Kısaca
- Birleşmiş Milletler yargı organı UAD, Gambiya'nın Myanmar aleyhine açtığı soykırım davasında nihai kararını 19 Kasım'da TSİ 12.00'de açıklayacak.
- Divan Başkanı Japon yargıç Yuji Iwasawa, merakla beklenen kararı 19 Kasım'da TSİ 12.00'de Lahey'deki Barış Sarayı'nda okuyacak.
Birleşmiş Milletlerin yargı organı Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Gambiya'nın Myanmar aleyhine "1948 BM Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi"ni ihlal ettiği gerekçesiyle açtığı davada nihai kararını vermek üzere toplanıyor. Divan Başkanı Japon yargıç Yuji Iwasawa, merakla beklenen kararı 19 Kasım'da TSİ 12.00'de Lahey'deki Barış Sarayı'nda okuyacak.
Dava süreci ve tarafların iddiaları neler?
Gambiya, 11 Kasım 2019 tarihinde Myanmar ordusunun Arakanlı Müslümanlara yönelik öldürme, ciddi bedensel zarar verme ve yaşam koşullarını kasten bozma gibi eylemlerinin soykırım teşkil ettiğini öne sürerek dava açtı. Myanmar tarafı ise suçlamaları reddederek, 2017 yılındaki operasyonların Arakan Rohingya Kurtuluş Ordusu'na karşı yürütülen bir terörle mücadele faaliyeti olduğunu savunuyor.
Karar uluslararası hukuk için neden önemli?
UAD'nin bu kararı, Bosna Hersek-Sırbistan ve Hırvatistan-Sırbistan davalarının ardından soykırım iddialarının esasına ilişkin vereceği üçüncü karar olma özelliği taşıyor. Divan, 2022 yılında Myanmar'ın dava ehliyetine yönelik yaptığı tüm itirazları reddetmişti. Eğer mahkeme Myanmar'ı doğrudan sorumlu tutarsa, bu durum uluslararası hukuk tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçebilir.
Gambiya'nın 2019 yılında başlattığı hukuk mücadelesi, Myanmar ordusunun 2017'deki operasyonları sonrası yüz binlerce Arakanlı Müslümanın Bangladeş'e sığınmak zorunda kalmasıyla başlamıştı. Divan, 2020 yılında aldığı geçici tedbir kararıyla Myanmar'dan soykırım eylemlerini önlemesini ve delilleri korumasını talep etmişti. 19 Kasım'da açıklanacak nihai karar, davanın esasına ilişkin hukuki hükmü ortaya koyacak.
Uluslararası Adalet Divanı'nın kararları taraflar için bağlayıcı nitelik taşıyor. Süreç, Birleşmiş Milletler nezdindeki Soykırım Sözleşmesi'ne taraf olan devletlerin yükümlülüklerini ve bu yükümlülüklerin ihlali durumunda devlet sorumluluğunun nasıl tesis edileceğini belirleyen temel bir hukuki zemin oluşturuyor.
Soykırım ispat eşiği yeniden mi tanımlanacak?
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Abdurrahman Erol, davanın düğüm noktasının soykırım kastının ispatı olduğunu belirtiyor. Divanın geçmişteki Bosna Hersek ve Hırvatistan kararlarında soykırım ispat eşiğini çok yükseğe çıkardığı eleştirileri göz önüne alındığında, bu kararın mevcut içtihadı nasıl şekillendireceği hukuk dünyası tarafından dikkatle izleniyor.
Güney Afrika-İsrail davasını nasıl etkileyebilir?
Dr. Abdurrahman Erol, bu kararın Güney Afrika'nın İsrail aleyhine açtığı soykırım davası için de belirleyici olabileceğini ifade ediyor. Aynı Sözleşme'ye dayanan iki davanın hukuki sorularının benzerliği nedeniyle, UAD'nin Myanmar kararı, İsrail davasındaki delil değerlendirme yöntemleri ve soykırım kastı ölçütleri üzerinde doğrudan bir etki yaratabilir.
Kaynak: Anadolu Ajansı
Bu haber kaynak haberden yapay zekâ desteğiyle derlenmiştir. Nasıl çalışıyoruz?
Yorumlar (0)
Yorum Yaz
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!