Türkiye ve Brunei Arasında Savunma ve Teknoloji İş Birliği: ASELSAN Çıkarması

Türkiye ile Brunei Darussalam arasındaki dostluk ve iş birliği bağları, savunma sanayii, ileri teknoloji ve güvenlik alanlarında atılan stratejik adımlarla yeni bir boyuta taşınıyor. İki ülke arasındaki teknolojik ortaklık imkânlarını değerlendirmek ve yeni iş birliği kapılarını aralamak amacıyla düzenlenen Savunma Sanayi Günü, Türk savunma sanayiinin öncü kuruluşları ASELSAN ve ASELSAN.NET ile Brunei’nin üst düzey askeri ve sivil yetkililerini bir araya getirdi.

Savunma alanındaki bu tarihi buluşma, iki dost ülke arasındaki bağları güçlendirirken, bölgedeki teknolojik ekosisteme de yeni bir soluk kazandırmayı hedefliyor. Türkiye'nin havacılık ve savunmadaki küresel başarıları dikkat çekerken, yerli savunma sanayii devlerinin otonom ve milli çözümleri de dost ve müttefik ülkelerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Saha tecrübesiyle kendini kanıtlayan bu sistemler, Brunei'de gerçekleştirilen etkinlikte de geniş yankı buldu.

ASELSAN Teknolojileri Brunei’de Görücüye Çıktı

Brunei'de sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki kapsamlı oturum halinde gerçekleştirilen etkinlikte, ASELSAN ve ASELSAN.NET’in savunma, güvenlik ve sivil teknoloji alanlarındaki üstün kabiliyetleri detaylı bir şekilde tanıtıldı. Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren Türkiye Cumhuriyeti Brunei Darussalam Büyükelçisi Prof. Dr. Hamit Ersoy, iki ülke arasındaki ilişkilerin derinliğine vurgu yaptı. Açılışın ardından ASELSAN temsilcisi Göknur Esra Hasbay, şirketin küresel faaliyet alanları ve teknolojik yetkinliklerini içeren genel bir sunum yaptı.

Etkinliğin askeri odaklı teknik sunumlarında ise kritik savunma sistemleri masaya yatırıldı. Umut Erdem Kılınç tarafından Deniz Savunma Sistemleri, Hüseyin Karaybeyli tarafından İnsansız Hava Araçlarına Karşı Savunma Sistemleri (C-UAS) ve Usame Yusuf Gürbüz tarafından Üs ve Sınır Güvenliği Sistemleri katılımcılara aktarıldı. Ayrıca Onur Aykaç, ASELSAN.NET’in sivil ve askeri haberleşme çözümleri ile teknolojik yeteneklerini içeren kapsamlı bir sunum sundu.

Sabah oturumuna Brunei askeri kanadından yoğun bir katılım gerçekleşti. Brunei Savunma Bakanlığı başta olmak üzere, Bilim ve Teknoloji Araştırma ve Geliştirme Merkezi (CSTRAD), Kuvvet Yetenek Geliştirme Direktörlüğü (DFCD), Brunei Kraliyet Silahlı Kuvvetleri (RBAF), Kara Kuvvetleri (RBLF), Hava Kuvvetleri (RBAirF) ve Deniz Kuvvetleri (RBN) temsilcileri sunumları ilgiyle takip etti.

Öğleden sonraki oturumda ise odak noktası kamu güvenliği ve sivil teknoloji uygulamaları oldu. Bu oturuma İçişleri Bakanlığı (MOHA), Dışişleri Bakanlığı (MFA), Ulaştırma ve Bilişim Bakanlığı (MTIC), İç Güvenlik Dairesi (ISD), Brunei Kraliyet Polis Gücü (RBPF), Sivil Havacılık Dairesi (DCA), Kara Ulaştırma Dairesi (LTD), Narkotik Kontrol Bürosu (NCB), Başbakanlık (PMO), Bilişim ve İletişim Teknolojileri Kurumu (AITI), Göçmenlik ve Ulusal Kayıt Dairesi, Brunei Mühendislik, Lojistik ve Eğitim Çözümleri (BELTS) ve Ulusal Afet Yönetim Merkezi (NDMC) gibi kritik kurumların temsilcileri katılım sağladı.

"Birlikte Ne İnşa Edebiliriz?" Vizyonu

Etkinlikte vizyoner bir konuşma yapan Büyükelçi Prof. Dr. Hamit Ersoy, Savunma Sanayi Günü’nün sadece bir ürün tanıtım platformu olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Ersoy, bu buluşmanın Türkiye-Brunei ilişkilerinde savunma teknolojisi, inovasyon ve endüstriyel kalkınmayı kapsayan yeni bir iş birliği döneminin başlangıcı olması gerektiğinin altını çizdi.

Türkiye ve Brunei arasındaki ilişkilerin siyasi, diplomatik, kültürel ve ticari alanlarda mükemmel bir düzeyde seyrettiğini ifade eden Büyükelçi Ersoy, savunma sanayiindeki iş birliğinin klasik "alıcı-satıcı" ilişkisinin ötesine geçmesi gerektiğini savundu. İki ülkenin "Türkiye Brunei’ye ne satabilir?" sorusu yerine "Türkiye ve Brunei birlikte ne inşa edebilir?" perspektifine odaklanması gerektiğini söyleyen Ersoy; güven, teknoloji paylaşımı, yerel kapasite oluşturma ve uzun vadeli ortaklık vurgusu yaptı.

Büyükelçi Ersoy, teknoloji transferi, ortak eğitim programları, staj ve mühendis değişim projelerinin yanı sıra siber güvenlik, Ar-Ge ve sivil dijital teknolojiler gibi alanlarda ortak çalışmalar yürütülebileceğini ifade etti. Brunei'nin istikrarlı yapısı ve ASEAN bölgesindeki stratejik konumunun, ülkeyi Asya-Pasifik pazarı için bölgesel bir teknoloji ve üretim merkezi haline getirebileceğini belirten Ersoy, bu stratejik ortaklığın Brunei'nin sürdürülebilir kalkınma hedeflerini içeren Wawasan Brunei 2035 vizyonuna da doğrudan katkı sunacağını dile getirdi.

Üç Aşamalı Yol Haritası ve Gelecek Vizyonu

Savunma teknolojilerinin sivil alanlardaki önemine de değinen Büyükelçi Ersoy; siber güvenlik, güvenli haberleşme, yapay zekâ, yazılım, elektronik, sensörler, telekomünikasyon ve insansız teknolojiler gibi alanlarda geliştirilen çözümlerin sivil sektörlerde de büyük bir dönüşüm potansiyeline sahip olduğunu kaydetti. Ersoy, Türkiye-Brunei teknoloji ortaklığı için üç aşamalı somut bir yol haritası önerdi:

Kısa Vadeli Aşama: Brunei’nin mevcut ihtiyaçlarına cevap verebilecek ürün, sistem ve hizmetlerin hızlıca belirlenmesi ve tedarik edilmesi.

Orta Vadeli Aşama: Eğitim faaliyetleri, teknik bakım yetkinliklerinin kazandırılması, teknoloji transferi ve insan kaynağı kapasitesinin geliştirilmesi.

Uzun Vadeli Aşama: Ortak Ar-Ge çalışmaları, yerel imalat süreçlerinin başlatılması ve Brunei’nin belirli teknoloji alanlarında bölgesel bir üretim üssü haline getirilmesi.

15 Eylül'deki başarılı sunumların ardından, temaslar 16 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen üst düzey ikili görüşmelerle devam etti. ASELSAN ve ASELSAN.NET heyeti; Brunei E-Devlet Ulusal Merkezi (E-Government National Centre), Siber Güvenlik Ajansı (Cyber Security Brunei) ve Brunei Kraliyet Polis Gücü’nü (RBPF) kendi merkezlerinde ziyaret ederek somut projeler üzerinde derinlemesine istişarelerde bulundu.

Büyükelçi Ersoy, iki ülke arasındaki dostane ilişkilerin güçlü bir endüstriyel ortaklığa dönüştürülmesi çağrısını yinelerken, "Teknoloji, kabiliyet geliştirme ve uygun alanlarda ortak üretimde partner olalım" mesajıyla konuşmasını tamamladı ve Brunei makamlarına gösterdikleri sıcak misafirperverlik için teşekkür etti.