Türkiye İmalat PMI Mayıs Ayında Yükseliş Gösterdi

İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye İmalat PMI anketinin Mayıs 2023 sonuçları, sektördeki toparlanma işaretlerini ortaya koydu. Nisan ayında 45,7 olan endeks, mayıs ayında 49,8 seviyesine yükselerek eşik değer olan 50'ye yaklaştı. Bu gelişme, sektördeki faaliyet koşullarının iyileşme gösterdiğine işaret ediyor.

PMI Endeksi Yükselişte

PMI endeksinin mart ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaşması, imalat sanayisinde yaşanan bozulmanın yavaşladığını gösteriyor. Özellikle uluslararası pazarlardaki talep koşullarının iyileşmesi, üretimin yeniden artmasına zemin hazırladı. Nisan ayında yaşanan sert yavaşlamanın ardından, sektör önemli bir toparlanma kaydetti.

İhracatta Canlanma

Mayıs ayında yeni ihracat siparişlerinde, son 20 ayın ardından ilk kez bir büyüme kaydedildi. Ancak toplam yeni siparişler, ihracattaki toparlanmaya rağmen hafif bir düşüş yaşadı. Bu durum, belirsizlikler, fiyat artışları ve Orta Doğu'daki savaş gibi etkenlerle ilişkilendirildi. Yeni siparişlerdeki yavaşlama, özellikle bu faktörlere bağlanıyor.

İstihdam ve Tedarik Zinciri

İstihdam oranlarında düşüş devam etse de, bu düşüş 2026 yılının başından bu yana en düşük seviyede gerçekleşti. Firmaların, Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle tedarik zincirinde yaşanan aksamalar nedeniyle emniyet stoku oluşturma çabaları, satın alma faaliyetlerinde artış yaşanmasına neden oldu. Ancak girdi stoklarındaki azalma, nisan ayına göre yavaşlasa da devam etti.

Girdi Maliyetleri ve Enflasyon

Girdi maliyetleri, özellikle akaryakıt, petrol, metal ve taşımacılık fiyatlarındaki artış nedeniyle keskin bir şekilde yükselmeye devam etti. Ancak, girdi maliyet enflasyonu bir miktar gerileme gösterdi. Nihai ürün fiyatlarında da benzer bir eğilim gözlendi. Savaş, teslimat sürelerinin uzamasına ve tedarikçi performansının bozulmasına da yol açtı.

Sektörel Performans

İSO Türkiye Sektörel PMI raporu, ikinci çeyreğin ortası itibariyle imalat sektöründe zorlu koşulların sürdüğünü gösterdi. Giyim ve deri ürünleri sektörü, mayıs ayında üretim artışı kaydeden tek sektör olurken, tekstil ürünlerinde belirgin bir yavaşlama gözlendi. Yeni siparişlerde de en keskin düşüş tekstil sektöründe yaşandı. Uluslararası talep zayıf seyretmeye devam ederken, yeni ihracat siparişleri kimyasal, plastik ve kauçuk ile giyim ve deri ürünlerinde artış gösterdi.

Enflasyonist Baskılar ve Tedarik Zinciri

Kimyasal, plastik ve kauçuk sektörleri, ihracatın iyileşmesine rağmen güçlü enflasyonist baskılardan etkilenmeye devam ediyor. Girdi maliyetlerinde dört yılı aşkın süredir en yüksek artışlar kaydedilirken, satış fiyatlarında da belirgin artışlar gözlendi. Tedarik zinciri aksamaları mayıs ayında da devam etti; en belirgin gecikmeler kimyasal, plastik ve kauçuk sektörlerinde yaşandı.

Stok Biriktirme Çabaları

Firmaların stok biriktirme çabaları, giyim ve deri ürünlerinde satın alma faaliyetlerinin artmasına katkıda bulundu. Bu sektör dışında kalan 9 sektörün 6'sında satın alma hacmindeki daralma hız kesti. Ancak, girdi stoklarında artış sadece giyim ve deri ürünleri sektöründe gözlendi.

Gelecekteki Beklentiler

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, mayıs ayında Türk imalat sektörünün daha olumlu bir görünüm sergilediğini belirterek, ihracatın yeniden büyümeye geçmesinin üretimde ılımlı bir artış sağladığını ifade etti. Ayrıca, bu artışın bir kısmının Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı aksamalara karşı emniyet stoku oluşturma çabasından kaynaklandığını belirtti. Girdi maliyetlerindeki yükselişler ve tedarik zincirindeki gecikmeler göz önüne alındığında, mayısta gözlenen genişlemenin kalıcı olup olmayacağının belirsizliğini koruduğunu vurguladı. İhracatın ardından toplam yeni siparişlerin de büyüme bölgesine geçip geçmeyeceği, önümüzdeki ayların seyrinde belirleyici olacak.