Türkiye-Irak ticaretinde güvenlik ve Kalkınma Yolu ile 30 milyar dolar hedefi

Türkiye ve Irak arasındaki güvenlik denklemi, bölgedeki ekonomik ilişkilerin geleceği ve ticaret hacminin artırılması açısından kritik bir rol oynuyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 26 Eylül tarihinde New York’ta yaptığı açıklamada, Irak’taki silahlı grupların silahsızlandırılması durumunda Türkiye’nin Başika’daki askeri varlığını kademeli olarak sonlandırabileceğini belirtti. Bu güvenlik adımlarının, mevcut 17 milyar dolarlık ticaret hacmini 30 milyar dolara ulaştırmayı hedefleyen ekonomik süreçler üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Güvenlik risklerinin azalması ticareti nasıl etkiler?

DEİK/Türkiye-Irak İş Konseyi Başkanı Halit Acar, bölgedeki güvenlik koşullarının iyileşmesinin ticaretin öngörülebilirliğini artıracağını ifade etti. Acar, “Ekonomi açısından burada asıl önemli konu, güvenlik risklerinin azalmasının taşıma sürelerini, güzergâh belirsizliğini, bekleme maliyetlerini ve sigorta risklerini aşağı çekebilmesidir” değerlendirmesinde bulundu. Güvenlikteki iyileşmenin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Acar, ekonomik potansiyelin tam anlamıyla hayata geçmesi için gümrük işlemlerinde dijitalleşme ve ortak standartların geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

Kalkınma Yolu Projesi bölgeyi nasıl dönüştürecek?

Irak’ın Fav Limanı’nı Türkiye’ye bağlamayı hedefleyen Kalkınma Yolu Projesi, iki ülke arasındaki ticaretin yanı sıra bölgesel transit taşımacılıkta da kilit bir rol üstleniyor. Projenin yalnızca bir ulaştırma yatırımı değil, kesintisiz çalışan bir ticaret koridoru olduğunu vurgulayan Halit Acar, “Burada yalnızca bir ulaştırma yatırımı değil, kesintisiz çalışan bir ticaret koridoru oluşturulması hedeflenmektedir” dedi. Kuzey Irak’taki güvenlik koşullarının, projenin ticari kullanılabilirliği ve özel sektörün yatırım iştahı üzerinde doğrudan etkili olacağı öngörülüyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 26 Eylül’de New York’ta duyurduğu güvenlik odaklı yaklaşım, Türkiye ve Irak arasındaki ekonomik iş birliğinin önünü açmayı amaçlıyor. DEİK/Türkiye-Irak İş Konseyi Başkanı Halit Acar, 17 milyar dolarlık mevcut ticaret hacmini 30 milyar dolara çıkarma hedefi doğrultusunda, güvenlikteki iyileşmelerin lojistik maliyetleri düşüreceğini ve sınır kapılarındaki işlemlerin dijitalleşmesiyle ticaretin hız kazanacağını belirtiyor.

Türkiye ve Irak arasındaki ticari ilişkiler, Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması ile Çifte Vergilendirmeyi Önleme anlaşmaları çerçevesinde yürütülüyor. Süreç, gümrük süreçlerinde ASYCUDA gibi sistemlerin entegrasyonu ve sınır kapılarındaki operasyonel verimliliğin artırılmasıyla destekleniyor. İş dünyası, bölgedeki güvenlik ve altyapı iyileşmelerini yakından takip ederek lojistik, enerji, tarım ve sağlık gibi çeşitli sektörlerde yeni yatırım fırsatlarını değerlendirmeyi sürdürüyor.

Çıkarılacak sonuç

Türkiye ve Irak arasındaki ekonomik hedeflere ulaşılabilmesi, bölgedeki güvenlik istikrarı ile gümrük süreçlerindeki yapısal reformların eş zamanlı ilerlemesine bağlı görünüyor. Güvenlik risklerinin minimize edilmesi, lojistik maliyetleri düşürerek ticaretin öngörülebilirliğini artıracak temel unsurlar arasında yer alıyor.

Kalkınma Yolu Projesi'nin başarıya ulaşması, sadece iki ülke arasındaki mal ticaretini değil, Türkiye'nin Orta Koridor üzerindeki stratejik lojistik konumunu da güçlendirecektir. Bu durum, ticaretin sadece hacimsel olarak büyümesini değil, aynı zamanda yatırım ve hizmet sektörlerinde çeşitlenmesini de beraberinde getirebilir.

Muhtemel etkiler

Güvenlik koşullarının iyileşmesi, özellikle karayolu taşımacılığında araç devir hızını artırarak lojistik firmalarının operasyonel maliyetlerini düşürebilir. Bu gelişme, bölgedeki sigorta risklerini azaltarak Türk şirketlerinin Irak pazarındaki faaliyetlerini daha güvenli bir ortamda yürütmelerine olanak tanıyabilir.

Kalkınma Yolu Projesi'nin hayata geçmesi, Körfez ülkeleri ile Avrupa arasındaki ticaret ağında Türkiye'nin transit merkez olma kapasitesini artırabilir. Ayrıca, gümrüklerdeki dijitalleşme adımları, sınır kapılarındaki bekleme sürelerini kısaltarak ihracatçıların rekabet gücünü olumlu yönde etkileyebilir.