Valideynlərin paylaşımları uşaqların gələcəyini təhdid edir

Sosial media fenomeni Atakan Özyurtun həyat yoldaşı Selen Özyurtun suda dünyaya gətirdiyi anları paylaşması rəqəmsal dünyada uşaqların gizliliyi ilə bağlı müzakirələri yenidən qızışdırıb. Valideynlərin övladlarının xüsusi anlarını rəqəmsal mediada paylaşması kimi təyin olunan “paylaşım” anlayışı ekspertlər tərəfindən uşaqların gələcək təhlükəsizliyi və psixoloji sağlamlığı üçün ciddi risk faktoru kimi dəyərləndirilir.

Rəqəmsal iz nə vaxt başlayır?

Kibertəhlükəsizlik şirkəti AVG Technologies tərəfindən aparılan araşdırmaya görə, körpələrin 23 faizinin rəqəmsal izi doğulmadan əvvəl, valideynlərin ultrasəs şəkillərini internetdə paylaşdıqları zaman formalaşır. Türkiyənin Çanaqqala Onsekiz Mart Universitetindən Fatma Yılmaz Kurt və Tanju Oğul tərəfindən aparılan araşdırma, valideynlərin 56,6 faizinin övladlarına aid məzmunu sosial media platformalarında paylaşdığını ortaya çıxarıb.

Şəxsiyyət oğurluğu riski artır

Böyük Britaniyada yerləşən Barclays şirkətinin təhlili göstərir ki, 2030-cu ilə qədər 7,4 milyon onlayn şəxsiyyət saxtakarlığı hadisəsi ola bilər. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, uşaqların doğum tarixi, adı və ünvanı kimi məlumatların internetdə açıq şəkildə paylaşılması fırıldaqçıların bu məlumatlardan sonra uşaqların şəxsiyyətlərini oğurlamaq üçün istifadə etmələrini asanlaşdırır.

İstanbulda gündəmə gələn paylaşım müzakirələri uşaqların ən özəl anlarının milyonlarla yad adama üzə çıxarılmasının həm hüquqi, həm də psixoloji ölçülərini ortaya qoydu. Mütəxəssislər uşaqların öz rəqəmsal məxfilikləri ilə bağlı qərar vermək üçün yetərincə yetkin olmadığını bildirir və icazəsiz paylaşımların gələcəkdə özünə inam problemlərinə və ailə münaqişələrinə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

Qəyyumluq hüququnun uşaqların foto və videolarının paylaşılmasına müdaxilə etmək üçün qeyri-məhdud səlahiyyət vermədiyini xatırladan hüquqşünaslar uşağın mənafeyinin nəzərə alınmasının vacibliyini bildirirlər. Bildirilir ki, şəxsi hüquqlarını pozan və ya uşağı alçaldan yazılar hüquqi məsuliyyətə səbəb ola və cinayət tərkibi yarada bilər.

Uşağın rəqəmsal hüquqları necə qorunmalıdır?

Valideynlərin sosial şəbəkələrdəki paylaşımları uşağın gələcəkdə öz şəxsiyyəti ilə bağlı söz sahibi olmasını çətinləşdirir. Uşaqlara valideynlərin rəqəmsal hesablarının bir hissəsi deyil, öz məxfilik hüququ olan fərdlər kimi baxılmalıdır. Paylaşılan hər bir şəkil uşağın gələcək rəqəmsal izi və şəxsi təhlükəsizliyinə birbaşa təsir edən elementə çevrilir.

Gələcəkdə uşaqları gözləyən təhlükələr

İcazəsiz paylaşım uşaqların yeniyetməlik dövründə valideynlərinə qarşı qəzəb və məyusluq hiss etməsinə səbəb ola bilər. Bundan əlavə, internetə yüklənmiş məlumatların zərərli şəxslər tərəfindən ələ keçirilməsi uşaqların yetkinlik dövründə şəxsiyyət oğurluğu kimi ciddi təhlükəsizlik problemləri ilə qarşılaşma ehtimalını artıra bilər.

Fikirləriniz

Uşaqların şəkillərini sosial mediada paylaşmağı düzgün hesab edirsinizmi? Sizcə, valideynlər övladlarının rəqəmsal məxfiliyini qorumaq üçün hansı sərhədləri qoymalıdırlar? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.