TÜİK 2025-nji ýylda yglan edilen maglumatlar: Hyzmat pudagy iş üpjünçiligi boýunça iň ýokary, söwda dolanyşygynda iň ýokary ýerde!

Türk statistika instituty (TUIK), iş dünýäsini we ykdysadyýetini rentgen şöhlelendirýän 2025 senagat we hyzmat statistikasynyň wagtlaýyn netijelerini halk bilen paýlaşdy. Maglumat berlen maglumatlar, Türkiýäniň hemme ýerinde işleýän pudaklaryň agramlaryny, iş mümkinçiligini we ykdysady göwrümini ýüze çykardy. Alnan surata görä, hyzmat pudagy başlangyç sanynda iň uly paýy alýan bolsa, söwda pudagy maliýe göwrümi we dolanyşyk görkezijileri boýunça öňdebaryjylygyny yglan etdi.

Hyzmat pudagy kärhanalaryň sany we iş üpjünçiligi boýunça liderligini saklaýar

Wagtlaýyn netijeler gözden geçirilende, 2025-nji ýylda Türkiýede işleýän kärhanalaryň 48,4 göteriminiň hyzmat pudagynda ýerleşýändigi göründi. Hyzmat pudagy 31,6 göterim paý bilen söwda pudagy, 12,4 göterim bilen senagat pudagy üçünji ýeri eýeledi. Şuňa meňzeş reýting pudaklaryň iş üpjünçiligi güýjünde-de hasaba alyndy. Jemi işiň 41,2 göterimi hyzmat pudagynda tapylan bolsa, senagat pudagynyň işdäki paýy 26,1 göterim hökmünde hasaba alyndy.

Dolandyryşyň lokomotiwi söwda boldy, önümçiligiň ýüregi önümçilik pudagyna öwrüldi

Hyzmat pudagy kärhanalaryň sany we işleýän ilatyň gürlügi boýunça iň öňde bolsa-da, söwda pudagy umumy girdejisi boýunça bäsdeşlerinden öňe geçdi. Diňe söwda pudagy 2025-nji ýylda umumy haryt dolanyşygynyň 46,8 göterimini emele getirýän ykdysady ululygyň iň möhüm göterijisi boldy. Senagat pudagynyň dolanyşykdaky paýy 28,5 göterim bolsa-da, kärhanalaryň ýarysyny diýen ýaly öz içine alýan hyzmat pudagynyň paýy 17,8 göterimde galdy.

Önümçilik gymmatlyklary üns merkezinde goýlanda, önümçilik pudagynyň aşa artykmaçlygy ünsi özüne çekdi. Önümçilik pudagy 2025-nji ýylda 27 trillion 886 milliard TL önümçilik bahasyny öndürip, birinji orna çykdy. Şol döwürde önümçilik gymmaty; Söwda 9 trillion 134 milliard TL, gurluşyk pudagynda 7 trillion 976 milliard TL we transport we ammar işlerinde 6 trillion 801 milliard TL boldy. Elektrik, gaz, bug we kondisioner önümçiligi we paýlaýyş pudagy önümçilik bahasy 4 trillion 422 milliard TL.

KOK-lar işe goldaw berýän bolsa, uly göwrümli kärhanalar haryt dolanyşygy boýunça birinji orunda durýar

Kärhanalaryň işgärleriň sanyna görä klassifikasiýasynda haryt dolanyşygy bilen iş güýjüniň arasyndaky ters ululyk ep-esli derejä ýetdi. 250 ýa-da has köp işgäri bolan iri kärhanalar iň uly paýa eýe bolup, umumy haryt dolanyşygynyň 34,3 göterimine ýetdi. Bu topar 25,8 göterim paý bilen mikro göwrümli kärhanalar (1-9 işgär) boldy. Dolanyşygyň 20,1 göterimi 50-249 işgäri işleýän kärhanalar, 19,8 göterimi 10-49 adam işleýän kärhanalar tarapyndan paýlaşyldy.

Kiçi kärhanalar iş ýüküni çekdiler. Türkiýedäki umumy işiň 36,4 göterimi 1-9 işgäri bolan mikro kärhanalarda. Işgärleri işe almakda 250 ýa-da has köp işgäri bolan iri kärhanalar 27 göterim paý aldy, 10-49 işgäri bolanlar 19,6 göterim paý aldy, 50-249 işgäri bolan orta kärhanalar 17 göterim paý bilen bu işe gatnaşdy.

Çeşme: Haber7