Gysgaça
- Ankarada geçiriljek 13-nji TDT sammitinden ozal Özbegistan sanly koridor, senagat bileleşigi we ýaşyl öwrülişik ýaly ugurlarda giňişleýin hyzmatdaşlygy teklip etdi.
- Ankara 29-230-njy oktýabr aralygynda Türkiýe döwletleri guramasynyň (TDT) 13-nji sammitini geçirmäge taýýarlanýar.
- Sammitden ozal Özbegistan; Kiberhowpsuzlyk, sanly koridor döretmek, transport ulgamlaryny birleşdirmek we täze ykdysady mümkinçilikler döretmek ýaly meseleler boýunça strategiki teklipleri bilen tapawutlanýar.
Ankara 29-230-njy oktýabr aralygynda Türkiýe döwletleri guramasynyň (TDT) 13-nji sammitini geçirmäge taýýarlanýar. Sammitden ozal Özbegistan; Kiberhowpsuzlyk, sanly koridor döretmek, transport ulgamlaryny birleşdirmek we täze ykdysady mümkinçilikler döretmek ýaly meseleler boýunça strategiki teklipleri bilen tapawutlanýar. Leadersolbaşçylaryň guramanyň geljekdäki ýol kartasyny kesgitlejek bu ýygnakda agza ýurtlaryň arasyndaky ykdysady we tehnologiki gatnaşyklary berkitmek maksat edinilýär.
Özbegistanyň sanly we ykdysady teklipleri
{IM IMG_0} Uzbekistan Özbegistanyň prezidenti Şawkat Mirziýew maý aýynda Türküstanda geçirilen resmi däl sammitde gün tertibine getiren tekliplerini giňeldýär we "Sanly türk koridory" we "Türk dünýä kiberhowpsuzlyk bileleşigi" ýaly taslamalaryň durmuşa geçirilmegini talap edýär. Özbegistan tarapy, Türkiýäniň tehnologiýa we goranmak pudagyndaky tejribesi bilen öz sanly ykdysadyýetiniň arasynda guruljak köprüleriň tutuş türk dünýäsine goşant goşjakdygyny öňe sürýär. Mundan başga-da, Türkiýe döwletleriniň Ykdysady hyzmatdaşlygynyň hemişelik geňeşini döretmek we söwda we maýa goýumlary üçin amatly hukuk infrastrukturasyny döretmek üçin Daşkentde Taslama ofisini açmak maslahat berilýär.
Senagat bileleşigi we ýaşyl energiýa maksatlary
Özbegistan maşyn öndürmek, nebithimiýa, dokma we azyk ýaly pudaklarda önümçilik hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmak üçin "Türk döwletleriniň senagat bileleşigini" döretmegi teklip edýär. "Çig mal, gaýtadan işlemek, ylym we tehnologiýa, soňky önüm" ýörelgesine esaslanýan bu model, Türk maýa goýum gaznasy we halkara maliýe guramalary tarapyndan goldanylar. Mundan başga-da, ýaşyl energiýa taslamalaryny bilelikde durmuşa geçirmek we tehnologiýa geçirişini üpjün etmek üçin "Greenaşyl özgeriş konsorsiumy" döretmek gün tertibindäki beýleki möhüm meseleleriň arasynda.
Ankarada geçiriljek 13-nji sammitde TDT agza ýurtlaryň umumy ykdysady ululygyny 2,1 trillion dollardan geçýän has netijeli ulanmak üçin anyk ädimleriň görülmegine garaşylýar. 2025-nji ýylda 6,8 göterim ösüş gazanan agza ýurtlar, institusional mehanizmler arkaly bar bolan 35-den gowrak ugurda hyzmatdaşlygy has durnukly etmegi maksat edinýärler.
Türk döwletleriniň guramasynyň çägindäki işler, daşary ýurt ministrlikleri we agza ýurtlaryň degişli ykdysady guramalary tarapyndan amala aşyrylýar. Sammitde kabul edilen kararlar döredilmegi meýilleşdirilýän hemişelik geňeşleriň we taslama bölümleriniň üsti bilen berjaý ediler we agza ýurtlaryň milli parlamentleri tarapyndan tassyklanmaly kanuny kadalar bu işiň çäginde tamamlanar.
Netije
Özbegistan tarapyndan teklipler, türk dünýäsindäki syýasy erkiň ölçenip boljak ykdysady netijelere we institusional gurluşlara öwrülmek isleýändigini görkezýär. Countriesurtlaryň goşmaça ykdysady mümkinçilikleri umumy düşünje bilen utgaşsa, asewraziýa geografiýasynda has güýçli söwda blogy döredilip bilner diýlip hasaplanýar.
Bu amal diňe bir döwletara hyzmatdaşlygy däl, eýsem hususy pudagyň we maliýe guramalarynyň işjeň gatnaşmagynda durmuşa geçiriljek ösüş modelini hem görkezýär. Umumy geljegi gurmakda, sanlylaşdyrma we ýaşyl energiýa ýaly häzirki zaman ugurlaryna ünsi jemlemek, guramanyň global bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrjak esasy elementler hökmünde tapawutlanýar.
Mümkin täsirler
Teklip edilýän taslamalar durmuşa geçirilse, agza ýurtlaryň arasyndaky üpjünçilik zynjyrlary diwersifikasiýa edilip, logistika çykdajylary peselip biler diýlip garaşylýar. Esasanam türk maýadarlary üçin Özbegistan we Merkezi Aziýa bazary diňe bir sarp ediş sebitine däl, eýsem sebitdäki önümçilik we paýlaýyş merkezine hem öwrülip biler.
Sanly koridor we kiberhowpsuzlyk bileleşigi ýaly başlangyçlar agza ýurtlaryň tehnologiki infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak arkaly kiber howplara garşy umumy gorag galkanyny döredip biler. Mundan başga-da, senagat bileleşiginiň kömegi bilen içerki önümçilik kuwwatynyň ýokarlanmagyna we daşary ýurt garaşlylygynyň azalmagyna garaşylýar.
Çeşme: Milliyet
Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!