Türkiye Psikiyatri Derneği Başkanı Candansayar: Toplumun yüzde 20'sinde ruhsal hastalık bulunuyor

Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) Başkanı Selçuk Candansayar, Türkiye genelinde her beş kişiden birinin en az bir ruhsal hastalık ile mücadele ettiğini açıkladı. Ruh sağlığı hizmetlerine erişimin hayati önem taşıdığını vurgulayan Candansayar, mevcut sağlık sistemindeki işleyişin tedavi süreçlerini kısıtladığına dikkat çekti.

Ruh sağlığı hizmetlerinde muayene süresi neden yetersiz kalıyor?

Selçuk Candansayar, kamuda bir hekimin günde en fazla 20 hastaya bakması ve her muayene için en az 25 dakika ayırması gerektiğini ifade etti. Mevcut uygulamada ise bir hekime günde 150 hastaya kadar randevu planlanabildiğini belirten Candansayar, bu durumun ilaç dışı tedavi yöntemlerine zaman bırakmadığını vurguladı. Candansayar, “Bu, ilaç dışı tedavilere zamanı kalmaması sebebiyle, hastaları en azından sağlıklı tutabilmek için ilaç tedavilerine yönlendiriyor. En büyük sorunu da insanların hastane dışında sağlık hizmeti almaya çalışmaları. Bu hizmeti tıp doktoru psikiyatristlerden değil, en ufak sağlık eğitimi almamış kesimlerde arıyorlar ve bu kamu sağlığını daha da bozuyor” değerlendirmesini yaptı.

Psikiyatrik tedavilerde iyileşme oranları ne düzeyde?

Psikiyatrik hastalıkların tedavi edilemediğine dair toplumdaki yaygın kanıya karşı çıkan Selçuk Candansayar, iyileşme oranlarına ilişkin verileri paylaştı. Candansayar, “Kaygı bozukluklarında, depresyonda başvuran hastaların yüzde 70-80’inde tama yakın iyileşme sağlanıyor. Ağır bozukluklarda ise bu oran yüzde 20’sinde tama yakın iyileşme, yüzde 60’ında toplumla uyum içinde yaşama haline getirme şeklinde oluyor” ifadelerini kullandı.

Türkiye Psikiyatri Derneği Başkanı Selçuk Candansayar, Türkiye'de toplumun yüzde 20'sini etkileyen ruhsal hastalıkların tedavisinde, hekim başına düşen yüksek hasta yükü ve yetersiz muayene süreleri nedeniyle ilaç dışı yöntemlerin uygulanamadığını belirtti. Uzman hekim dışı kaynaklardan alınan desteklerin kamu sağlığını olumsuz etkilediğini vurgulayan Candansayar, doğru tedaviyle yüksek oranda iyileşme sağlanabildiğini ifade etti.

Ruh sağlığı hizmetleri, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki kamu hastaneleri ve toplum ruh sağlığı merkezleri aracılığıyla yürütülmektedir. Vatandaşlar, ruh sağlığı şikayetleri için Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden psikiyatri uzmanlarından randevu alabilir veya sağlık kuruluşlarına başvuruda bulunabilirler. Uzman olmayan kişi veya kurumlardan alınan desteklerin tıbbi bir geçerliliği bulunmamaktadır.

Çıkarılacak sonuç

Ruhsal hastalıkların toplumdaki yaygınlığı, sağlık sisteminin kapasitesinin üzerinde bir talep oluşturmaktadır. Mevcut muayene sürelerinin kısalığı, hekimlerin yalnızca ilaç tedavisine odaklanmasına yol açarak bütüncül tedavi yaklaşımlarının önünü tıkamaktadır.

Ayrıca, yetkin olmayan kişilerden alınan desteklerin artışı, hastaların iyileşme süreçlerini geciktirmekte ve kamu sağlığı üzerinde uzun vadeli riskler oluşturmaktadır. Tedavideki başarı oranlarının yüksekliği, doğru uzman desteğinin önemini kanıtlar niteliktedir.

Muhtemel etkiler

Sağlık sistemindeki yoğunluğun devam etmesi durumunda, hastaların profesyonel olmayan kişi ve yöntemlere yönelimi artabilir. Bu durum, ruhsal hastalıkların kronikleşmesine ve toplum genelinde yaşam kalitesinin düşmesine neden olabilir.

Muayene sürelerinin iyileştirilmesi ve uzman hekimlere erişimin kolaylaştırılması, ilaç dışı tedavi yöntemlerinin daha etkin kullanılmasına ve toplumun ruh sağlığı düzeyinin yükselmesine katkı sağlayabilir.