Türkiye'den Norveç'e Tarihi İhracat Rekoru: İlk 6 Ayda Tüm Zamanların Zirvesine Ulaşıldı

Türkiye; yüksek katma değerli üretimi, hızlı lojistik avantajları ve üstün işçilik kalitesiyle küresel pazarlardaki payını artırmaya devam ediyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan veriler, ülkenin dış ticaret performansındaki güçlü yükselişi gözler önüne serdi. 2024 yılının ilk 6 aylık döneminde Türkiye'nin toplam ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,6 oranında bir artış kaydederek 136 milyar 58 milyon 739 bin dolara ulaştı. Bu genel yükseliş trendi içinde, özellikle Norveç pazarında elde edilen tarihi başarı dikkat çekti. Türkiye'den Norveç'e gerçekleştirilen dış satım, 615 milyon 992 bin dolar seviyesine ulaşarak tüm zamanların en yüksek ilk yarı ihracat rekoru olarak kayıtlara geçti. Geçen yılın aynı döneminde 446 milyon 414 bin dolar olan bu rakam, yüzde 38'lik güçlü bir büyümeye işaret ediyor.

İhracatın Lokomotifi Gemi ve Yat Sektörü Oldu

Yılın ilk yarısında Norveç pazarında elde edilen bu tarihi başarıda en büyük payı, 352 milyon 23 bin dolarlık dış satım hacmiyle gemi, yat ve hizmetleri sektörü aldı. Bu sektörü sırasıyla; 91 milyon 984 bin dolarla otomotiv endüstrisi, 20 milyon 689 bin dolarla elektrik ve elektronik sektörü, 19 milyon 739 bin dolarla çelik sanayisi ve 18 milyon 200 bin dolarla su ürünleri ve hayvansal mamuller takip etti. Gemi, yat ve hizmetleri sektörü, ihracat artışında da açık ara liderliğini korudu. Sektörün Norveç'e yönelik ihracatı, geçen yılın ilk yarısına göre tam 145 milyon 652 bin dolar artış gösterdi.

Bu ivmeyi, 23 milyon 195 bin dolarlık artışla otomotiv sektörü, 12 milyon 702 bin dolarlık artışla su ürünleri ve hayvansal mamuller, 4 milyon 275 bin dolarlık artışla demir ve demir dışı metaller ile 2 milyon 595 bin dolarlık artışla fındık ve mamulleri sektörü izledi. Dönem boyunca demir ve demir dışı metaller sektörü Norveç'e 13 milyon 842 bin dolarlık, fındık ve mamulleri sektörü ise 6 milyon 846 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

İki Ülke Arasındaki Ticari İlişkilerde 100 Yıllık Güven

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Norveç İş Konseyi Başkanı Elchin Ibadov, iki ülke arasındaki toplam ticaret hacminin 1 milyar 758 milyon dolara ulaştığını ve Türkiye'nin 158 milyon dolar dış ticaret fazlası vererek dengenin kendi lehine döndüğünü belirtti. Ibadov, "Bu tablodaki en anlamlı gösterge dış ticaret fazlamızdır. Kendisinden çok daha yüksek gelir düzeyine sahip ve tedarikçi seçiminde son derece seçici bir pazara karşı fazla vermek, fiyatla değil kaliteyle rekabet edildiğinin açık kanıtıdır" değerlendirmesinde bulundu.

İki ülkenin ticaretinde öne çıkan dört kritik unsura değinen Ibadov, birinci unsurun kalite ve nitelik olduğunu, Norveç'e yapılan ihracatın giderek daha fazla mühendislik, tasarım ve teknoloji içerdiğini vurguladı. İkinci unsur olan potansiyele ilişkin ise Norveç'in 2024 yılında 303,79 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdiğini, 517 milyar dolarlık GSYH'si ve 86 bin 587 dolarlık kişi başına düşen geliriyle Avrupa'nın en yüksek alım gücüne sahip pazarlarından biri olduğunu hatırlattı. Üçüncü unsur olan sermaye alanında ise Norveç Varlık Fonu'nun Türkiye'de faaliyet gösteren 79 şirketin hisselerine 1 milyar 723 milyon dolar yatırım yaptığını belirten Ibadov, bu durumun ticari rakamların ötesinde derin bir güven göstergesi olduğunu ifade etti. Dördüncü unsur olan zemin konusunda ise iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin bu yıl 100'üncü yılına girdiğini ve yürürlükteki serbest ticaret anlaşmasının bu iş birliğini taçlandırdığını kaydetti.

Türk Tersaneleri Norveç Sularında Ağırlığını Artırıyor

Elchin Ibadov, Türkiye'nin Norveç'e yönelik ihracatının özellikle denizcilik ve gemi inşa alanlarında yoğunlaştığına dikkat çekti. Norveç'in dış sefer filosunun sipariş defterinde yer alan 143 geminin toplam değerinin 12 milyar dolar olduğunu belirten Ibadov, bu gemilerden 8'inin Türk tersanelerinde inşa edildiğini söyledi. Ibadov, "Türk tersaneleri, Norveçli armatörlerin sipariş defterinde Norveç’in kendi tersaneleriyle aynı sayıda gemi inşa etmektedir. Üstelik bu rakam yalnızca dış sefer filosunu kapsıyor, Norveç’in iç hat feribotları için Türkiye’de yürütülen projeler bu sayının dışındadır. Dolayısıyla Türkiye’nin Norveç denizciliğindeki gerçek ayak izi, bu tablonun gösterdiğinden daha büyük" dedi.

İkinci güçlü alanın rüzgar enerjisi ekipmanları olduğunu dile getiren Ibadov, Türkiye'nin rüzgar enerjisi ekipmanı üretimindeki gelişmiş altyapısıyla Norveçli yenilenebilir enerji yatırımcıları için stratejik bir ortak olduğunu vurguladı. Ibadov, "Kısacası Norveç bizden mühendislik satın alıyor. Bir ihracat ilişkisinin varabileceği en sağlıklı nokta budur çünkü fiyat avantajı devredilebilir, mühendislik itibarı kalıcıdır" ifadelerini kullandı.

Geleceğe Yönelik Yeni İş Birliği Fırsatları

İki ülke arasındaki ticaretin büyüme potansiyeline sahip yeni alanlarına da değinen Ibadov, enerji ve yenilenebilir enerji tedarik zincirlerinin önemine vurgu yaptı. Norveç'in 2040 yılına kadar 30 bin megavat açık deniz rüzgar enerjisi hedeflediğini ve 2026'nın ilk yarısında büyük rüzgar sahalarını tahsis edeceğini belirten Ibadov, Türkiye'nin bu zincire dahil olmaya hazır olduğunu ifade etti.

Ayrıca Norveç'te tescil edilen yeni araçların yüzde 95,9'unun tam elektrikli olduğunu hatırlatarak, Türk otomotiv ve elektrik-elektronik sektörlerinin bu pazardan pay alabileceğini söyledi. Son olarak, Norveç Varlık Fonu'nun Türkiye'deki finans, sağlık, çelik ve teknoloji yatırımlarına değinen Ibadov, turizm alanında da 2025 yılında Türkiye'yi 212 bin Norveçlinin ziyaret ettiğini belirterek sağlık turizmi, mühendislik danışmanlığı ve müteahhitlik gibi sektörlerin gelecekte en umut verici alanlar olduğunu sözlerine ekledi.