Trump'ın Yeni Gümrük Vergilerine Yargı Engeli: 60 Ülkeyi Kapsayan Tarifelere Dev Dava

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) ekonomi ve ticaret dünyasında hareketli günler yaşanıyor. Trump yönetiminin, ülkenin ithalat hacminin yaklaşık yüzde 99,4'ünü oluşturan 60 ticaret ortağına yönelik devreye aldığı ek gümrük vergileri yargıya taşındı. İki büyük işletme tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi nezdinde açılan toplu davada, yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen yeni tarifelerin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle tamamen iptal edilmesi talep edildi.

Kongre Yetkisinin Aşılması ve Keyfi Karar Suçlaması

Mahkemeye sunulan dava dilekçesinde, hükümetin attığı bu son adımın yasal sınırları zorladığı vurgulandı. Davacı şirketler, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında hayata geçirilen bu uygulamanın, ABD Kongresi'nin yürütme organına tanıdığı yetki sınırlarını açıkça aştığını savunuyor. Ayrıca dava dosyasında, söz konusu tarifelerin belirlenme ve uygulanma süreçlerinin "keyfi ve gerekçesiz" olduğu, sektörel dinamiklerin göz ardı edildiği ifade ediliyor.

Zorla Çalıştırma Gerekçesi ve USTR Kararı

Tartışmaların odağındaki karar, ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından yürütülen geniş kapsamlı soruşturmaların ardından gelmişti. USTR, hedef alınan 60 ticaret ortağının, zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını engellemede ve mevcut yasal yaptırımları etkin bir şekilde uygulamada yetersiz kaldığını öne sürmüştü. Bu gerekçeyle, anılan ülkelerden yapılacak ithalata yüzde 10 ya da yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanması kararlaştırılmıştı.

Geçici Tarifelerin Süresi Dolarken Yeni Adım

Trump yönetiminin bu hamlesi, zamanlama açısından da dikkat çekiyor. ABD Yüksek Mahkemesi, daha önce Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırılarak yürürlüğe konulan tarifelerin hukuka aykırı olduğuna karar vermişti. Bu kararın ardından, 24 Şubat tarihinde 122. Bölüm kapsamında 150 gün süreliğine yüzde 10 oranında geçici bir küresel tarife uygulanmaya başlanmıştı. Dava konusu olan son kalıcı vergi kararı, bu geçici tarifelerin süresinin dolmasına çok kısa bir süre kala devreye sokulmuş oldu.