Türkiye'de 15 yaş altı sosyal medya kullanımı için yeni dönem: Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak

Türkiye'de 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandıran ve güvenli internet erişimini hedefleyen yeni düzenleme, 1 Kasım tarihi itibarıyla yürürlüğe giriyor. “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” kapsamında, sosyal medya platformlarının 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunması kısıtlanıyor. Mevcut hesaplar için ise 31 Mart 2027 tarihine kadar bir geçiş süreci tanınmış durumda.

15 yaş altı kullanıcılar için yeni süreç nasıl işleyecek?

Sosyal ağ sağlayıcıları, 1 Kasım'dan itibaren 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunamayacak ve yaş doğrulaması yapılmadan yeni hesap açılmasına izin vermeyecek. Düzenleme, Türkiye'deki 6-15 yaş arasındaki yaklaşık 12 milyon çocuğu kapsıyor. TÜİK verilerine göre bu yaş grubundaki çocukların yüzde 66,1'i, yani yaklaşık 7 milyon 932 bin çocuk sosyal medya kullanıyor. Instagram, TikTok, Facebook ve X gibi platformlarda bu yaş grubuna ait yaklaşık 9 milyon 852 bin aktif hesap bulunduğu tahmin ediliyor.

Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden nasıl yapılır?

Kullanıcılar yaş doğrulama işlemlerini yalnızca resmi kanallar üzerinden, turkiye.gov.tr adresi veya resmi e-Devlet mobil uygulaması aracılığıyla “yaş doğrulaması belirteci” kullanarak gerçekleştirebilecek. 15-18 yaş arasındaki kullanıcılar için yaşlarına uygun güvenlik ve gizlilik önlemleri devreye alınırken, ebeveynlere çocuklarının hesap ayarlarını ve kullanım sürelerini kontrol etme imkânı tanınacak. Siber Güvenlik Başkanlığı, bu süreçte “hesabınız kapatılacak” gibi ifadelerle dolandırıcılık yapmaya çalışan sahte site ve bağlantılara karşı vatandaşları uyararak, e-Devlet şifrelerinin kimseyle paylaşılmaması gerektiğini vurguladı.

1 Kasım itibarıyla başlayacak olan uygulama, 15 yaşından küçüklerin yeni hesap açmasını engellerken, halihazırda aktif olan hesaplar için 31 Mart 2027 tarihine kadar yaş doğrulama şartı getiriyor. Belirlenen tarihe kadar doğrulanmayan hesapların kapatılması planlanırken, tüm işlemlerin e-Devlet üzerinden ücretsiz olarak yapılması zorunluluğu bulunuyor.

İlgili yönetmelik, çocukların dijital dünyada karşılaştığı riskleri minimize etmeyi amaçlayan bir idari süreçtir. Vatandaşların, yaş doğrulama bahanesiyle kişisel veya finansal bilgilerini talep eden şüpheli mesajlara karşı dikkatli olmaları ve yalnızca resmi e-Devlet kanallarını kullanmaları, dijital güvenlikleri açısından kritik önem taşımaktadır.

Çıkarılacak sonuç

Yeni düzenleme, çocukların dijital ortamlarda korunması adına atılan önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Özellikle 6-15 yaş grubundaki yoğun sosyal medya kullanımı göz önüne alındığında, yaş doğrulama zorunluluğu, platformların çocuklara yönelik içerik sunumunda daha sorumlu davranmasını sağlayacak bir denetim mekanizması oluşturuyor.

Sürecin 2027 yılına kadar yayılması, hem kullanıcıların hem de platformların sisteme uyum sağlaması için makul bir zaman dilimi sunuyor. Bu durum, dijital okuryazarlığın artırılması ve ebeveyn denetim araçlarının daha etkin kullanılması için bir fırsat olarak değerlendirilebilir.

Muhtemel etkiler

Uygulamanın hayata geçmesiyle birlikte, sosyal medya platformlarının çocuklara yönelik sunduğu algoritmik içeriklerin ve reklamların kısıtlanması beklenebilir. Bu durum, çocukların dijital dünyadaki maruziyetini azaltabilir ve daha güvenli bir internet deneyimi yaşamalarına katkı sağlayabilir.

Platformların ise Türkiye'deki kullanıcı politikalarını bu yönetmeliğe göre revize etmeleri gerekecektir. Ayrıca, e-Devlet üzerinden yapılacak işlemlerin yoğunlaşmasıyla birlikte dijital kamu hizmetlerine olan ilginin ve farkındalığın artması muhtemeldir.