Türkiye’nin en büyük kuantum bilgisayarı 2027’de kuruluyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin teknolojik kapasitesini üst seviyeye taşıyacak dev bir projeyi kamuoyuyla paylaştı. TÜBİTAK bünyesinde kurulacak olan ülkenin en büyük kuantum bilgisayarı, 2027 yılında faaliyete geçecek. 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sistemi ile Türkiye, bu alanda dünyada önde gelen 15 ülke arasında yer almayı hedefliyor.

Kuantum sistemi hangi alanlarda kullanılacak?

TÜBİTAK bünyesinde hayata geçirilecek sistem, bilimsel araştırmalardan sanayi uygulamalarına kadar geniş bir yelpazede yeni imkânlar sunacak. Yeni ilaç ve malzeme keşif süreçlerini hızlandırması beklenen bilgisayar; enerji, ulaşım ve lojistik sektörlerinde verimliliği artıracak çözümler üretecek. Ayrıca yapay zekâ ve siber güvenlik gibi kritik alanlarda yerli algoritmaların geliştirilmesine olanak tanıyacak.

Araştırmacılar sisteme nasıl erişim sağlayacak?

Üniversiteler, kamu kurumları, sanayi kuruluşları ve teknoloji girişimlerinin kullanımına açılacak olan kuantum bilgisayarına erişim, ulusal hesaplama altyapısı TRUBA üzerinden sağlanacak. Araştırmacılar, bulundukları şehirden proje başvurusu yaparak bu yüksek hesaplama gücünden yararlanabilecek. Bakan Mehmet Fatih Kacır, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “2027 yılında devreye alacağımız 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sistemi ile kuantum bilişim teknolojilerinde dünyada önde gelen 15 ülke arasında yer almaya yönelik büyük bir adım atıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Proje, donanım ve yazılım süreçlerinin kurum içi altyapıyla yürütülmesi sayesinde Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığını güçlendirmeyi amaçlıyor. Fikrî mülkiyet haklarının tamamen Türkiye kontrolünde olacağı sistem, bilimsel verilerin yurt içinde kalmasını sağlayarak dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

Türkiye’nin kuantum bilişim teknolojilerindeki yerini sağlamlaştırmayı hedefleyen bu yatırım, Millî Teknoloji Hamlesi vizyonu kapsamında yürütülüyor. Araştırma merkezleri ve sanayi iş birliğiyle geliştirilecek yerli kuantum çözümleri, ülkenin teknolojik ekosistemine uzun vadeli katkı sunacak.

Teknolojik bağımsızlıkta yeni dönem

Bu yatırım, Türkiye’nin yüksek hesaplama gücü gerektiren karmaşık problemlere yerli çözümler üretme kapasitesini artırıyor. Özellikle siber güvenlik ve ileri malzeme teknolojileri gibi stratejik alanlarda, dışa bağımlılığın yerini yerli yazılım ve algoritmalara bırakması, ülkenin bilimsel rekabet gücünü doğrudan etkileyecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Akademik ve endüstriyel Ar-Ge süreçleri hızlanabilir

Üniversitelerin ve teknoloji girişimlerinin dünya standartlarında bir hesaplama gücüne erişebilmesi, yerli Ar-Ge faaliyetlerinde ivme yaratabilir. Özellikle ilaç geliştirme ve optimizasyon süreçlerinde kuantum teknolojisinin kullanılması, sanayi kuruluşlarının inovasyon kapasitesini artırarak küresel pazarlardaki rekabet avantajlarını destekleyebilir.