TÜİK 2025 Verilerini Açıkladı: Hizmet Sektörü İstihdamda, Ticaret Ciroda Zirvede!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), iş dünyasının ve ekonominin röntgenini çeken 2025 yılı Sanayi ve Hizmet İstatistikleri geçici sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, Türkiye genelinde faaliyet gösteren işletmelerin sektörel ağırlıklarını, istihdam kapasitelerini ve yarattıkları ekonomik hacmi gözler önüne serdi. Ortaya çıkan tabloya göre, girişim sayısında aslan payını hizmet sektörü alırken, finansal büyüklük ve ciro performansı açısından ticaret sektörü liderliğini ilan etti.

Girişim Sayısı ve İstihdamda Hizmet Sektörü Liderliğini Koruyor

Geçici sonuçlar incelendiğinde, 2025 yılında Türkiye'de faaliyet gösteren toplam girişimlerin yüzde 48,4'ünün hizmet sektöründe konumlandığı görüldü. Hizmet sektörünü, yüzde 31,6'lık pay ile ticaret sektörü takip ederken, sanayi sektörü yüzde 12,4 ile üçüncü sırada yer aldı. Sektörlerin istihdam yaratma gücünde de benzer bir sıralama göze çarptı. Toplam istihdamın yüzde 41,2'si hizmet sektöründe kendine yer bulurken, sanayi sektörünün istihdamdaki payı yüzde 26,1 olarak kayıtlara geçti.

Cironun Lokomotifi Ticaret, Üretimin Kalbi İmalat Sanayisi Oldu

Girişim sayısı ve çalışan nüfus yoğunluğu bakımından hizmet sektörü zirvede yer alsa da, elde edilen toplam gelirlerde ticaret sektörü rakiplerine fark attı. Ticaret sektörü, 2025 yılındaki toplam cironun tek başına yüzde 46,8'ini oluşturarak ekonomik büyüklüğün en önemli taşıyıcısı oldu. Sanayi sektörünün cirodaki payı yüzde 28,5 seviyesinde gerçekleşirken, girişimlerin neredeyse yarısını barındıran hizmet sektörünün cirodaki payı ise yüzde 17,8'de kaldı.

Üretim değerleri mercek altına alındığında ise imalat sanayisinin ezici üstünlüğü dikkat çekti. İmalat sektörü, 2025 yılında 27 trilyon 886 milyar TL'lik üretim değeri üreterek zirveye yerleşti. Aynı dönemde üretim değerleri; ticarette 9 trilyon 134 milyar TL, inşaat sektöründe 7 trilyon 976 milyar TL, ulaştırma ve depolama faaliyetlerinde 6 trilyon 801 milyar TL olarak gerçekleşti. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ile dağıtımı sektörü ise sürece 4 trilyon 422 milyar TL'lik üretim değeriyle katkı sundu.

KOBİ'ler İstihdamı Sırtlarken Büyük Ölçekli Girişimler Ciroda Öne Çıktı

Girişimlerin çalışan sayılarına göre yapılan sınıflandırmasında, ciro üretimi ile istihdam gücü arasındaki ters orantı dikkat çekici boyutlara ulaştı. 250 ve üzerinde çalışanı bulunan büyük ölçekli girişimler, toplam cironun yüzde 34,3'ünü elde ederek en büyük payın sahibi oldu. Bu grubu, yüzde 25,8 pay ile mikro ölçekli (1-9 çalışanlı) işletmeler izledi. Cironun yüzde 20,1'i 50-249 arası çalışanı olan, yüzde 19,8'i ise 10-49 kişi çalıştıran girişimler tarafından paylaşıldı.

İstihdamın yükünü ise küçük ölçekli işletmeler sırtladı. Türkiye'deki toplam istihdamın yüzde 36,4'ü 1-9 çalışanı bulunan mikro girişimlerde gerçekleşti. Personel istihdamında 250 ve üzeri çalışana sahip büyük işletmeler yüzde 27'lik pay alırken, 10-49 çalışanı olanlar yüzde 19,6 ve 50-249 çalışanı bulunan orta ölçekli işletmeler yüzde 17'lik payla sürece dahil oldu.

Toplam Ciro 124 Trilyon TL'yi Aşarken İmalatta Düşük Teknoloji Ağırlıkta

TÜİK'in açıkladığı makro verilere göre, 2025 yılında Türkiye'deki tüm girişimlerin toplam cirosu 124 trilyon 816 milyar TL seviyesine ulaştı. Bu dönemde üretilen toplam değer 71 trilyon 351 milyar TL olurken, faktör maliyetiyle katma değer 22 trilyon 201 milyar TL olarak hesaplandı. Girişimlerin mal ve hizmet üretmek için gerçekleştirdiği toplam satın alış tutarı ise 108 trilyon 507 milyar TL'yi buldu. Ekonomideki toplam istihdam ise 20 milyon 122 bin 817 kişi olarak gerçekleşti.

Teknoloji yoğunluğu açısından imalat sanayisi incelendiğinde, Türkiye'deki sanayi yapısının halen geleneksel üretim modellerine dayandığı görüldü. İmalat sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin yüzde 54,4'ü düşük teknoloji grubunda yer aldı. Bu işletmeler, imalat sanayisindeki toplam istihdamın yüzde 47,9'unu sağlarken, sektörün toplam cirosunun ise yüzde 35,8'ini elde etti.