Trump'ın Rusya-Ukrayna Ateşkesi Girişimi Başarısız Oldu

ABD Başkanı Donald Trump'ın pazar günü Rusya ve Ukrayna arasında ilan ettiğini duyurduğu "enerji ateşkesi" girişimi, hem taraflardan gelen açıklamalar hem de Rusya'nın saldırılarını sürdürmesi üzerine başarısızlıkla sonuçlandı. Trump, her iki tarafın da ateşkesi kabul ettiğini belirtmişti.

Trump'ın açıklamasının, sözde ateşkesin taraflarından biri olan Ukrayna'ya danışılmadan yapıldığı ortaya çıktı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD ile Rusya arasındaki diyaloğa dair net ayrıntıları beklediklerini belirterek, Washington-Kremlin hattındaki görüşmelerden dışlandıklarını ima etti. Zelenskiy, Amerikan basınına yaptığı açıklamada, ateşkes haberinden haberi olmadığını doğrularken, Rus tarafı uyarsa Ukrayna'nın da bir ateşkese uyacağını duyurdu. Zelenskiy, Trump ve Putin'in anlaştıklarını belirtmesi durumunda kendilerinin de bu ateşkese uyacağını ifade etti.

Ancak Trump'ın açıklamasına rağmen Rusya'nın saldırıları durmadı. Zelenskiy, Rusya'nın Trump'ın duyurduğu kısmi ateşkese rağmen saldırılarını sürdürdüğünü ve ülkesinin enerji altyapısını hedef aldığını açıkladı. Harkov'daki bir tesisin de hedef alındığını belirten Zelenskiy, saldırıların elektrik kesintilerine yol açtığını söyledi.

Rusya'dan gelen açıklamalar da Moskova'nın ateşkese razı olmadığını gösterdi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy'nin ateşkes çağrılarıyla silahlanmak için zaman kazanmaya çalıştığını öne sürerek, "Onun böyle bir soluklanma fırsatını hak ettiğini düşünmüyorum" dedi. Lavrov, "Bir kez daha verilen güvencelere ve vaatlere kanacağımızı da düşünmüyorum" diye konuştu.

ABD Başkanı Trump, Rusya-Ukrayna savaşı için "Zelenskiy, ateşkese razı olmalı. Putin'le bir araya getirmemiz gerek. Bunu olabildiğince hızlı yapmalıyız. Ateşkes için ‘Anlaşın’ diyeceğim, anlaşacaklar. Bu savaş çok korkunç. 32 bin kişi öldü. Çok sayıda genç asker kaybettiler" ifadelerini kullandı. Trump, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman'la da konuştuğunu ve Husilerin tavrının kötü olduğunu belirtti.

Trump'ın bu girişiminin arkasında, İran'da yürüttüğü savaşın petrol arzında yarattığı sıkıntılar ve dünya genelindeki fiyat artışlarının, ABD'deki ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti için oluşturduğu ciddi sorun olduğu değerlendiriliyor. Yüksek dizel fiyatlarının partiye desteği azalttığı gözlemleniyor. Bu nedenle, İran'daki savaşı bitirme konusunda yol alamayan Trump'ın, gözünü Rusya-Ukrayna savaşına çevirdiği belirtiliyor. Ukrayna'nın Rus rafinelerini vurması ve bunun fiyatlar üzerindeki etkisi Trump'ı rahatsız ederken, dünyadaki dizel fiyatlarından Ukrayna'yı sorumlu tutan açıklamaları dikkat çekti. Trump'ın, Ukrayna'nın yeni bir lider seçmesi gerektiğini söyleyecek kadar ileri gittiği ve ateşkes isteğinin, sadece Rus dizelinin daha rahat piyasaya sürülmesi için olduğu yönünde eleştiriler aldığı ifade ediliyor.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin, ABD Başkanı Donald Trump'ın katılımıyla veya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın arabuluculuğuyla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelmesinin mümkün olabileceğini bildirdi.

Öte yandan, Avrupalı yetkililer, ABD yönetiminin, Ukrayna'yı Rusya'nın enerji tesislerine saldırılarını durdurmaması halinde istihbarat paylaşımını askıya almakla "tehdit ettiği" iddiasında bulundu. CNN'e açıklama yapan ve isimleri paylaşılmayan Avrupalı yetkililer, ABD'nin, Ukrayna'nın Rusya'nın enerji tesislerine yönelik saldırılarını durdurmaması halinde Kiev yönetimi ve Avrupa'daki ortaklarıyla istihbarat paylaşımını ve Avrupa'ya silah satışlarını askıya almakla tehdit ettiğini öne sürdü.

Trump'ın Rusya'dan dizel ithal etme planları da tepki çekti. Trump'ın, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in "Amerikan ve küresel pazara" derhal 300 bin ton dizel yakıt göndermeyi kabul ettiğini ve bunu birkaç başka sevkiyatın da izleyeceğini duyurması, ABD'nin Rus petrol ve doğalgazını ithal eden ülkelere yeni yaptırımlar ve gümrük vergileri uygulama yetkisi veren yasayı imzalamasına rağmen yaşandı. Bu durum, anlaşmanın ABD yasalarını ihlal ettiğine inanan bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat milletvekilleri tarafından eleştirildi. Dört Cumhuriyetçi ve üç Demokrat olmak üzere yedi senatörden oluşan bir grup, anlaşmanın ABD yasalarını ihlal ettiğini belirterek Trump'ı "yön değiştirmeye" çağırdı. Anlaşmanın Moskova'ya Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşı finanse etmek için yeni gelir kapıları açabileceği uyarısı yapıldı. Anlaşma, Avrupa'nın da tepkisini çekti ve AB dışişleri bakanları, Moskova'ya yönelik yaptırımların süreceğini belirtirken, Ukrayna'ya desteğin artırılması ve Rusya üzerindeki baskının korunması çağrısı yaptı.

5N1K ile Devlet.TC notu

Kim: ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov.

Ne: ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya ve Ukrayna arasında ilan ettiği "enerji ateşkesi" girişimi başarısız oldu.

Nerede: Rusya ve Ukrayna.

Ne zaman: Pazar günü duyurulan ateşkes girişimi.

Neden: Trump'ın açıklamasının Ukrayna'ya danışılmadan yapılması, Rusya'nın saldırıları sürdürmesi ve Rusya'nın ateşkese yanaşmaması.

Nasıl: Trump'ın ateşkes çağrısına rağmen Rusya saldırılarını devam ettirdi, Ukrayna ise ABD ile Rusya arasındaki görüşmelerden dışlandığını ima etti.

Devlet.TC notu: Rusya-Ukrayna arasındaki savaş, küresel enerji piyasalarını ve fiyatlarını doğrudan etkilemektedir. ABD'nin arabuluculuk çabaları, özellikle enerji arzı ve fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle uluslararası ilişkilerde önemli bir gündem maddesi olmaya devam etmektedir.

Çıkarılacak sonuç

ABD Başkanı Trump'ın Rusya ve Ukrayna arasında ilan ettiği enerji ateşkesi girişimi, tarafların farklı yaklaşımları ve Rusya'nın saldırılarını sürdürmesi nedeniyle sonuçsuz kaldı. Bu durum, savaşın enerji piyasaları üzerindeki etkisinin devam edeceğini ve uluslararası alanda çözüm bulma çabalarının karmaşıklığını gözler önüne seriyor.

Trump'ın girişiminin arkasında ABD'deki ara seçimler öncesi enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların yarattığı siyasi baskının olduğu değerlendirmeleri, uluslararası krizlerde ekonomik ve siyasi çıkarların rolünü vurguluyor.

Muhtemel etkiler

Bu başarısız ateşkes girişimi, Rusya-Ukrayna savaşının enerji piyasaları üzerindeki etkisinin sürmesine neden olabilir. Dizel ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar devam edebilir, bu da küresel ekonomiyi olumsuz etkileyebilir.

ABD'nin Ukrayna'ya yönelik istihbarat paylaşımını askıya alma tehdidi gibi adımları, uluslararası ittifaklar ve güvenlik işbirliği üzerinde gerginlik yaratabilir.