Türk Araştırmacılar Ay ve Mars Toprak Simülantlarında Domates Yetiştirdi

İzmir

Ege Üniversitesi'nden Dr. Rengin Özgür Uzilday, eşi Doç. Dr. Barış Uzilday ve Dr. Öğretim Üyesi Tansel Kaygısız'ın yürüttüğü, 'Ay ve Mars Regolit Simülantlarının Ekstremofit Bitkilerle Tarıma Uygun Hale Getirilmesi' projesi kapsamında önemli ilerlemeler kaydediliyor.

TÜBİTAK tarafından desteklenen ve 15 ay önce başlatılan proje için ABD'den Ay ve Mars toprağı benzerleri getirildi.

Zorlu şartlara dayanıklı olan turpgillerden 'schrenkiella parvula', 'arabis alpina' ve 'noccaea sempervivum' bitkileri yetiştirilerek, regolitlerin yapısındaki yüksek metal ve tuz miktarını azaltmak amaçlandı ve domateslerin yetiştirilmesine geçildi.

"Meyve Üretimi Başarıyla Gerçekleşti"

Dr. Rengin Özgür Uzilday, uzay biyolojisi alanında yaptıkları çalışmalara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Ay ve Mars'ta koloni kurma planlarının olduğunu belirten Uzilday, mikro yer çekimi koşullarında bitki yetiştirmenin zor olduğunu, bu nedenle regolitlerde tarım yapılabilirliği araştırdıklarını söyledi.

Uzilday, Ay ve Mars yüzeylerinin organik madde yönünden oldukça fakir olduğunu ve bu nedenle toprakları tarıma elverişli hale getirmeye çalıştıklarını ifade etti.

Dünya'dan Ay ya da Mars'a toprak taşımanın mümkün olmadığını belirten Uzilday, edindikleri bilgileri gelecekteki kolonilere aktarmayı hedeflediklerini dile getirdi.

Uzilday, ekstremofit bitkilerle regolitleri biyolojik olarak iyileştirmeyi amaçladıklarını belirterek, Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı için hazırladıkları deneyde, mikro yer çekimi ortamında yetişebilen bitkilerle regolitleri temizlemeyi hedeflediklerini söyledi.

Projenin ikinci aşamasında, metal ve tuz içeriği azaltılmış regolit simülantlarında domates yetiştirildiğini belirten Uzilday, "Ay ve Mars simülantlarında ekstremofit bitkiler yetiştirdik, ardından domates bitkileri de yetişmeye başladı ve bazı bitkilerde bol miktarda meyve elde ettik. Sonraki aşamalarda meyvelerin kalitesini ve moleküler yapılarını inceleyeceğiz." diye konuştu.

Gelişim ve Kalite Analizleri Yapılacak

EÜ Ziraat Fakültesi'nden Dr. Tansel Kaygısız, bitkilerin gelişiminin devam ettiğini ve hasat olgunluğuna erişen domateslerde detaylı kalite analizleri gerçekleştireceklerini belirtti.

Hem Dünya'da hem de regolit simülantlarında yetişen meyvelerin karşılaştırılacağını ifade eden Kaygısız, elde edilecek sonuçların, ürünlerin tüketime uygunluğu konusunda bilgi sağlayacağını söyledi.