Türk Devletleri Teşkilatı Üyeleri Arasında Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması Onaylandı

Türkiye Cumhuriyeti'nin de taraf olduğu Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üye devletleri arasındaki Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması, 6 Kasım 2024 tarihinde Bişkek'te imzalanmasının ardından 11935 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylandı. Anlaşma, üye ülkeler arasındaki elektronik ticaretin güçlendirilmesini, dijital ekonominin sürdürülebilir gelişimini ve sınır ötesi ticari işlemlerin kolaylaştırılmasını hedefliyor.

Anlaşma, taraflar arasındaki ticari ilişkileri elektronik yollarla geliştirmeyi, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) dijital pazarlara katılımını desteklemeyi ve dijital platformlarda tüketicinin korunmasını sağlamayı amaçlıyor. TDT üyesi ülkeler, bu kapsamda e-fatura sistemlerinin karşılıklı işlerliğini artırmayı ve ortak dijital standartlar belirleyerek lojistik süreçlerini hızlandırmayı planlıyor.

Söz konusu düzenleme, TDT üyesi ülkeler arasındaki dijital ticaretin hukuki altyapısını standartlaştırarak, sınır ötesi mal ve hizmet ticaretinde karşılaşılan bürokratik engelleri dijitalleşme yoluyla azaltmayı amaçlıyor. Taraflar, siber güvenlik, FinTek ve kişisel verilerin korunması gibi kritik alanlarda iş birliği yaparak dijital ekonomide güven ortamını tesis etmeyi hedefliyor.

Anlaşmanın uygulanması, ilgili bakanlık ve kurum temsilcilerinden oluşacak bir Ortak Komite tarafından takip edilecek. Uyuşmazlık durumunda ise öncelikle dostane istişare yolları izlenecek, sonuç alınamaması halinde UNCITRAL Tahkim Kuralları devreye girecek.

Ne değişti?

• Elektronik ticaret belgelerinin dijital ve bilgisayarca okunabilir olması için ortak standartlar belirleniyor.
• Gümrük süreçlerinde hızlı sevkiyat uygulamaları için öncelikli usuller benimseniyor.
• E-fatura sistemlerinin ülkeler arası karşılıklı işlerliğinin sağlanması hedefleniyor.
• Tüketicilerin çevrimiçi alışverişlerde hileli uygulamalardan korunması için ortak yasal mekanizmalar kuruluyor.
• Siber güvenlik, FinTek ve kişisel verilerin korunması alanlarında düzenli bilgi ve tecrübe paylaşımı zorunlu hale geliyor.

Kimleri ilgilendiriyor?

Anlaşma; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ve Özbekistan'da faaliyet gösteren e-ticaret şirketlerini, lojistik firmalarını, finansal teknoloji girişimlerini ve bu ülkelerle sınır ötesi ticaret yapan tüm işletmeleri doğrudan ilgilendiriyor.

Yürürlük

Anlaşma, tarafların iç hukuk süreçlerini tamamladıklarına dair bildirimlerin Türk Devletleri Teşkilatı Sekretaryası'na ulaşmasından 30 gün sonra yürürlüğe girecektir.

Çıkarılacak sonuç

Bu anlaşma, Türk Devletleri Teşkilatı'nın dijital entegrasyon vizyonunun somut bir yansımasıdır. Üye ülkelerin dijital altyapılarını birbirine uyumlu hale getirme çabası, bölge içi ticaret hacminin artırılması ve bürokrasinin azaltılması açısından stratejik bir adım olarak değerlendirilebilir.

Özellikle KOBİ'lerin uluslararası pazarlara erişiminin kolaylaştırılması, bölgedeki ekonomik çeşitliliği artırabilir. Ortak standartların benimsenmesi, dijital ticaretin önündeki teknik engelleri kaldırarak yatırımcılar için daha öngörülebilir bir pazar ortamı oluşturabilir.

Muhtemel etkiler

Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, üye ülkeler arasındaki e-ticaret işlemlerinin hızlanması ve maliyetlerin düşmesi beklenebilir. Özellikle e-fatura ve tek pencere sistemlerinin entegrasyonu, gümrük işlemlerinde verimliliği artırabilir.

Siber güvenlik ve kişisel verilerin korunması alanındaki iş birliği, tüketicilerin dijital platformlara olan güvenini artırarak e-ticaretin yaygınlaşmasına katkı sağlayabilir. FinTek alanındaki ortak çalışmalar ise bölgedeki dijital ödeme sistemlerinin gelişimini hızlandırabilir.