Türkiye'de Her Yıl 23 Milyon Ton Gıda Ziyan Oluyor: Kapsamlı Rapor Yayınlandı

Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA), Türkiye'deki gıda israfının boyutlarını gözler önüne seren “2025 İsraf Raporu”nu yayınladı. Rapora göre, Türkiye'de her yıl yaklaşık 23 milyon ton gıda israf ediliyor. Bu, kişi başına yıllık yaklaşık 102 kilogram gıdanın çöpe atıldığı anlamına geliyor. Ramazan ayı ve bayram dönemlerinde alışveriş artışı ve tüketim yoğunluğu, bu durumu daha da kötüleştiriyor.

BİTKİDEN Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Akdağ, bu israfın sadece ekonomik değil, aynı zamanda çevresel ve sosyal bir sorun olduğuna dikkat çekti. Akdağ, Türkiye'deki gıda kayıplarını değerlendirerek şu açıklamalarda bulundu:

“Ülkemizde üretilen meyve ve sebzelerin yaklaşık yüzde 35’i sofralara ulaşmadan kayboluyor veya atılıyor. İsrafın en yoğun olduğu alanlar evler, hizmet sektörü, perakende ve dağıtım süreçleridir. Tedarik zincirindeki aksaklıklar ve plansızlıklar da bu israfı artırıyor. Veriler, eğer çöpe giden gıda miktarı yüzde 5 oranında azaltılırsa, on milyarlarca liralık tasarruf sağlanabileceğini ve yaklaşık 900 bin ailenin bir yıllık geçim giderlerinin karşılanabileceğini gösteriyor.”

YOĞUN DÖNEMLERDE TÜKETİCİ SEÇİMLERİ ÖNEMLİ

Ramazan ve bayram gibi yoğun dönemlerde, gıda güvenliği daha da önem kazanıyor. Üretim ve satış noktalarında sıkı denetimlerin sürdüğü bu dönemlerde, tüketicilerin ürün seçimleri de büyük önem taşıyor. Etiketsiz, kaynağı belli olmayan ve uygun saklama koşullarında sunulmayan gıdalar önemli riskler barındırabiliyor.

BİLİNÇLİ TÜKETİM, GIDA GÜVENLİĞİNİN ANAHTARIDIR

BİTKİDEN Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Akdağ, bilinçli tüketimin önemini vurguladı ve şu açıklamayı yaptı: “Doğal ya da geleneksel görünümlü bir ürünün mutlaka güvenli olduğu anlamına gelmez. Tüketiciler için etiket bilgileri, menşei, içerik ve saklama koşulları en önemli güvence araçlarıdır. Yoğun tüketim dönemlerinde izlenebilir ve ambalajlı ürünlerin tercih edilmesi kritik öneme sahiptir.”

Akdağ, Ramazan ve bayram dönemlerinde bilinçli tüketimin gerekliliğine dikkat çekti ve şu ifadeleri kullandı:

“Bir ürünün doğal görünmesi ya da geleneksel yöntemlerle sunulması onun güvenli olduğu anlamına gelmez. Etiket okumak, içerik ve menşe bilgisine bakmak, saklama koşullarına dikkat etmek tüketicinin kendini koruma mekanizmasıdır. Etiketsiz ürün bilinmezliktir. Yoğun tüketim dönemlerinde izlenebilir ve ambalajlı ürünlerin tercih edilmesi oldukça önemlidir.”

RAMAZAN, BİLİNÇLİ VE DENGELİ TÜKETİM ZAMANI

Ramazan ayında sofralardaki çeşitlilik artarken, bu durum genellikle ihtiyaç fazlası yemek hazırlanmasına neden oluyor. Akdağ, planlı alışveriş yapmanın ve porsiyon kontrolünün israfı azaltmadaki önemini vurguladı. İftardan hemen önce yapılan alışverişlerden kaçınılması, sofraya ölçülü porsiyonlarla başlanması ve artan yemeklerin doğru koşullarda saklanarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Akdağ ayrıca “Son Tüketim Tarihi” ile “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi” konusundaki farkın doğru anlaşılmasının, gereksiz gıda israfını azaltacağını ifade etti. Görünüm olarak kusurlu olsa da tüketilebilir meyve ve sebzelerin değerlendirilmesinin, buzdolabının doğru düzenlenmesinin ve ihtiyaç fazlası gıdanın hijyen kurallarına uygun şekilde paylaşılmasının israfı önlemenin basit ama etkili yolları olduğunu söyledi.