Türkçe'nin Küresel İzleri: Yeni Sözlük Tanıtıldı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, UNESCO'nun her yıl 21 Şubat’ta kutladığı Uluslararası Ana Dil Günü çerçevesinde Yunus Emre Enstitüsü tarafından düzenlenen Dünya Dillerinde Türkçe Projesi'nin tanıtım etkinliğine katıldı. {{IMG_0}}

Etkinlikte, Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Celile Eren Ökten, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, Yunus Emre Enstitüsü Başkanı Abdurrahman Aliy, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanı Abdulhadi Turus, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Büyükelçi Prof. Dr. Derya Örs ve Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman Mert de hazır bulundu.

Bakan Ersoy, tanıtım konuşmasında “Dünya Dillerinde Türkçe” sözlüğünün, kelimeler aracılığıyla tarih boyunca kurulan kültürel bağlantıları ve ortak yaşam deneyimlerini ortaya koyan geniş kapsamlı bir eser olduğunu belirtti.

Ersoy, medeniyetlerin devamlılığını sağlayan en önemli unsurun dil olduğunu vurgulayarak Türkçe'nin tarih boyunca geniş bir coğrafyada etkili olduğunu, ticaret yolları, bilim meclisleri, pazar yerleri, mutfaklar ve zanaat atölyeleri gibi birçok alanda izler bıraktığını ifade etti.

Kelimenin çoğu zaman fetihlerden daha kalıcı izler bıraktığını söyleyen Ersoy, dilin sınırları aşan etkisine dikkat çekti.

TÜRKÇE'NİN KÜLTÜREL YANSIMALARI

Ersoy, Türkçenin diğer dillere olan etkisini vurgulayarak, Kosova’dan Saraybosna’ya, Üsküp’ten Atina’ya ve Sofya’ya kadar geniş bir coğrafyada Türkçe kökenli kelimelerin kullanıldığını belirtti. “Kosova’da kahvenizi fincani ile içersiniz, Saraybosna’da çarşıda alışveriş yaparsınız. Üsküp’te dükkan tabelalarında dukan kelimesiyle karşılaşırsınız. Atina sokaklarında bakali kelimesi yankılanır, Bükreş’te ciorbă, Sofya’da ise yoğurt kelimesi günlük dilde yer alır.” şeklinde konuştu. {{IMG_1}}

RAKAMLARLA TÜRKÇENİN KÜRESEL ETKİSİ

Ersoy, çalışmanın sonuçlarına göre bazı dillerde iki bini aşkın, bazılarında ise bin beş yüzün üzerinde Türkçe kökenli kelimenin kullanıldığını belirtti.

Dünya Dillerinde Türkçe sözlüğünün, farklı dillerde yaşayan Türkçe kökenli kelimeleri sistematik olarak kayıt altına alan bilimsel bir envanter olduğunu söyledi.

Ersoy, bu eserle geçmişe ait bir liste yerine günümüzün canlı dil gerçekliğini yansıtan bir tablonun ortaya çıktığını belirterek, eserin bilimsel güvenilirlik ve çağdaş bir perspektif kazandığını ifade etti.

KÜLTÜREL DİPLOMASİDE TÜRKÇE'NİN ÖNEMİ

Yunus Emre Enstitüsünün Türkçeyi sadece bir dil öğretim aracı değil, aynı zamanda kültürel bir etkileşim platformu olarak ele aldığını belirten Ersoy, Türkçe öğrenen bireylerin aynı zamanda bir düşünce biçimi ve tarih algısıyla da tanıştığını vurguladı.

Ersoy, “Dünya Dillerinde Türkçe” eserinin, Enstitünün bu vizyonunun güçlü bir göstergesi olduğunu ifade etti.

Kültürel diplomasinin ülkelerin en önemli yumuşak güç unsurlarından biri olduğunu belirterek, ortak kelimeler ve kavramların uluslararası ilişkilerde görünmeyen fakat etkili bir bağ oluşturduğunu dile getirdi.

Türkçenin tarihi ve coğrafi zenginliğini ortaya koyan bu çalışmanın, akademik dünyada yeni araştırma alanları açmasını umut eden Ersoy, emeği geçen bilim insanlarına ve kurum mensuplarına teşekkür ederek sözlerini tamamladı.

ANA DİLİN KÜLTÜREL HAFIZADAKİ YERİ

Yunus Emre Enstitüsü Başkanı Abdurrahman Aliy, tanıtımda yaptığı konuşmada, 21 Şubat Uluslararası Ana Dili Günü'ne dikkat çekerek, ana dilin insanın dünyayı anlamlandırdığı ilk zemin olduğunu belirtti.

Dilin, kültürün nesilden nesile aktarılmasındaki kritik rolüne vurgu yapan Aliy, “Dünya Dillerinde Türkçe” çalışmasının Türkçenin kültürel hafızasını dünya genelinde görünür kılacağını ve geçmişle gelecek arasında köprü vazifesi göreceğini ifade etti.

Aliy, projeye katkı sunan akademisyenlere ve araştırmacılara teşekkür ederek, eserin kalıcı bir başvuru kaynağı haline gelmesini ve uzun yıllar bilim dünyasına hizmet etmesini temenni etti.