik gösterse de genelde 1.600 kilometre olarak belirtiliyor. İran'a yönelik saldırılar sonrası Pentagon'daki bazı yetkililer, Tomahawk stokları hakkında endişe duyduklarını belirtiyor. ABD basınına göre bu endişenin temel nedeni, dünyanın farklı bölgelerinde meydana gelebilecek olası krizlere hazırlıksız yakalanma ihtimali.

Ukrayna ve Çin'e Karşı Endişeler

CSIS üzerinden değerlendirmelerde bulunan savunma ve güvenlik uzmanı Mark Cancian, Tomahawk seyir füzelerinin ABD'nin elindeki en stratejik silahlardan biri olduğunu vurguladı. Uzun menzili ve yüksek isabet oranı nedeniyle bu füzelerin askeri operasyonlarda sıkça kullanıldığını belirten Cancian, "Tomahawk füzeleri uzun süredir kullanılmakta ve güncel varyantları Blok-5 olarak adlandırılıyor. Bu füzeler savaş gemilerinden fırlatılabildiği için saldırı yapılacak bölgeye uçak gönderme ya da bu bölge yakınlarında üs bulundurma zorunluluğu ortadan kalkıyor" sözleriyle Tomahawk füzelerinin ABD için sağladığı avantajlara dikkat çekti.

ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarının ilk aşamasında yoğun bir şekilde Tomahawk füzesi kullandığını belirten Cancian, saldırıların ileri safhalarında ise füze kullanımının azaldığını ifade etti. "Hava üstünlüğünün sağlandığı düşünülen noktalarda bu füzelerin kullanımı azaldı. Çünkü bu füzeler oldukça maliyetli ve sayıları sınırlı. Örnek vermek gerekirse, bir Tomahawk füzesinin maliyeti yaklaşık 3,5 milyon dolar. Ancak uçaklardan atılacak ortalama 80 bin dolarlık bombalarla aynı etkiyi elde edebilirsiniz. Bu durumda uçaklardan bomba atmak daha maliyetli olabilir; fakat bu, hedef bölgeye yaklaşma ve risk alma gerekliliğini doğurur." dedi.

Mevcut Tomahawk stoklarıyla ilgili endişeler yalnızca "Epic Fury Operasyonu" ile sınırlı değil. Tomahawk, Patriot ve THAAD mühimmatları için yeterli miktarda stok bulunuyor. Asıl sorun, Ukrayna veya Çin'e karşı olası bir çatışma. Stratejistler, azalan envanterlerin bu bölgelerdeki çatışma caydırma veya savaşma kapasitesini zayıflatabileceğinden endişeliler. Çin'in büyük bir füze stoğu bulunuyor ve ABD, burada olası bir çatışmadan kaçınmak istiyor. Ancak Tayvan'da çıkabilecek olası bir çatışmada etkili karşı ateş gücüne sahip olunması gerektiği vurgulanıyor. - Mark Cancian

Yeni Füzelerin Üretimi İçin Zaman Gerekli

ABD Savunma Bakanlığı'nın üretim oranlarını artırmak için bir süredir üreticilerle temas halinde olduğunu belirten Cancian, "Bu görüşmeler Biden yönetimi döneminde başladı ve Trump yönetimi sırasında da devam etti. Savunma Bakanı Pete Hegseth, üretim hızının artırılması için çeşitli fabrikaları ziyaret ederek işçiler ve yöneticilerle görüşmeler yapıyor. Sonuç olarak, şu anda harcadığımız 850 ila 1000 adet Tomahawk füzesini yenilemek için en az 2 veya 3 yıllık bir süreye ihtiyaç olduğunu söyleyebiliriz." şeklinde konuştu.

ABD'nin Körfez bölgesinde İran füze saldırılarına karşı koyabilecek yeterlilikte hava savunma sistemlerine sahip olduğunu belirten Cancian, "Körfez'de İran'ın balistik füze saldırılarına karşı savunma yapacak kadar Patriot füzesine sahibiz ve Patriot füzelerinin görevi de bu. İnsansız hava araçlarına karşı kullanılmıyorlar. Savaşın başında yaklaşık 4.000 Patriot füzesi olduğunu tahmin ediyorduk. Şimdiye kadar yaklaşık 1.000'ini kullandık, yani dörtte birini tüketmiş durumdayız. Bu oldukça fazla gibi görünse de stokların dörtte üçü hala mevcut." dedi.

Yine de stratejik bir sorun var ve kullanılan hava savunma füzelerinin yerini doldurmakta benzer bir zorluk yaşanıyor. Yılda yaklaşık 600 Patriot füzesi üretiyoruz. Bunların yarısı ABD'ye, diğer yarısı ise müttefik ülkelere dağıtılıyor ve bu durum devam edecek gibi görünüyor. Gelecekte üretimin bir kısmının diğer ülkelere ayrılması, sipariş sırası bekleyen ülkeler arasında Körfez ülkelerinin öncelik kazanması ve daha az risk taşıyan ülkelerin sırasının geriye çekilmesi konusunda bazı görüşmelerin yapılması beklenebilir - Mark Cancian