Trump'ın Sivil Nükleer Kozu: Suudi Arabistan'a İsrail ile Normalleşme Şartı

Amerika Birleşik Devletleri ile Suudi Arabistan arasında temmuz ayında imzalanan sivil nükleer işbirliği anlaşmasının geleceği, Washington-Riyad-Tel Aviv üçgenindeki diplomatik pazarlıklara kilitlendi. ABD Başkanı Donald Trump'ın, iki ülke arasında varılan nükleer mutabakatın hayata geçirilmesi için Riyad yönetiminin İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesi yönündeki baskısını kararlılıkla sürdürdüğü öne sürüldü. Bu hamle, Orta Doğu'daki dengeleri yeniden şekillendirebilecek büyük bir jeopolitik hamle olarak değerlendiriliyor.

Tarihi Nükleer Anlaşma ABD Kongresi'nin Masasında

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ismi açıklanmayan üst düzey bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, Başkan Donald Trump, Washington ile Riyad arasında 23 Temmuz'da imzalanan nükleer işbirliği anlaşmasını resmi olarak incelenmesi için ABD Kongresi'ne sundu. ABD yasaları gereği Kongre'nin onay sürecine tabi olan bu anlaşmanın kaderi, Trump'ın masaya koyduğu diplomatik şartlara doğrudan bağlı görünüyor. Yetkili, Trump'ın anlaşmanın yürürlüğe girmesi için öne sürdüğü İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesi koşulundan kesinlikle taviz vermediğini vurguladı.

123 Anlaşması ve İki Ülke Arasındaki Kritik İmzalar

Söz konusu işbirliğinin temeli, 23 Temmuz'da atılmıştı. ABD Enerji Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman Al Suud'un bir araya geldiği bildirilmişti. İki bakan, kamuoyunda "123 Anlaşması" olarak bilinen barışçıl nükleer işbirliği anlaşmasını ve bu mutabakata eşlik eden ikili güvence anlaşmasını imzalamıştı. Bu anlaşma, Suudi Arabistan'ın sivil nükleer enerji programı geliştirmesine ABD teknolojisiyle destek verilmesini öngörüyor.

Abraham Anlaşmaları Şartı Masada Kalmaya Devam Ediyor

ABD Başkanı Donald Trump, sivil nükleer teknoloji transferini içeren bu stratejik anlaşmanın yürürlüğe girmesini en başından beri siyasi bir şarta bağlamıştı. Trump, Suudi Arabistan ile imzalanan sivil nükleer anlaşmanın ancak ve ancak Riyad yönetiminin "Abraham Anlaşmaları'na katılmasına bağlı" olacağını açıkça ilan etmişti. ABD yasaları çerçevesinde Kongre incelemesine sunulan anlaşmanın, Riyad'ın İsrail ile normalleşme yönünde atacağı adımlara göre şekilleneceği belirtiliyor. Bu durum, Washington'ın nükleer teknolojiyi Orta Doğu'da yeni bir diplomatik entegrasyon aracı olarak kullandığını bir kez daha gözler önüne seriyor.