Sanly ykdysadyýet hyzmatdaşlygy şertnamasy Türk döwletleriniň guramasynyň agzalarynyň arasynda tassyklandy

Türkiýe Respublikasynyň agzasy bolan Türkiýe Guramasynyň (TDT) agza döwletleriniň arasyndaky sanly ykdysadyýet hyzmatdaşlygy şertnamasy, 2024-nji ýylyň 6-njy noýabrynda Bişkekde gol çekilenden soň, 11935 belgili karar bilen tassyklandy. Bu şertnama agza ýurtlaryň arasynda elektron söwdany güýçlendirmek, sanly ykdysadyýetiň durnukly ösüşi we serhetaşa söwda amallaryny ýeňilleşdirmek.

Ylalaşyk, elektron serişdeleri arkaly taraplaryň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny gowulandyrmagy, kiçi we orta kärhanalaryň (KOK) sanly bazarlara gatnaşmagyny goldamagy we sanly platformalarda sarp edijileriň goragyny üpjün etmegi maksat edinýär. Bu kontekstde, TDT agza ýurtlar elektron hasap-faktura ulgamlarynyň sazlaşyklylygyny ýokarlandyrmagy we umumy sanly standartlary kesgitlemek arkaly logistika amallaryny çaltlaşdyrmagy meýilleşdirýärler.

Göz öňünde tutulýan düzgün, TDT agza ýurtlaryň arasynda sanly söwdanyň hukuk infrastrukturasyny standartlaşdyrmak arkaly harytlaryň we hyzmatlaryň serhetaşa söwdasynda ýüze çykýan býurokratik päsgelçilikleri azaltmagy maksat edinýär. Taraplar kiberhowpsuzlyk, FinTech we şahsy maglumatlary goramak ýaly möhüm ugurlarda hyzmatdaşlyk edip sanly ykdysadyýete ynam gurşawyny döretmegi maksat edinýärler.

Ylalaşygyň ýerine ýetirilişine degişli ministrlikleriň we edaralaryň wekillerinden ybarat Bilelikdäki komitet gözegçilik eder. Jedel ýüze çykan halatynda ilki bilen dostlukly maslahat beriş usullary berjaý ediler we hiç hili netije berilmese UNCITRAL Arbitra Rules Düzgünleri güýje girer.

Näme üýtgedi?

• Elektron söwda resminamalarynyň sanly we kompýuterde okalmagy üçin umumy standartlar kesgitlenýär.
• Gümrük amallarynda çalt eltip bermek amallary üçin ileri tutulýan proseduralar kabul edilýär.
• Elektron hasap-faktura ulgamlarynyň ýurtara ylalaşygyny üpjün etmek üçin niýetlenendir.
• Sarp edijileri onlaýn söwda ulgamynda galp amallardan goramak üçin umumy hukuk mehanizmleri döredilýär. Gelýär.

Kime degişlidir?

Ylalaşyk; Bu, elektron söwda kompaniýalaryna, logistika kompaniýalaryna, Azerbaýjanda, Gazagystanda, Gyrgyzystanda, Türkiýede we Özbegistanda işleýän maliýe tehnologiýa başlangyçlaryna we bu ýurtlar bilen serhetaşa söwda edýän ähli kärhanalara gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Ylalaşyk, taraplaryň içerki kazyýet işleriniň Türk döwletleri guramasynyň sekretariatyna ýetendigi baradaky habarnamalardan 30 gün soň güýje girer.

Netije

Bu şertnama, Türk döwletleri guramasynyň sanly integrasiýa garaýşynyň anyk beýany. Agza ýurtlaryň sanly infrastrukturasyny sazlaşdyrmak synanyşygy sebitara söwda mukdaryny ýokarlandyrmak we býurokratiýany azaltmak nukdaýnazaryndan strategiki ädim hasaplanyp bilner.

Halkara bazarlaryna, esasanam kiçi we orta kärhanalara girmegi ýeňilleşdirmek, sebitdäki ykdysady dürlüligi ýokarlandyryp biler. Umumy ülňüleri kabul etmek, sanly söwdadaky tehniki päsgelçilikleri aýyrmak bilen maýadarlar üçin has öňünden aýdylýan bazar gurşawyny döredip biler.

Mümkin täsirler

Ylalaşygyň güýje girmegi bilen agza ýurtlaryň arasyndaky elektron söwda amallarynyň çaltlaşmagyna we çykdajylaryň azalmagyna garaşylýar. Hususan-da, elektron hasap-faktura we ýeke penjire ulgamlarynyň birleşdirilmegi gümrük amallarynyň netijeliligini ýokarlandyryp biler.

Kiberhowpsuzlyk we şahsy maglumatlary goramak pudagyndaky hyzmatdaşlyk, sarp edijileriň sanly platformalara bolan ynamyny artdyrmak arkaly elektron söwdanyň ýaýramagyna goşant goşup biler. FinTech pudagyndaky bilelikdäki iş sebitde sanly töleg ulgamlarynyň ösüşini çaltlaşdyryp biler.