Haberleşme, Seyrüsefer ve Gözetim Sistemleri Mânia Kriterleri Hakkında Yeni Yönetmelik Yayımlandı

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Haberleşme, Seyrüsefer ve Gözetim Sistemleri Mânia Kriterleri Hakkında Yönetmelik (SHY-CNS/MÂNİA), 5 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Türk hava sahasında hizmet veren tüm sivil haberleşme, seyrüsefer ve gözetim (CNS) sistemlerinin çevresindeki yapılaşma kriterlerini belirleyen düzenleme, hava araçlarının emniyetli seyri için kritik öneme sahip sinyal performansının korunmasını amaçlıyor.

Yönetmelik, havaalanı çevresindeki yapılaşmaların, rüzgâr enerji santrallerinin ve diğer yüksek yapıların CNS sistemleri üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmek için iki aşamalı bir değerlendirme süreci getiriyor. Başvuru sahipleri, Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu üzerinden ön kontrol (Aşama-1) ve gerekli durumlarda uzman etki analizi (Aşama-2) süreçlerini takip ederek izin almakla yükümlü tutuluyor. İlgili kurumlar, hava seyrüsefer emniyetini sağlamak amacıyla bu sistemlerin koordinatlarını ve mânia bilgilerini güncel tutmakla görevlendirildi.

Ne değişti?

• CNS sistemlerinin çevresindeki yapılaşmalarda radyo frekans sinyallerini yansıtan metalik ve yüksek yansıtımlı malzemelerin kullanımı sınırlandırıldı.
• Yapılaşma değerlendirmeleri; genel girdi taraması ve uzman etki analizi olmak üzere iki aşamalı hale getirildi.
• Rüzgâr enerji santralleri, radar ve seyrüsefer cihazları için mesafe bazlı koruma alanları ve teknik kısıtlamalar yeniden tanımlandı.
• Geçici engeller (vinç, iskele vb.) için ön bildirim ve izin zorunluluğu getirildi.
• Hâlihazırda faaliyet gösteren rüzgâr enerji santrallerine, verilerini ilgili CNS hizmet sağlayıcısına iletmeleri için iki yıllık uyum süreci tanındı.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu yönetmelik; havaalanı işletmecilerini, rüzgâr enerji santrali (RES) kurmayı planlayan veya işleten yatırımcıları, haberleşme ve gözetim sistemleri çevresinde inşaat faaliyeti yürüten kurum ve kuruluşları, hava trafik emniyeti elektronik personelini (ATSEP) ve ilgili teknik hizmet sağlayıcılarını doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Bu Yönetmelik 5 Kasım 2026 tarihinde yayımı ile yürürlüğe girmiştir.

Çıkarılacak sonuç

Yeni düzenleme, havacılık güvenliğinin teknolojik altyapısını korumak adına yapılaşma süreçlerinde daha katı ve şeffaf bir denetim mekanizması oluşturulduğunu göstermektedir. Özellikle rüzgâr enerjisi gibi büyük ölçekli yatırımların, hava seyrüsefer sistemlerinin performansını bozmayacak şekilde planlanması, havacılık güvenliği ile enerji yatırımları arasındaki dengenin korunması açısından temel bir zorunluluk haline getirilmiştir.

Yönetmeliğin getirdiği dijital platform zorunluluğu ve iki aşamalı analiz süreci, bürokratik süreçlerin teknik veriye dayalı bir şekilde hızlandırılmasını ve olası risklerin önceden tespit edilmesini sağlayacaktır. Sinyal kalitesini etkileyebilecek yapı malzemelerinden kaçınılması kuralı, modern havacılık standartlarına uyumun bir gereği olarak öne çıkmaktadır.

Muhtemel etkiler

Havaalanı yakınlarında veya seyrüsefer istasyonlarının etki alanında planlanan inşaat projelerinde, teknik inceleme süreçlerinin uzaması veya ek mimari düzenlemeler gerektirmesi beklenebilir. Özellikle rüzgâr türbini projelerinde, radar ve seyrüsefer cihazlarıyla olan mesafeler nedeniyle yatırımcıların daha kapsamlı etki analizleri yaptırması gerekecektir.

Söz konusu kısıtlamaların, havacılık güvenliğini artırarak uçuş iptallerini veya sinyal bozulmalarından kaynaklı operasyonel aksaklıkları azaltması muhtemeldir. Ayrıca, mevcut RES işletmecilerinin iki yıl içinde verilerini güncelleme zorunluluğu, Türkiye'nin havacılık veri envanterinin daha güvenilir hale gelmesine katkı sağlayabilir.