Türkiye ve Suudi Arabistan'dan Dev Enerji İşbirliği: 5 Bin Megavatlık Yatırım Protokolü Yürürlüğe Girdi

Türkiye ile Suudi Arabistan Krallığı arasında yeşil enerji alanında tarihi bir adım atıldı. Riyad'da 3 Şubat tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti Arasında Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma", Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Dev anlaşma, iki ülkenin yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler ve inovasyon alanlarındaki ortaklığını güçlendirirken, Türkiye'nin enerji arz güvenliğini pekiştirmeyi ve yeşil dönüşüm hedeflerine stratejik bir ivme kazandırmayı amaçlıyor.

Sivas ve Taşeli'de Dev Güneş Enerjisi Yatırımı: Faz 1 ve Faz 2 Detayları

İki ülke arasındaki bu devasa işbirliği planı, aşamalı bir projeksiyonla hayata geçirilecek. Yatırımın ilk ayağını oluşturan "Faz 1 Projeleri" kapsamında, Sivas ve Taşeli bölgelerinde 1000'er megavat kapasiteye sahip olmak üzere toplamda 2 bin megavat gücünde iki büyük güneş enerjisi santrali (GES) inşa edilecek. Projenin ikinci aşaması olan "Faz 2 Projeleri" ise toplam 3 bin megavat kurulu güce sahip ek yenilenebilir enerji yatırımlarının önünü açacak. Faz 2 kapsamındaki projelerin kurulacağı sahalar, elektrik satış tarifeleri ve diğer teknik detaylar, taraflar arasında ilerleyen süreçte yapılacak yeni mutabakatlarla netleştirilecek.

Projelerin Yönetimi, Kurulumu ve Teminat Şartları

Anlaşmanın operasyonel koordinasyonu Türkiye adına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Suudi Arabistan adına ise Enerji Bakanlığı tarafından üstlenecek. İki ülkenin ortak kararıyla projelerin ana geliştiricisi bir Suudi Arabistan şirketi olacak. Bu doğrultuda, her bir proje için Türkiye sınırları içerisinde özel birer proje şirketi kurulacak. Suudi Arabistan tarafı belirlenen geliştirici firmayı diplomatik kanallar vasıtasıyla bildirecek, Türk makamları ise onay kararını karşı tarafa iletecek.

Yatırımın sürdürülebilirliğini garanti altına almak amacıyla her bir yatırım anlaşması, santrallerin ticari işletmeye geçiş tarihinden itibaren 30 yıl boyunca geçerli olacak. İşletme süresinin tamamlanmasının ardından, tesislerin güvenli bir şekilde devreden çıkarılabilmesi için 2 yıla kadar ek süre verilebilecek. Proje şirketleri, taahhüt ettikleri kurulu kapasitenin megavat başına 30 bin avro üzerinden hesaplanacak toplam tutarda bir teminat mektubunu Türk tarafına sunacak. Ayrıca, gelecekte mevzuatta yaşanabilecek olası değişikliklerin projelerin ekonomik dengesini sarsmasını önlemek adına, mevcut finansal dengenin korunmasını sağlayacak özel bir koruma mekanizması da anlaşmaya dahil edildi.

İlk 5 Yıl İçin Alım Garantisi ve Tarife Yapısı

Faz 1 projeleri kapsamındaki Sivas ve Taşeli GES tesislerinde üretilecek elektrik enerjisi için uygulanacak alım tarifeleri de netleşti. Buna göre, tesislerin ticari işletmeye girdiği tarihten itibaren ilk 5 yıl boyunca üretilen elektrik için megavatsaat başına 47,5 avro sabit alım tarifesi uygulanacak. Beş yıllık sürenin tamamlanmasının ardından ise tarife yapısı güncellenecek. Sivas GES için megavatsaat başına 23,415 avro, Taşeli GES için ise 19,950 avro (KDV hariç) üzerinden ödeme yapılacak.

Projelerin hayata geçirileceği arazilerin hakları Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından temin edilerek ilgili proje şirketlerine kiralanacak. Türk hükümeti, yatırımların hızla tamamlanabilmesi için gerekli tüm lisans, izin ve onay süreçlerinin gecikmeksizin tamamlanmasını sağlayacak. Bununla birlikte, elektrik iletim şebekesinin kapasitesi projelere uygun hale getirilecek ve yatırımlarda azami ölçüde yerli iş gücü, yerli malı ve hizmet kullanımı desteklenecek. Faz 1 projelerine ilişkin nihai sözleşmelerin 18 ay içinde imzalanmaması durumunda taraflar tek taraflı fesih hakkına sahip olacak. Yatırım anlaşmaları, her halükarda yürürlük tarihinden itibaren en fazla 49 yıl boyunca geçerliliğini koruyacak.