Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi öncesinde Özbekistan'dan ekonomik ve dijital iş birliği önerileri

Ankara, 29-30 Ekim tarihlerinde Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) 13. Zirvesi’ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Zirve kapsamında üye ülke liderleri, teşkilatın geleceğine yön verecek yol haritasını ve stratejik konu başlıklarını değerlendirecek. Zirve öncesinde Özbekistan; siber güvenlik, dijital Türk koridoru, ulaştırma ağlarının bütünleştirilmesi ve yeni ekonomik fırsat alanları oluşturulması gibi kapsamlı önerileriyle sürecin önemli aktörlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Dijital Türk Koridoru ve siber güvenlik önerileri nelerdir?

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev tarafından gündeme getirilen "Dijital Türk Koridoru", Türk devletlerinin ekonomik entegrasyonunu teknolojik bir boyuta taşımayı hedefliyor. Özbekistan tarafı, "Türkiye’nin teknoloji girişimciliği ve savunma sanayisinde edindiği deneyim ile Özbekistan’ın hızla gelişen dijital ekonomisi arasında kurulacak daha güçlü bağların, iki ülkenin ötesinde bütün Türk dünyasına katkı sağlayacağını" vurguluyor. Ayrıca, siber tehditlere karşı ortak hareket imkânı sunacak bir "Türk Dünyası Siber Güvenlik İttifakı" kurulması da öneriler arasında yer alıyor.

Sanayi ittifakı ve ekonomik ortaklık nasıl işleyecek?

Özbekistan, üye ülkelerin ekonomik kapasitelerini birleştirecek bir "Türk Devletleri Sanayi İttifakı" kurulmasını teklif ediyor. Makine imalatı, petrokimya, tekstil ve gıda gibi sektörlerde "ham madde, işleme, bilim ve teknoloji, nihai ürün" döngüsüne dayalı bir iş birliği modeli öneren ülke, bu sürecin finansmanı için Türk Yatırım Fonu ile uluslararası finans kuruluşları arasında stratejik bağlar kurulmasını savunuyor. Ayrıca, ticaret ve yatırımlar için elverişli bir hukuki altyapı oluşturacak "Yeni Ekonomik Fırsatlar Alanı" ile Taşkent merkezli bir Proje Ofisi kurulması da gündemdeki maddeler arasında bulunuyor.

Ankara'da gerçekleşecek 13. Zirve'de, TDT üyesi ülkelerin toplam ekonomik büyüklüğü 2,1 trilyon doları aşan bir yapıda, 35'ten fazla alandaki iş birliğinin daha kurumsal ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürülmesi hedefleniyor. Özbekistan, bu vizyonun başarısını, belirlenecek takvimlere, finansman modellerine ve özel sektörün sürece katılımına bağlıyor.

Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki süreçler, üye ülkelerin dışişleri ve ekonomi bakanlıkları koordinasyonunda yürütülmekte olup, zirvede alınan kararların hayata geçirilmesi için ilgili daimi konseyler ve çalışma grupları görev yapmaktadır. Üye ülkeler, alınan kararların takibi ve uygulanması noktasında teşkilatın kurumsal mekanizmalarını kullanmaktadır.

Çıkarılacak sonuç

Özbekistan'ın sunduğu öneriler, Türk dünyasındaki iş birliğinin söylem düzeyinden somut, kurumsal ve ekonomik sonuçlar doğuran bir yapıya evrilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ülkelerin birbirini tamamlayan ekonomik potansiyellerinin, "açık bir ortaklık modeli" ile birleştirilmesi, bölgenin küresel tedarik zincirlerindeki rolünü güçlendirebilir.

Özellikle dijitalleşme ve sanayi ittifakı gibi alanlarda atılacak adımlar, üye ülkelerin teknolojik bağımsızlığını artırırken, ortak bir ekonomik vizyonun sürdürülebilirliğini de garanti altına alabilir. Bu durum, Türk dünyasının Avrasya coğrafyasındaki ticari ve stratejik ağırlığını artıracak bir gelişme olarak değerlendirilebilir.

Muhtemel etkiler

Önerilen "Dijital Türk Koridoru" ve "Sanayi İttifakı" hayata geçirildiği takdirde, üye ülkeler arasındaki ticaret hacminin artması ve yatırım süreçlerinin hızlanması beklenebilir. Özellikle Türk yatırımcılar için Özbekistan ve diğer Orta Asya ülkeleri, sadece birer pazar değil, üretim ve dağıtım merkezi olarak daha cazip hale gelebilir.

Yeşil dönüşüm konsorsiyumu gibi girişimler, bölgedeki enerji projelerinin modernleşmesini ve çevre standartlarının uyumlaştırılmasını sağlayabilir. Bu iş birliği modelleri, uzun vadede bölge ülkelerinin uluslararası finans kuruluşları nezdindeki kredibilitesini ve yatırım çekme kapasitesini olumlu yönde etkileyebilir.