Türkiýäniň tehnologiýa hereketi: Ministr Kaır emeli intellekt we telekeçilik maksatlaryny yglan etdi

Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kajyr dünýädäki ýokary tehnologiýa gymmatlyklar zynjyrynda Türkiýäniň ornuny has ýokary derejä çykarmagy maksat edinýändiklerini aýtdy we tehnologiýa telekeçiligini ýurduň täze nesliniň üstünlik hekaýalarynyň iň güýçli hereketlendiriji elementleriniň biri hökmünde görýändiklerini düşündirdi. Senagat we Tehnologiýa ministrligi we Anadolu Agentliginiň (AA) global aragatnaşyk hyzmatdaşlygy bilen guralan Prezidentiň Maýa goýum we Maliýe Ofisi tarapyndan gurnalan GITEX Ai Türkiýe Stambul sergi merkezinde gapylaryny açdy.

Çäräniň açylyş dabarasynda eden çykyşynda ministr Kaçyr innowasiýalaryň global bäsdeşlik we senagat önümçiliginiň kadalaryny düýpgöter emele getirýändigini aýtdy. Öňdebaryjy tehnologiýalary öndürmek, ulanmak we giňeltmek ukybynyň indi ykdysady garaşsyzlygyň we strategiki güýjüň esasy kesgitleýjisine öwrülendigini mälim eden Kaçir, soňky 20 ýylda guran güýçli innowasiýa ekosistemasy bilen global tehnologiki özgerişlere iň çalt jogap berýän ýurtlaryň biridigini aýtdy.

Goranmak senagatyndan Togg: Global gymmatlyklar zynjyrynda ýokarlanmak

Ministr Kaır Türkiye tehnologiki özgertmeleriniň 1700 gözleg we dizaýn merkezleriniň we 115 tehnoparkda işleýän 13 müňden gowrak innowasiýa kompaniýasynyň bardygyny mälim etdi we bu gurluşyň iň anyk netijeleriniň goranyş pudagynda gazanylandygyny aýtdy. Türkiýäniň harby uçar ulgamlarynda dünýä liderine öwrülendigini ýatladýan Kaçir, uçarlary öwretmekden dikuçarlara, deňiz platformalaryndan hemra çenli ähli möhüm tehnologiýalaryň häzirki wagtda içerki enjamlar bilen işlenip düzülendigini we öndürilýändigini aýtdy.

Telekeçilikdäki maksat: 100 müň başlangyç we 100 milliard dollarlyk turkorn gymmaty

Telekeçiler üçin ideýalaryny global taslamalara öwürmek üçin maliýeleşdirmegiň elýeterliliginiň möhümdigini belläp, ministr Kaçir 2007-nji ýyldan bäri güýje giren maliýeleşdiriş mehanizmleri bilen ekosistema 130 million dollarlyk döwlet serişdeleriniň berilendigini mälim etdi. Kaçyr, bu çeşmäniň döreden täze täsirinden 300 million dollara barabar goşmaça serişde berjekdigini mälim etdi. ekosistema.

Kaçyr, Türkiye 2019-njy ýylda bir şahly şahyň ýokdugyna garamazdan, häzirki wagtda dünýä derejesinde 8 sany Turcorn-yň bardygyny aýtdy we täze maksatlaryny şu sözler bilen paýlaşdy: "Biziň maksadymyz Türkiýeden 100 müň tehnologiýa başlangyjynyň ýüze çykmagy we Turcornlarymyzyň umumy bahasy 100 milliard dollara ýetmek". Türkiye dünýädäki iň oňat 10 telekeçilik ekosistemasynyň hataryna girmegi we Stambuly global maýa goýum merkezleriniň arasynda ilkinji 20-lige çykarmagy maksat edinýändiklerini mälim eden ministr Kaçyr, “Turcorn 100” maksatnamasynyň we ýurda halkara zehinlerini özüne çekýän Türkiýe Tehniki Wiza Maksatnamasynyň bu ugurda işjeň işleýändigini aýtdy. Tech Visa programmasy bilen şu wagta çenli 5 müňden gowrak global hünärmeniň ekosistema getirilendigini mälim eden Kaçir, Atatürk howa menziliniň dünýäniň iň uly telekeçilik merkezine öwrüljek Stambul terminaly taslamasynyň hem özüne çekiji merkez boljakdygyny aýtdy.

Emeli intellektde ullakan ynkylap: HIT-30 we 2030 Hereket meýilnamasy

Şu ýyl emeli intellekt çykdajylarynyň dünýä derejesinde 2,7 trillion dollara, maglumat merkezlerine göni daşary ýurt maýa goýumlarynyň 270 milliard dollardan geçmegine garaşylýandygyny mälim eden ministr Kaçyr, Türkiye emeli intellekt ýaryşynda öňdebaryjy we jogapkär rol oýnandygyny aýtdy. TÜBİTAK-nyň çäginde döredilen Emeli intellekt instituty , emeli intellekt ekosistemasy çagyryşlary we türk esasly emeli intellektual çözgütleri goldaýan bäsdeşlikden öňki hyzmatdaşlyk programmasy bilen içerki çözgütler üçin ýol açylandygyny mälim etdi.

Kaçyr, emeli intellekt üçin möhüm bolan gaýtadan işleýän kuwwat infrastrukturasyna uly maýa goýandyklaryny mälim etdi we 80 müňden gowrak prosessor ýadrosy, 504 grafiki prosessor (GPU) we 26 petabaýt maglumat saklaýyş kuwwaty bolan milli hasaplaýyş toparyny TRUBA tabşyrandyklaryny ýatlatdy. Şeýle hem, Europeanewropanyň ýokary öndürijilikli hasaplaýyş hyzmatdaşlygy başlangyjy (EuroHPC) agzalygy sebäpli türk emeli intellekt başlangyçlary, dünýäniň iň güýçli superkompýuterlerinden biri bolan MareNostrum 5-iň gaýtadan işlemek kuwwatyndan mugt peýdalanyp biljekdigini mälim etdi.

Ministr Kaçyr emeli intellekt gönükdirilen wençura maýa gaznalaryna 150 million dollar serişde berlendigini we Türkiýanyň 30 milliard dollarlyk ägirt uly maýa goýum maksatnamasy HIT-30 çäginde möhüm ädimleriň görüljekdigini habar berdi. Uly bulut we emeli intellektual infrastruktura maýa goýumlarynyň meýilnamanyň çäginde amala aşyryljak 1,6 milliard dollarlyk “HIT-emeli intellektual çagyryş” bilen Türkiýä getiriljekdigini mälim eden Kaçir, “HIT-Maglumat merkezi” we “HIT-Kwant” jaňlary bilen geljegiň tehnologiýalaryny emele getirjekdigini aýtdy.

Milli emeli intellekt hereket meýilnamasy bilen 100 müň hünärmen tälim alar

Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan yglan edilen we 2026-2030-njy ýyllar aralygyndaky Türkiýäniň emeli intellektual hereket meýilnamasynyň jikme-jikliklerine salgylanyp, meýilnamanyň 4 esasy sütüniň üstünde gurlandygyny aýtdy: "Biliň", "Peýda", "Gurluşyk" we "Göni". Munuň bardygyny mälim etdi

Hereket meýilnamasynyň çäginde kesgitlenen maksatlary yglan edip, ministr Kaçyr 5 million raýata emeli intellekt sowatlylygyny bermegi we ilkinji iki ýylda 10 müň ösen emeli intellekt hünärmenini we 100 müň emeli intellekt hünärmenini taýýarlamagy maksat edinýändigini aýtdy. Döwlet maýa goýum maksatnamalarynyň azyndan 2 göteriminiň emeli intellekt taslamalaryna bölünip beriljekdigini we strategiki ugurlarda azyndan 2 müň jemgyýetçilik maglumat toplumynyň Milli Maglumat kitaphanasynyň üsti bilen elýeterli boljakdygyny mälim eden Kaçir, “Maglumat merkezimiziň kuwwatyny 2030-njy ýyla çenli 1 gigawata çenli artdyrarys we emeli intellekt, bulut tehnologiýalary we sanly infrastruktura üçin azyndan 10 milliard dollarlyk maýa goýumlaryny mobilizläris" -diýdi. Dörediljek emeli intellektiň ösüş zolaklarynyň kiçi we orta kärhanalara, gözlegçilere we maýadarlara taýyn energiýa we sanly infrastrukturany üpjün etjekdigini mälim eden Kaçyr, çykyşyny Türkiýanyň ýaş we dinamik ilaty bilen emeli intellekt döwrüniň iň möhüm global merkezlerinden birine öwrüljekdigini aýtdy.