TSK Personel Kanunu ve Kamulaştırma Düzenlemesi Resmi Gazete'de: İşte Tüm Detaylar

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personelinin özlük haklarından askeri tesislerin hukuki statüsüne, uzman erbaş ve sözleşmeli erlerin istihdam koşullarından kamulaştırma süreçlerine kadar pek çok alanda köklü değişiklikler içeren yeni kanun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda şekillendirilen yasa, askeri yargı, idari davalar ve savunma bütçelerinin yönetimine dair çok kritik düzenlemeleri beraberinde getiriyor.

Askeri Tıp Mezunlarına Kısıtlama ve Orduevlerinin Yeni Statüsü

Yeni yasal düzenleme kapsamında, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'da önemli bir revizyona gidildi. Buna göre, Milli Savunma Bakanlığı (MSB) veya İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına tıp ile diş hekimliği fakültelerinde eğitim görerek subaylığa nasbedilenlerden, mecburi hizmet süresini tamamlamadan mahkeme veya disiplin kurulu kararıyla ilişiği kesilenler ya da kendi istekleriyle istifa edenler, devlet adına okudukları sürenin yükümlülük süresine oranının, kalan yükümlülük süresiyle çarpılması sonucu bulunacak süre kadar hekimlik veya diş hekimliği mesleklerini icra edemeyecekler. Bu kısıtlama sürelerinin hesaplanması tamamen gün hesabı üzerinden gerçekleştirilecek.

Harcırah Kanunu'nda yapılan değişiklikle de askeri birliklerin harekat süreçlerindeki harcırah ödemelerine yeni bir sınır getirildi. Denizaltı gemilerinde görev yapıp yurt içi limanlarda gemide konaklama imkanı bulamayan personel hariç olmak üzere, "yurt içinde verilecek gündeliklere" ilişkin düzenleme kapsamında olan diğer personele ayrıca konaklama gideri ödenmeyecek.

Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nda yapılan değişiklikle ise askeri sosyal tesislerin statüsü netleştirildi. Bundan böyle orduevleri, askeri gazinolar, kışla gazinoları, vardiya yatakhaneleri, gazi uyum evleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri askeri bina statüsünde sayılarak tamamen askeri mahal vasfı ve mahiyetine sahip olacak.

Ayrıca, TSK bünyesinden her ne sebeple olursa olsun ayrılan subayların, Askeralma Kanunu kapsamında silah altına alınanlar hariç olmak üzere, kanundaki istisnai durumlar dışında muvazzaf olarak yeniden TSK hizmetine kabul edilmemesi kararlaştırıldı. Öte yandan, MSB bünyesindeki eğitim kurumlarında ders veren uzman eğitimcilere ödenen ek ders ücretlerinin süresi, daha önce belirlenen 2024-2025 eğitim-öğretim dönemi sonundan, 2029-2030 eğitim-öğretim dönemi sonuna kadar uzatıldı.

Güvenlik Soruşturması Davaları ve Tarihi Kamulaştırma Düzenlemesi

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yapılan değişiklikle, terör örgütleriyle eylem birliği içinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkanlarını örgüt lehine kullanmak veya propaganda yapmak gibi gerekçelerle kamu görevinden çıkarılan, sözleşmesi feshedilen ya da güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan personele yönelik davalarda yeni bir usul belirlendi. MSB, Jandarma, Sahil Güvenlik, Emniyet Genel Müdürlüğü ve MİT personeli ile askeri/polis öğrencilerini kapsayan bu davalarda, mahkemelerin verdiği "göreve iade" kararları ancak nihai yargı kararlarının kesinleşmesinden sonra uygulanabilecek.

Kamulaştırma Kanunu'na eklenen geçici maddeyle de mülkiyet hakkını yakından ilgilendiren tarihi bir düzenleme yapıldı. 8 Ekim 1956 tarihine kadar kamulaştırma işlemi yapılmaksızın, kamu hizmetine fiilen tahsis edilmiş olan taşınmazlar, tahsis edildikleri tarihte ilgili kamu kurumu adına kamulaştırılmış sayılacak. Bu taşınmazların sahipleri veya mirasçıları, fiili tahsis tarihinden itibaren 10 yıl geçmemiş olması şartıyla sadece taşınmazın tahsis tarihindeki rayiç bedelini talep edebilecekler. 12 Ocak 1963 tarihinden sonra açılan ve bu taşınmazlara bağlı olarak hak iddia edilen bedel talepleri ise kabul edilmeyecek.

Uzman Erbaşlar ve Sözleşmeli Erler İçin Kamuda İstihdam Müjdesi

Uzman Erbaş Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, askerlik süresinin kısalması nedeniyle terhis olan çavuş, onbaşı ve erlerin uzman erbaşlığa başvurularındaki yaş sınırı düzenlenirken, başta şehit yakınları olmak üzere askerlik hizmetinden muaf tutulan kişilerin de hak kaybı yaşamadan uzman erbaşlığa başvurabilmelerinin önü açıldı. Uzman erbaşlar için yeni bir sicil sistemi kurularak sicil yılının her yılın 2 Mayıs tarihinde başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihinde sona ermesi kararlaştırıldı. Sicil tam notu 100 olarak belirlenirken, olumlu sicil alabilmek için bu notun en az yüzde 60 olması şartı getirildi. Uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçişte ise sicil notu şartı aranmayacak; ancak müracaat tarihinde en az 4 yıl sicil almış olmak ve mevcut sicil notlarının ortalamasının en az yüzde 90 olması gerekecek.

Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nda yapılan revizyonla, en az 7 hizmet yılını tamamlayarak ordudan ayrılan ve nitelik belgesi olumlu olan sözleşmeli erbaş ve erlere kamuda istihdam hakkı tanındı. Başvuru tarihi itibarıyla 41 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla bu personel; infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadrolarına atanabilecek. Kamu kurumları, her yıl yapacakları personel alımlarında toplam kontenjanlarının yüzde 10'unu bu kapsamdaki personele ayırmak zorunda olacak. Atamalar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılacak kura ve ardından ilgili kurumların gerçekleştireceği mülakat sınavları ile tamamlanacak.

Son olarak, Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, Türkiye Cumhuriyeti adına müttefik ülkelere yapılacak savunma ve güvenlik amaçlı hibe ve yardımların daha etkin yönetilmesi amacıyla, Merkez Bankası nezdinde açılacak döviz hesaplarını yönetmeye Milli Savunma Bakanı veya İçişleri Bakanı yetkili kılındı.