WTI Petrol, Brent'i Geride Bırakarak Piyasalarda Yeni Bir Dönem Başlattı

Küresel enerji piyasaları, İran ile ABD-İsrail arasındaki çatışmaların enerji arzını tehdit etmesiyle yeni bir dönemece girdi.

Hürmüz Boğazı'nda İran'ın petrol sevkiyatını engellemesi, günlük yaklaşık 14 milyon varillik arzın kesilmesine neden oldu. Dünya petrol arzının yüzde 20'sinin geçtiği boğazda, normalde günde 150 gemi geçerken bu rakam 5'e düştü. Bu gelişme, küresel piyasada arz sıkıntısını artırarak fiyatların yükselmesine yol açtı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik savaş açıklamaları sonrasında petrol fiyatlarında keskin dalgalanmalar yaşandı. WTI, 2 Nisan'da varil fiyatı yüzde 11'den fazla artarak 111,54 dolardan kapanış yaptı ve gün içinde 113,97 dolara kadar çıktı. Aynı gün Brent petrol ise yüzde 7,8 artışla 109,03 dolardan işlem gördü. Bu tarihten itibaren WTI, Mayıs 2022'den bu yana ilk kez Brent'in üstünde fiyatlandı.

Bugün saat 10.25 itibarıyla Brent vadeli işlemleri yüzde 1,6 artışla varil başına 111,41 dolara yükselirken, WTI yüzde 2,6 artarak 115,02 dolara çıktı.

Uzmanlara göre, bu fiyat farkı, geleneksel arz-talep dengesinin ötesinde yapısal bir değişimi yansıtıyor. Deniz yoluyla taşınan küresel arzı temsil eden Brent petrol, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerden doğrudan etkilenirken, boru hatlarıyla taşınan WTI'ın erişilebilirliği daha yüksek kaldı. Bu durum, WTI'ı yatırımcılar için alternatif bir gösterge haline getirdi.

Analistler, WTI'ın sadece bir petrol türü değil, aynı zamanda ABD'nin bölgede askeri varlığına dair beklentilerin de fiyatlandığı bir araç olduğunu belirtiyor.

Öte yandan, petrol piyasasında "backwardation" olarak bilinen yapının derinleşmesi de arz darlığının önemli bir göstergesi. Yakın vadeli kontratların uzun vadeli kontratlara göre daha pahalı olması, piyasada fiziki petrole erişimin zorlaştığını gösteriyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, deniz yoluyla taşınan petrol akışını aksatırken, rafinerilerin kısa vadeli tedarik arayışına girmesi fiyatların mevcut teslimatlar için daha hızlı artmasına neden oluyor.

Boğazdaki gerginlik ve deniz taşımacılığındaki aksaklıklar, piyasa dinamiklerini yeniden şekillendirdi. Tanker trafiğindeki gecikmeler nedeniyle rafineriler, tedariklerini ABD iç piyasasına yönlendirdi.

Bu durum, Cushing, Oklahoma merkezli WTI'a olan talebi artırarak fiyatların yüksek kalmasına katkı sağladı.

ABD'de ihracat kısıtlamalarına dair endişelerin azalması da fiyatları destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Ancak savaşın süresi ve Hürmüz Boğazı'nın tekrar açılması konusundaki belirsizlikler, piyasalarda oynaklığı yüksek tutuyor.

Mevcut durumda, boğazdaki tıkanıklığın devamı halinde küresel petrol piyasalarında arz baskısının sürmesi ve fiyat dalgalanmalarının yüksek olması bekleniyor.