Türk Askerinin Somali'deki Görev Süresi 2 Yıl Daha Uzatıldı

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) unsurlarının Somali'deki görev süresinin uzatılmasına yönelik önemli bir karara imza attı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Meclis Başkanlığına sunulan tezkere kapsamında, Türk askerinin Somali'deki görev süresi 27 Temmuz 2026 tarihinden itibaren 2 yıl daha uzatıldı. Karar, bölgedeki güvenlik dinamikleri ve Türkiye'nin Doğu Afrika'daki stratejik varlığı açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Somali Tezkeresinin Gerekçeleri ve Hukuki Altyapısı

TBMM'de kabul edilen tezkerede, Somali'nin istikrar ve güvenliğinin tüm Doğu Afrika bölgesi için hayati önem taşıdığı vurgulandı. Türkiye ile Somali Federal Hükümeti arasında 2011 yılından bu yana siyasi, ekonomik, sosyal ve askeri alanlarda çok boyutlu bir iş birliği yürütüldüğü ifade edildi. İki ülke arasında yürürlükte olan Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Çerçeve Anlaşması, Savunma Sanayi İşbirliği ve Askeri Mali İşbirliği anlaşmaları kapsamında TSK'nın 10 yılı aşkın süredir Somali ordusuna eğitim, yardım ve danışmanlık desteği sağladığı hatırlatıldı.

Tezkere metninde, Somali'nin zengin kaynaklarına ve savunma potansiyeline rağmen ekonomik yetersizlikler nedeniyle terörizm, deniz haydutluğu, yasa dışı balıkçılık ve kaçakçılık gibi tehditlerle mücadelede zorlandığı belirtildi. Somali hükümetinin bu tehditlere karşı Türkiye'den askeri destek talep ettiği aktarılırken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 1 Aralık 2023 tarihli kararı çerçevesinde, TSK unsurlarının Somali deniz yetki alanları da dahil olmak üzere belirlenecek bölgelerde görev yapmasının önü açıldı. Kararın anayasal dayanağını ise 27 Temmuz 2024 tarihli ve 1423 sayılı TBMM Kararı ile Anayasa'nın 92'nci maddesi oluşturdu.

Siyasi Partilerden Tezkereye Farklı Yaklaşımlar

Tezkere üzerine yapılan görüşmelerde siyasi parti temsilcileri söz alarak farklı görüş ve eleştirilerini dile getirdi. Yeni Yol Partisi Bursa Milletvekili Cemalettin Kani Torun, Türkiye'nin Somali'de emperyal bir amaç gütmediğini, çökmüş bir devleti ayağa kaldırmaya çalıştığını söyledi. Ancak Somali'nin artık sadece güvenlik değil, anayasal düzen ve demokrasi odaklı yeni bir eşikte olduğunu belirterek, siyasetin yalnızca askeri yöntemlerle yönetilmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez ise tezkereye sert eleştiriler yöneltti. Somali'nin Türk diplomatik pasaportlarına vize uyguladığını hatırlatan Çömez, bölgeye gönderilecek asker ve mühimmat miktarının belirsiz olduğunu savundu. El Şebab terör örgütü ile Somali ordusu arasındaki çatışmaların şiddetlendiğini ifade eden Çömez, "Türk askeri orada El Şebab ile sıcak çatışmaya girecek mi? Bunun vebalini kim üstlenecek?" sorularını yönelterek, net yanıtlar alamadıkları sürece İYİ Parti olarak tezkereye destek vermeyeceklerini açıkladı.

MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir ise tezkereye tam destek vereceklerini ilan etti. Batılı sömürgeci güçlerin Afrika'ya petrol ve altın gözüyle baktığını, Türkiye'nin ise insan odaklı bir politika yürüttüğünü belirten Özdemir, Türkiye'nin Somali'de inşa ettiği uzay üssünün stratejik önemine dikkat çekti. DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk ise militarist politikalarla barışın inşa edilemeyeceğini savunarak tezkereye karşı olduklarını bildirdi. CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan da Türk ordusunun uluslararası barış gücü misyonlarına karşı olmadıklarını ancak içeriği açıklanmayan gizli anlaşmalara dayanarak 2 yıllık tezkere getirilmesini eleştirdi. Tan, Somali ile komşuları (Somaliland ve Etiyopya) arasındaki gerilimlerin Türkiye'yi doğrudan bir çatışmanın tarafı yapmaması gerektiğinin altını çizdi.

AK Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez ise konunun sadece bir güvenlik meselesi olmadığını, Türkiye'nin son 24 yılda adım adım inşa ettiği enerji vizyonu, deniz diplomasisi ve "Türkiye Yüzyılı" hedeflerinin bir parçası olduğunu vurgulayarak tezkereyi savundu.

Yalova'dan Gelen Acı Haber ve Meclis Gündemindeki Diğer Düzenlemeler

Görüşmeler sırasında İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, Milli Savunma Üniversitesi Yalova 18'inci Ana Üs Komutanlığında eğitim gören 4 öğrencinin aşırı sıcaklar nedeniyle hastaneye kaldırıldığını, bu öğrencilerden birinin güneş çarpması sonucu şehit düştüğünü duyurdu. Muhalefet ve iktidar milletvekilleri şehit askere Allah'tan rahmet dileyerek askeri birliklerde sıcak havalara karşı acil önlem alınması çağrısında bulundu.

Öte yandan, AK Parti'nin Meclis çalışma saatleri ve gündemine ilişkin grup önerisi kabul edildi. Bu doğrultuda, en düşük emekli maaşının artırılmasını da içeren torba kanun teklifi gündemin ilk sırasına alındı. İkinci sırada öğrenci affı ve yükseköğretim düzenlemelerini içeren kanun teklifi yer alırken, üçüncü sıraya ise BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ile Paris Anlaşması sekretaryasına ilişkin uluslararası anlaşma getirildi. Meclisin, bu kritik kanun tekliflerinin tamamlanamaması durumunda 24 Temmuz Cuma günü de mesaiye devam etmesi kararlaştırıldı.