Ebeveyn paylaşımları çocukların geleceğini tehdit ediyor

Sosyal medya fenomeni Atakan Özyurt’un eşi Selen Özyurt’un suda doğum yaptığı anları paylaşması, çocukların dijital dünyadaki mahremiyeti tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Ebeveynlerin çocuklarına ait özel anları dijital mecralarda paylaşması olarak tanımlanan "sharenting" kavramı, uzmanlar tarafından çocukların gelecekteki güvenliği ve psikolojik sağlığı üzerinde ciddi bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor.

Dijital ayak izi ne zaman başlıyor?

Siber güvenlik şirketi AVG Technologies tarafından yapılan araştırmaya göre, bebeklerin yüzde 23’ünün dijital ayak izi daha doğmadan önce, ebeveynlerinin ultrason görüntülerini internette paylaşmasıyla oluşuyor. Türkiye’de Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nden Fatma Yılmaz Kurt ve Tanju Oğul tarafından yürütülen çalışma ise ebeveynlerin yüzde 56.6’sının çocuklarına ait içerikleri sosyal medya platformlarında paylaştığını ortaya koyuyor.

Kimlik hırsızlığı riski artıyor

İngiltere merkezli Barclays tarafından yapılan analizler, 2030 yılına kadar 7.4 milyon çevrimiçi kimlik dolandırıcılığı vakasının yaşanabileceğine işaret ediyor. Uzmanlar, çocukların doğum tarihi, isim ve adres gibi bilgilerinin internette açıkça paylaşılmasının, ilerleyen yaşlarda dolandırıcıların bu bilgileri kullanarak çocukların kimliklerini çalmasını kolaylaştırdığını vurguluyor.

İstanbul'da gündeme gelen paylaşım tartışmaları, çocukların en mahrem anlarının milyonlarca yabancıya açılmasının hem hukuki hem de psikolojik boyutlarını gözler önüne serdi. Uzmanlar, çocukların kendi dijital mahremiyetleri hakkında karar verebilecek olgunlukta olmadıklarını belirterek, izinsiz paylaşımların ileride özgüven sorunlarına ve aile içi çatışmalara yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Çocukların fotoğraf ve videolarının paylaşılması konusunda velayet hakkının sınırsız bir müdahale yetkisi vermediğini hatırlatan hukukçular, çocuğun üstün yararının esas alınması gerektiğini belirtiyor. Kişilik haklarını ihlal eden veya çocuğu küçük düşüren paylaşımların hukuki sorumluluk doğurabileceği ve suç teşkil edebileceği ifade ediliyor.

Çocuğun dijital hakları nasıl korunmalı?

Ebeveynlerin sosyal medya paylaşımları, çocuğun ileride kendi kimliği üzerinde söz hakkı sahibi olmasını zorlaştırıyor. Çocuklar, ebeveynlerinin dijital hesaplarının bir parçası değil, kendi mahremiyet haklarına sahip bireyler olarak görülmelidir. Paylaşılan her görüntü, çocuğun gelecekteki dijital ayak izini ve kişisel güvenliğini doğrudan etkileyen bir unsura dönüşmektedir.

Gelecekte çocukları bekleyen tehlikeler

İzinsiz paylaşımlar, çocukların ergenlik döneminde ebeveynlerine karşı öfke ve hayal kırıklığı duymasına neden olabilir. Ayrıca, internete yüklenen verilerin kötü niyetli kişiler tarafından ele geçirilmesi, çocukların yetişkinlik döneminde kimlik hırsızlığı gibi ciddi güvenlik sorunlarıyla karşılaşma ihtimalini artırabilir.