"Taslama Bromo" Won der Leýene bolan reaksiýa: MEP agzasynyň "ygtyýarlykdan artyk" aýyplamalary

Awiasiýa we kosmos ägirtleriniň bilelikdäki başlangyjy bolan "Taslama Bromo" barada Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) syýasatynda uly ýurisdiksiýa jedeli başlandy. Politico tarapyndan berlen maglumata görä, Fransiýanyň Europeanewropa Parlamentiniň (EP) agzasy Stefani onon-Courtin EUB Komissiýasynyň başlygy Ursula fon der Leýen -i gödek sözler bilen nyşana aldy. Onon-Courtin, Won der Leýeniň entek resmi bäsdeşlik gözden geçirilmedik bu ägirt uly taslamany aç-açan goldaýandygyny "ygtyýarlykdan hyýanatçylykly peýdalanmak" diýip häsiýetlendirdi.

Garaşsyz bäsdeşlik prosesine syýasy gatyşyk

Fransuz parlamentiniň agzasy onon-Courtin, Komissiýanyň bäsdeşlik bölümi tarapyndan entek kanuny we ykdysady taýdan baha berilmedik taslama syýasy derejede berilýän bu goldawyň bitarap karar bermek mehanizmlerine kölege saljakdygyny öňe sürdi. Prosesiň aç-açanlygynyň kölege salandygyny mälim eden onon-Courtin, öz jogabyny şeýle sorady: "Komissiýanyň prezidenti bir faýl barada birtaraplaýyn karar berse, Bäsdeşlik komissary Tereza Ribera we Bäsdeşlik Baş müdirliginiň wezipesi näme?" EUB düzgünlerine laýyklykda, komissiýa şeýle uly göwrümli birleşmelerde we innowasiýalaryň garaşsyzlygyny barlamalydyr.

“Starlink” -e garşy “Europeanewropa çempiony” döretmek maksady

Ara alyp maslahatlaşmagyň merkezinde durýan "Taslama Bromo" awiasiýa we goranyş senagatynyň ägirtleri: Airbus, Leonardo we Thales bilen bilelikde durmuşa geçirilmegi maksat edinilýär. Taslamanyň esasy maksady, esasanam ABŞ-da ýerleşýän “SpaceX” kompaniýasynyň “Starlink” hemra toruna güýçli we bäsdeş Europeanewropa alternatiwasyny döretmekden ybarat. SpaceB soňky ýyllarda geosyýasy dartgynlylygyň we ABŞ-nyň tehnologiýalaryna garaşlylygy sebäpli kosmos taslamalaryny howpsuzlygyň, goranmagyň we strategiki özbaşdaklygyň aýrylmaz bölegi hökmünde kabul edýär.

Kosmosda we goranmakda täze döwür we strategiki maksatlar

Ursula fon der Leýen 10-njy sentýabrda Pari Parisde geçirilen Halkara kosmos sammitinde eden çykyşynda bu başlangyjy Europeewropanyň geljekki kosmos ykdysadyýetinde öňdebaryjy bolmaly "senagat çempionlarynyň" biri hökmünde häsiýetlendirdi. 24B-niň bu ugurdaky tutanýerliligi 2024-nji ýylyň dekabrynda işe başlajak ikinji möhletli komissiýa gurluşynda-da aýdyň görünýär. Täze döwürde goranyş we kosmos meselelerine jogapkär garaşsyz bukjanyň döredilmegi, kärdeşler arkalaşygynyň daşary ýurt garaşlylygyny azaltmak we howpsuz hemra aragatnaşygyny üpjün etmek maksatlarynyň iň anyk görkezijisi hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, bu strategiki ädimleriň EUB-niň içerki bäsdeşlik kanunlarynyň kadalaryndan geçip-geçmejekdigi baradaky sorag Brýusselde uzak wagtlap ara alnyp maslahatlaşylar.