Uygunsuz Balın Piyasaya Girişi Yeni Petek Düzenlemesiyle Engellenecek

Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği (TAB) Başkanı Ali Demir, Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'nde yapılacak değişikliklerle temel petek konusunun ilk kez net teknik kriterlere bağlanacağını açıkladı. Demir, "Bu kriterler sayesinde balmumuna karıştırılan yabancı maddeler laboratuvarlarda daha kolay tespit edilebilecek. Bu yenilikle birlikte uygunsuz ürünlerin piyasaya girişi önlenecek ve arıcılarımız daha güvenilir ürünlere ulaşabilecek." ifadelerini kullandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı" görüşe sunuldu. Bu taslak kapsamında, arıların bal depolamak ve yavru yetiştirmek için kullandıkları saf balmumundan üretilen temel peteklerin saflığını ve uygunluğunu kontrol etmeye yönelik düzenlemeler getirilmiştir. Piyasaya sunulacak temel peteklerin özelliklerine dair belirli kriterler oluşturulmuştur.

Temel petek üreten gıda işletmeleri, tebliğin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde bu yeni hükümlere uyum sağlamak zorunda kalacaklar. Uygunsuz ürünlerin bir yıl sonra piyasada bulunmasına izin verilmeyecek.

TAB Merkez Birliği Başkanı Ali Demir, temel peteğin arılar için yavru yetiştirme, bal, polen ve diğer ürünlerin depolanmasında çok önemli bir yapı olduğunu vurguladı. Demir, "Burada yaşanabilecek en ufak bir kalite sorunu, doğrudan arı sağlığını ve balın kalitesini etkileyebilir. Bal tebliğindeki bu revizyonla, arıcılığın en temel unsurlarından biri olan temel petek, ilk defa net teknik kriterlere bağlanacak." dedi.

Demir, Bakanlığın bu adımıyla hem üretim koşulları standart hale getirilecek hem de sahtecilik girişimlerinin önüne geçileceğini belirtti. Arıcılık sektöründe en büyük sorunlardan birinin doğal balmumu yerine yapay veya sentetik içeriklerin kullanılması olduğunu aktardı. Bazı durumlarda doğal balmumuna parafin veya serezin gibi yabancı maddelerin karıştırılabildiğini dile getirdi.

Demir, farklı kalitede veya hastalık riski taşıyan mumların karışık bir şekilde işlenmesi ve yeterli sterilizasyon yapılmamasının, hastalıkların petek yoluyla yayılmasına neden olabileceğine dikkat çekti. "Bu durum hem arı sağlığını hem de üretilen balın güvenilirliğini doğrudan etkiliyor. Yeni getirilecek kriterlerle temel petek mevzuat kapsamında açıkça tanımlanacak ve denetim altına alınacak, 5996 sayılı Kanun çerçevesinde daha etkin bir kontrol sağlanacak." dedi.

Demir, ayrıca bilimsel kriterlerle balmumuna katılan yabancı maddelerin laboratuvar ortamında daha kolay tespit edilebileceğini belirtti. "Böylece uygunsuz ürünlerin piyasaya girişi zorlaşacak, arıcılarımız daha güvenilir girdilere ulaşacak. Aynı zamanda dürüst üreticiler korunacak ve haksız rekabetin önüne geçilecek." diye ekledi.

Balın, dünyada en fazla taklit ve tağşişe konu olan ürünlerden biri olduğunu vurgulayan Demir, petek ve süzme bal arasında güvenilirlik konusunda yapılan ayrımın yanlış olduğunu ifade etti. "Doğru üretim yapan arıcıların ürettiği ballar, ister petekli ister süzme olsun, hakiki baldır. Burada önemli olan üretimin güvenilir, izlenebilir ve mevzuata uygun olmasıdır." dedi.

Demir, petek balın Türk kültüründe önemli bir yere sahip olduğunu ve ihracat açısından da değerli bir ürün olduğunu belirterek, "Odaklanmamız gereken konu ürünün formu değil, güvenilirliğidir. Balda sahtecilik, çoğu zaman ancak laboratuvar analizleriyle tespit edilebilir. Bu nedenle mevzuat düzenlemeleri ve bilimsel çalışmalar büyük önem taşıyor." dedi.

Tüketicilere güvenilir satış noktalarını tercih etmelerini, doğrudan arıcılardan alışveriş yapmaya özen göstermelerini ve piyasa değerinin çok altında satılan ürünlere karşı dikkatli olmalarını önerdi. "Sektör olarak bu düzenlemeyi son derece olumlu karşılıyoruz. Çünkü temel petek, arıcılıkta üretimin başlangıç noktasıdır. Başlangıçtaki kalite, tüm üretim zincirini etkiler. Petekte standardın sağlanması, arı sağlığının korunması, bal ve diğer arı ürünlerinin kalitesinin artırılması açısından kritik öneme sahiptir. Bu adım sadece teknik bir düzenleme değil, arıcılık sektörünün geleceğini doğrudan ilgilendiren stratejik bir adımdır." diye ekledi.