Von der Leyen'e "Project Bromo" Tepkisi: AP Üyesinden "Yetki Aşımı" Suçlaması

Avrupa Birliği (AB) siyasetinde, havacılık ve uzay devlerinin ortak girişimi olan "Project Bromo" üzerinden büyük bir yetki tartışması patlak verdi. Politico'nun aktardığı bilgilere göre, Fransız Avrupa Parlamentosu (AP) Üyesi Stéphanie Yon-Courtin, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'i sert sözlerle hedef aldı. Yon-Courtin, Von der Leyen'in henüz resmi rekabet incelemesi tamamlanmamış olan bu devasa projeye açıkça destek vermesini "yetkinin kötüye kullanılması" olarak nitelendirdi.

Bağımsız Rekabet Sürecine Siyasi Müdahale İddiası

Fransız parlamenter Yon-Courtin, Komisyonun rekabet birimi tarafından henüz hukuki ve ekonomik değerlendirmesi yapılmamış bir projeye siyasi düzeyde sunulan bu desteğin, tarafsız karar alma mekanizmalarını gölgeleyeceğini savundu. Sürecin şeffaflığına gölge düştüğünü belirten Yon-Courtin, "Komisyon Başkanı bir dosya hakkında tek taraflı karar veriyorsa, Rekabetten Sorumlu Komiser Teresa Ribera ve Rekabet Genel Müdürlüğünün işlevi ne?" sorusunu yönelterek tepkisini dile getirdi. AB kuralları kapsamında Komisyonun, bu tür büyük ölçekli birleşmelerin piyasadaki rekabeti azaltıp azaltmayacağını, tüketiciler ve inovasyon üzerindeki olası etkilerini bağımsız bir şekilde incelemesi gerekiyor.

Starlink Karşısında "Avrupa Şampiyonu" Yaratma Arayışı

Tartışmaların odağındaki "Project Bromo", havacılık ve savunma sektörünün devleri Airbus, Leonardo ve Thales ortaklığında hayata geçirilmek isteniyor. Projenin temel amacı, özellikle ABD merkezli SpaceX firmasının Starlink uydu ağı karşısında güçlü ve rekabetçi bir Avrupalı alternatif oluşturmak. AB, son yıllarda tırmanan jeopolitik gerilimler ve ABD menşeili teknolojilere olan bağımlılık nedeniyle uzay projelerini güvenlik, savunma ve stratejik özerkliğin vazgeçilmez bir parçası olarak kabul ediyor.

Uzay ve Savunmada Yeni Dönem ve Stratejik Hedefler

Ursula von der Leyen, 10 Eylül'de Paris'te düzenlenen Uluslararası Uzay Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, bu girişimi Avrupa'nın gelecekteki uzay ekonomisinde lider konumuna yükselmesi için ihtiyaç duyduğu "sanayi şampiyonlarından" biri olarak tanımlamıştı. AB'nin bu alandaki kararlılığı, Aralık 2024'te göreve başlayan ikinci dönem Komisyon yapılanmasında da kendini gösteriyor. Yeni dönemde savunma ve uzay konularından sorumlu bağımsız bir portföyün oluşturulması, birliğin dışa bağımlılığı azaltma ve güvenli uydu iletişimi sağlama hedeflerinin en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor. Ancak bu stratejik hamlelerin, AB'nin kendi iç rekabet hukuku kurallarını bypass edip etmeyeceği sorusu Brüksel'de uzun süre tartışılacağa benziyor.