Türkiye’nin Yapay Zeka Yol Haritası Belli Oldu: 100 Bin Profesyonel Yetiştirilecek!

Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığını pekiştirmek, yapay zekâ alanındaki küresel yetkinliklerini üst seviyeye çıkarmak ve bu teknolojinin sunduğu ekonomik potansiyelden en üst düzeyde yararlanmak amacıyla hazırlanan “Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030)”, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmî Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, hazırlanan planın Türkiye’nin 2030 yılına kadar olan stratejik yol haritasını çizeceğini belirtti. Bakan Kacır, yapay zekânın sadece teknik bir uzmanlık alanı olmadığını; küresel ekonomik refahın, rekabet gücünün ve dijital egemenlik sınırlarının yeni belirleyicisi konumunda bulunduğunu önemle vurguladı.

Türkiye Yapay Zeka Dönüşümünün Öncüsü Olmayı Hedefliyor

Yapay zeka alanındaki küresel dönüşüme değinen Bakan Kacır, “Türkiye olarak bu dönüşümün seyircisi değil, öncülerinden olacağız” ifadelerini kullandı. Türkiye'nin bu süreçteki kararlılığını belirten Kacır, açıklamalarını şu sözlerle sürdürdü:

“Kendi milli ve manevi değerleriyle uyumlu yapay zekâ teknolojileri geliştiren, güvenilir ürün ve hizmetler üreten; sanayiden sağlığa, eğitimden kamu hizmetlerine kadar kritik ve stratejik alanlarda yapay zekâ çözümlerini ölçeklendiren bir Türkiye inşa edeceğiz. Nitelikli insan kaynağımız, güçlü Ar-Ge altyapımız, girişimcilik ekosistemimiz ve üretim kabiliyetimizle Türkiye’yi yapay zekâ alanında yatırımın, yeteneğin ve yenilikçi teknolojilerin merkezi hâline getireceğiz. Yapay zekâyı Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığının ve ekonomik kalkınmasının yeni güç alanlarından biri kılacağız. Yapay zekânın sunduğu imkânlardan milletimizin refahı ve insanlığın ortak faydası için en üst düzeyde yararlanacağız. 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planımız milletimize hayırlı olsun.”

Dört Temel Eksen Üzerine Kurulu Stratejik Yol Haritası

2021-2025 yıllarını kapsayan ilk Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi’nin kazanımları referans alınarak hazırlanan yeni plan, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda; kamu kurumları, özel sektör temsilcileri, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının geniş katılımı ve iş birliğiyle olgunlaştırıldı. Türkiye'nin teknolojik vizyonunu geleceğe taşıyacak olan bu plan; insan odaklılık, güvenilirlik, etik sorumluluk, dijital egemenlik ve sürdürülebilir kalkınma ilkelerini temel alıyor.

Geleceğin teknolojisini şekillendirecek olan Eylem Planı; “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” olmak üzere dört temel stratejik eksen üzerine inşa edildi.

Plan kapsamında yapay zekâ ekosisteminin enerji, hesaplama donanımı, altyapı, veri/modeller ve uygulamalardan oluşan beş temel katmanının yanı sıra yetenek, finansman ve düzenleme alanlarını güçlendirmeye yönelik 16 öncelikli eylem kararlılıkla uygulanacak.

Kamu kaynakları ile özel sektör yatırımlarının ortak hedefler doğrultusunda harekete geçirilmesi amaçlanıyor. Bu sayede Türkiye’nin yapay zekâ teknolojilerini sadece tüketen değil; kendi mutfağında geliştiren, üreten, ihraç eden ve küresel ölçekte güvenilir şekilde yöneten bir lider ülke konumuna ulaşması hedefleniyor. Bu büyük teknoloji hamlesiyle birlikte ülkede 1 trilyon lirayı aşan devasa bir ekonomik değer oluşturulması öngörülüyor.

100 Bin Yapay Zekâ Uygulama Profesyoneli Yetiştirilecek

Eylem Planı’nın hayata geçirilme süreci, ilgili kamu kurumlarının koordinasyonunda belirlenen performans göstergeleri ve şeffaf izleme mekanizmalarıyla anlık olarak takip edilecek.

Belirlenen yol haritası doğrultusunda 2026-2027 yıllarını kapsayan ilk dönemde temel yönetişim yapılarının kurulması, sektörel veri alanlarının pilot uygulamalarla test edilmesi, kamuda öncü yapay zekâ projelerinin devreye alınması ve yüksek hesaplama kapasitesine yönelik yatırımların şekillendirilmesi hedefleniyor.

2028-2030 dönemini kapsayan ikinci aşamada ise pilot uygulamaların ülke genelinde yaygınlaştırılması, geliştirilen yerli ve sektörel modellerin ticarileştirilerek ihraç edilmesi ve uluslararası düzeydeki stratejik iş birliklerinin derinleştirilmesi öncelikli başlıklar arasında yer alacak.

Stratejik insan kaynağı hedefleri kapsamında, e-Devlet Kapısı entegrasyonuyla tüm vatandaşların yapay zekâ yetkinlik düzeylerini ölçebilecekleri ve kişiye özel gelişim haritalarına yönlendirilecekleri ulusal bir değerlendirme altyapısı kurulacak.

Toplamda 5 milyon vatandaşa temel yapay zekâ farkındalığının kazandırılmasının amaçlandığı bu büyük eğitim seferberliğinde; ekosisteme 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ile 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli kazandırılması planlanıyor.

Özel Sektörden 500 Milyar TL Tutarında Yatırım Harekete Geçirilecek

Altyapı, teknoloji ve yatırım hedefleri doğrultusunda Türkiye'nin 1 GW veri merkezi kurulu gücüne ulaşması planlanıyor. Araştırmacılar, yenilikçi girişimler ve KOBİ'ler için dünya standartlarında yüksek hesaplama kapasitesi doğrudan erişime açılacak.

Özel sektörden tam 500 milyar TL tutarında devasa bir yatırımın mobilize edileceği bu stratejik plan dahilinde; sektörel temel modeller geliştirilecek, fiziksel yapay zekâ ve robotik teknolojilerde yerli üretim kabiliyeti maksimum seviyeye çıkarılacak ve en az beş öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları (sandbox) faaliyete geçirilecek.

Tüm kamu kurum ve kuruluşlarının uygulama aşamasında aktif roller üstleneceği Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı dokümanının tüm detaylarına, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın resmî web adresi olan www.sanayi.gov.tr/yapayzekaeylemplani üzerinden kolayca erişilebilecek.