Prezident Erdogan, 13-nji TDT sammitinde möhletli prezidentlik wezipesini aldy

Prezident Rejep Taýyp Erdogan, Türk döwletleri guramasynyň (TDT) 13-nji sammitinde ýolbaşçylara ýüzlenip, Türkiýanyň Azerbaýjandan prezidentlik möhletini alandygyny habar berdi. "Türk asyry: Dilde, ideýalarda we işde agzybirlik" mowzugy bilen geçirilen sammitde Erdogan türk dünýäsiniň agzybirliginiň we agzybirliginiň möhümdigini aýtdy we maşgala suratlarynda aýralyk we dawa-jenjeliň ýokdugyny aýtdy.

TDT prezidentlik döwründe haýsy maksatlar öňe çykýar?

Prezident Erdogan, Türkiýanyň prezidentlik döwründe guramanyň institusional bilimlerini anyk gazançlara öwürmegi maksat edinýändiklerini mälim etdi. Bu nukdaýnazardan umumy dili ýaýratmak, sport we medeni çäreleri goldamak, syýahaty ýeňilleşdirmek we maşgala institutyny berkitmek ýaly ugurlarda öňegidişlik meýilleşdirilýär. Mundan başga-da, kiberhowpsuzlyk hyzmatdaşlygy memorandumyna gol çekmek we bilelikde emeli hemra taslamasy we kosmos pudagynda sanly söwda platformasy ýaly tehnologiki ädimleri ätmek ileri tutulýan ugurlaryň biridir.

Sebitleýin we global meselelerde haýsy ýol ýörär?

Günorta Kawkazda parahatçylygyň we durnuklylygyň ähmiýetine degip geçen Prezident Erdogan, Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky gatnaşyklary goldaýandyklaryny aýtdy. Palestina meselesini çözüp, Erdogan 1967-nji ýyldaky serhetlere esaslanyp, Gündogar Iýerusalimiň paýtagty hökmünde garaşsyz Palestina döwletiniň döredilmelidigini aýtdy. Beýleki tarapdan, Kaspi-Gündogar-Günbatar Merkezi Koridoryň söwda we energiýa pudagyndaky strategiki ähmiýetine ünsi çekdi we agza ýurtlaryň umumy bähbitleriniň göz öňünde tutulmalydygyny aýtdy.

Ankarada geçirilen 13-nji TDT sammitinde türk dünýäsiniň geljegi üçin strategiki hyzmatdaşlyk kararlary kabul edildi. Prezident Erdogan Azerbaýjandan prezidentlik möhletini alanda, guramanyň institusional gurluşyny berkitmek we agza ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklary çuňlaşdyrmak islegini ýene bir gezek gaýtalady. Sammitiň çäginde işden gidýän Baş sekretar Kubanyçbek Ömuraliýewe hem minnetdarlyk bildirildi we täze Baş sekretar Mirwahid Azimowa üstünlik arzuw edildi.

Türk döwletleriniň guramasy, agza ýurtlaryň arasynda syýasy, ykdysady we medeni integrasiýany ýokarlandyrmagy maksat edinýän halkara guramadyr. Guramanyň prezidentlik möhleti, kesgitlenen maksatlara ýetmekde we agza ýurtlaryň arasynda utgaşdyrylmagyny üpjün etmekde möhüm rol oýnaýar. Agza ýurtlar kabul edilen kararlary durmuşa geçirmek we umumy strategiýalary işläp düzmek nukdaýnazaryndan yzygiderli duşuşýarlar we hyzmatdaşlyk amallaryny amala aşyrýarlar.

Netije

TDT 13-nji sammiti, türk dünýäsiniň ykdysady we syýasy integrasiýasynda täze eýýamyň başlandygyny görkezýär. Türkiýe prezidentlik möhletini öz üstüne alsa, sanlaşdyrmak, söwda koridorlary we howpsuzlyk hyzmatdaşlygy has anyk taslamalar bilen durmuşa geçiriler diýlip garaşylýar.

Prezident Erdoganyň nygtaýan "dilde, pikirde we işde bitewilik" düşünjesi guramanyň diňe bir syýasy gurluş bolman, eýsem medeni we ykdysady güýç merkezine öwrülmegini görkezýär. Bu proses sebit ýurtlarynyň dünýä bazarlarynda agramyny ýokarlandyrmak mümkinçiligine eýe.

Mümkin täsirler

Bilelikdäki sanly söwda platformasy we durmuşa geçirilmegi meýilleşdirilýän transport koridorlary agza ýurtlaryň arasyndaky söwda mukdaryny artdyryp biler. Bu sebitdäki ýurtlaryň ykdysady ösüşine we energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyna oňyn goşant goşup biler.

Kiberhowpsuzlyk we kosmos tehnologiýalary ugrundaky hyzmatdaşlyk ädimleri, türk döwletleriniň tehnologiki garaşsyzlygyny güýçlendirip biler. Mundan başga-da, umumy dil we bilim taslamalaryna agza ýurtlaryň arasyndaky sosial gatnaşyklary has-da güýçlendirer diýlip garaşylýar.