Türkiye’nin Teknoloji Hamlesi: Bakan Kacır Yapay Zeka ve Girişimcilik Hedeflerini Açıkladı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin küresel yüksek teknoloji değer zincirindeki konumunu çok daha yukarılara taşımayı hedeflediklerini vurgulayarak, teknoloji girişimciliğini ülkenin yeni nesil başarı hikayelerinin en güçlü itici unsurlarından biri olarak gördüklerini açıkladı. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi ev sahipliğinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı stratejik ortaklığı ve Anadolu Ajansının (AA) global iletişim ortaklığında düzenlenen GITEX Ai Türkiye, İstanbul Fuar Merkezi'nde kapılarını açtı.

Etkinliğin açılışında konuşan Bakan Kacır, inovasyonun küresel rekabetin kurallarını ve sanayi üretimini kökten şekillendirdiğini belirtti. Gelişmiş teknolojileri üretme, uygulama ve ölçeklendirme kabiliyetinin artık ekonomik bağımsızlığın ve stratejik gücün ana belirleyicisi haline geldiğini ifade eden Kacır, Türkiye'nin son 20 yılda inşa ettiği güçlü inovasyon ekosistemiyle küresel teknolojik dönüşüme en hızlı yanıt veren ülkelerden biri olduğunu kaydetti.

Savunma Sanayiinden Togg’a: Küresel Değer Zincirinde Yükseliş

Türkiye'nin teknolojik dönüşümünün temelinde 1700 AR-GE ve tasarım merkezi ile 115 teknoparkta faaliyet gösteren 13 binden fazla yenilikçi şirketin yer aldığını belirten Bakan Kacır, bu yapının en somut sonuçlarının savunma sanayisinde alındığını ifade etti. Türkiye'nin askeri İHA sistemlerinde küresel bir lider haline geldiğini hatırlatan Kacır, eğitim uçaklarından helikopterlere, deniz platformlarından uydulara kadar tüm kritik teknolojilerin artık yerli imkanlarla tasarlanıp üretildiğini söyledi.

Teknolojideki paradigma değişimlerinin yeni fırsat kapıları araladığını dile getiren Bakan Kacır, tamamen elektrikli milli otomobil Togg'un bu vizyonun en güçlü simgesi olduğunu belirtti. Bugün itibarıyla yaklaşık 120 bin Togg aracının yollarda olduğunu açıklayan Kacır, benzer başarıları diğer yüksek teknoloji alanlarına da yaymayı hedeflediklerini söyledi. Genç yeteneklerin erken yaşta teknolojiyle buluşması amacıyla hayata geçirilen DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, Sektör Kampüste programı, Milli Teknoloji Uzmanlık Programları ve dünyanın en büyük havacılık festivali TEKNOFEST'in bu sürecin en önemli insan kaynağı kaynağı olduğunu sözlerine ekledi.

Girişimcilikte Hedef: 100 Bin Girişim ve 100 Milyar Dolarlık Turcorn Değeri

Girişimcilerin fikirlerini küresel projelere dönüştürebilmeleri için finansmana erişimin hayati önem taşıdığına dikkat çeken Bakan Kacır, 2007 yılından bu yana devreye alınan fon mekanizmalarıyla ekosisteme 130 milyon dolarlık kamu kaynağı sağlandığını açıkladı. Bu kaynakla tetiklenen kaldıraç etkisi sayesinde toplamda 2,8 bilyar dolarlık bir fon hacminin harekete geçirildiğini belirten Kacır, kısa süre önce girişim sermayesi fonlarına aktarılan 300 milyon dolarlık yeni kaynağın ekosisteme 750 milyon doların üzerinde ek finansman sağlayacağını müjdeledi.

2019 yılında Türkiye'nin hiç unicornu bulunmazken bugün küresel ölçekte 8 Turcorn'a ulaşıldığını belirten Kacır, yeni hedeflerini şu sözlerle paylaştı: "Hedefimiz Türkiye'den 100 bin teknoloji girişiminin çıkması ve Turcorn'larımızın toplam değerlemesinin 100 milyar dolara ulaşmasıdır." Türkiye'yi dünyanın en büyük ilk 10 girişimcilik ekosisteminden biri yapmayı, İstanbul'u ise küresel yatırım merkezleri arasında ilk 20'ye taşımayı hedeflediklerini belirten Bakan Kacır, bu doğrultuda Turcorn 100 Programı ve uluslararası yetenekleri ülkeye çeken Türkiye Tech Visa Programı'nın aktif olarak çalıştığını söyledi. Tech Visa programıyla şimdiye kadar 5 binden fazla küresel uzmanın ekosisteme kazandırıldığını belirten Kacır, Atatürk Havalimanı terminalinin dünyanın en büyük girişimcilik merkezine dönüştürüleceği Terminal İstanbul projesinin de küresel bir çekim merkezi olacağını vurguladı.

Yapay Zekada Dev Devrim: HIT-30 ve 2030 Eylem Planı

Yapay zeka harcamalarının bu yıl küresel ölçekte 2,7 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini ve veri merkezlerine yönelik doğrudan yabancı yatırımların 270 milyar doları aştığını ifade eden Bakan Kacır, Türkiye'nin yapay zeka yarışında öncü ve sorumlu bir rol üstlendiğini belirtti. TÜBİTAK bünyesinde kurulan Yapay Zeka Enstitüsü, Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları ve Türkçe tabanlı yapay zeka çözümlerini destekleyen Rekabet Öncesi İşbirliği Programı ile yerli çözümlerin önünün açıldığını ifade etti.

Yapay zeka için kritik öneme sahip olan işlem gücü altyapısına büyük yatırımlar yaptıklarını belirten Kacır, 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 grafik işlemcisi (GPU) ve 26 petabayt veri depolama kapasitesine sahip ulusal hesaplama kümesi TRUBA'yı devreye aldıklarını hatırlattı. Ayrıca, Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimi (EuroHPC) üyeliği sayesinde Türk yapay zeka girişimlerinin dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarından biri olan MareNostrum 5'in işlem kapasitesinden ücretsiz yararlanabildiğini belirtti.

Bakan Kacır, yapay zeka odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu kaynağı ayrıldığını açıklayarak, Türkiye'nin 30 milyar dolarlık devasa yatırım programı HIT-30 kapsamında önemli adımlar atılacağını duyurdu. Program dahilinde yürütülecek 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zeka Çağrısı ile büyük bulut ve yapay zeka altyapı yatırımlarının Türkiye'ye kazandırılacağını belirten Kacır, HIT-Veri Merkezi ve HIT-Kuantum çağrılarıyla da geleceğin teknolojilerine yön vereceklerini ifade etti.

Ulusal Yapay Zeka Eylem Planı ile 100 Bin Profesyonel Yetişecek

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan ve 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye’nin Yapay Zeka Eylem Planı'nın detaylarına değinen Kacır, planın "Aware" (Farkındalık), "Benefit" (Yarar), "Construct" (İnşa Etme) ve "Direct" (Yönlendirme) olmak üzere 4 temel sütun üzerine kurulduğunu ve 16 öncelikli eylemi barındırdığını belirtti.

Eylem Planı çerçevesinde belirlenen hedefleri açıklayan Bakan Kacır, ilk iki yıl içinde 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırmayı, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka profesyoneli yetiştirmeyi amaçladıklarını söyledi. Kamu yatırım programlarının en az yüzde 2'sinin yapay zeka projelerine ayrılacağını, stratejik alanlardaki en az 2 bin kamu veri setinin ise Ulusal Veri Kütüphanesi aracılığıyla erişime açılacağını belirten Kacır, "2030 yılına kadar veri merkezi kapasitemizi 1 gigavata çıkaracak, yapay zeka, bulut teknolojileri ve dijital altyapı için en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını harekete geçireceğiz" dedi. Kurulacak Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri ile KOBİ’lere, araştırmacılara ve yatırımcılara hazır enerji ve dijital altyapı sunulacağını belirten Kacır, genç ve dinamik nüfusuyla Türkiye'nin yapay zeka çağının en önemli küresel merkezlerinden biri olacağını ifade ederek konuşmasını tamamladı.