Türkiye'de tasarruf finansman sektörü 1,2 trilyon liralık işlem hacmine ulaştı

İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesindeki İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM), 2025 yılına ait "Katılım Finans Ekosistem Raporu"nu yayımlayarak sektördeki gelişmeleri kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre 2025 yılı, katılım finansın bankacılık odaklı bir yapıdan çok boyutlu bir ekosisteme dönüştüğü bir dönem olarak öne çıkarken, konut ve araç sahibi olmak isteyenlere peşinatsız finansman sağlayan tasarruf finansman şirketleri yılın en hızlı büyüyen alanı olarak kaydedildi.

Tasarruf finansman şirketleri ne kadar büyüdü?

Sektörün toplam işlem hacmi bir önceki döneme göre yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya yükseldi. Aktif büyüklüğü yüzde 251,1 artışla 323 milyar liraya ulaşan şirketlerin net karı ise 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya çıktı. Müşteri sayısı yüzde 117 oranında artarak 1,15 milyonu aşarken, hizmet veren şirket sayısı 9'a, toplam şube sayısı ise 654'e ulaştı.

Katılım bankalarında dijitalleşme süreci nasıl ilerledi?

Katılım bankaları fiziksel şube ve ATM sayılarını azaltırken, dijital kanallardaki işlem hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya, işlem adedi ise yüzde 61 artışla 205 milyona ulaştı. Bireysel müşterilerin dijital işlem hacmindeki payı yüzde 27'den yüzde 43'e yükselirken, sektör genelinde son 10 yılda yaklaşık 1600 şube kapandı ve katılım bankalarındaki çalışan sayısı 22 bin 545 oldu.

İslam İktisadı Araştırma Merkezi tarafından hazırlanan rapor, katılım bankacılığı, sigortacılık, sermaye piyasaları, kamu finansmanı ve fintek gibi pek çok alanı kapsayan verileri bir araya getiriyor. 2025 yılında katılım bankalarının aktifleri 4,3 trilyon liraya, topladıkları fonlar 2,8 trilyon liraya ulaşırken, katılım sigortacılığı prim üretimi de yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya yükseldi.

İlgili sektörlerdeki gelişmeler, İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner'in belirttiği üzere, yüksek enflasyon ortamında nominal büyümenin reel karşılığının dikkatle takip edilmesini gerektiriyor. Sektör paydaşları ve yatırımcılar, kamuya açık veriler üzerinden hazırlanan bu rapor aracılığıyla katılım finans ekosisteminin güncel durumunu ve büyüme eğilimlerini detaylı olarak inceleyebiliyor.

Çıkarılacak sonuç

Sektör verileri, Türkiye'de katılım finans ekosisteminin geleneksel bankacılık sınırlarının dışına çıkarak çeşitlendiğini ve özellikle tasarruf finansman şirketlerinin geniş kitlelere ulaştığını gösteriyor. Rakamlardaki yüksek artış oranları, sistemin finansal kapsayıcılık noktasında önemli bir ivme yakaladığını ortaya koyuyor.

Bununla birlikte, İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner'in vurguladığı gibi, bu niceliksel büyümenin sürdürülebilir ve nitelikli bir gelişmeye dönüştürülmesi, sektörün uzun vadeli başarısı için kritik bir öneme sahip. Enflasyonist ortamın etkileri göz önüne alındığında, büyümenin reel karşılığının korunması temel hedef olarak öne çıkıyor.

Muhtemel etkiler

Tasarruf finansman şirketlerinin işlem hacmindeki hızlı artış, konut ve araç piyasasında alternatif finansman arayışında olan vatandaşlar için erişilebilirliği artırabilir. Dijitalleşme oranlarındaki yükselişin ise bankacılık maliyetlerini düşürerek operasyonel verimliliği desteklemesi beklenebilir.

Katılım sigortacılığı ve sukuk ihraçlarındaki büyüme, sermaye piyasalarına olan ilgiyi güçlendirebilir ve yatırımcı çeşitliliğini artırabilir. Ancak takipteki alacaklardaki artış eğilimi, önümüzdeki dönemde risk yönetimi süreçlerinin daha titiz yürütülmesini gerektirebilir.